Кіріспе
Авторлық құқықты бұзбастан кері инженерия жасау, дизайн көшіру техникасы
the design copying technique
Таза бөлме дизайны (кейде «қытай қабырғасы» техникасы деп те аталады) – бұл дизайнды кері инженерия арқылы көшіру және түпнұсқа дизайнмен байланысты авторлық құқықтарды бұзбастан оны қайта құру әдісі. Таза бөлме дизайны авторлық құқықты бұзуға қарсы қорғаныс ретінде пайдалы, себебі ол тәуелсіз жасалған туындыға негізделген. Дегенмен, тәуелсіз өнертабыс патенттерге қарсы қорғаныс болып табылмайтындықтан, таза бөлме дизайны көбінесе патенттік шектеулерді айналып өту үшін қолданылмайды. Бұл термин дизайн тобының бәсекелес қолданатын құпия техникалар туралы кез келген ақпараттан таза немесе анық түрде тазаланған ортада жұмыс істейтінін білдіреді. Әдетте, таза бөлме дизайны жүйені қайта іске асыру үшін біреудің оны зерттеп, осы адамға техникалық ерекшеліктерді жазу арқылы жасалады. Бұл ерекшеліктер авторлық құқыққа ие материалдың қамтылмағанын қамтамасыз ету үшін заңгермен тексеріледі. Содан кейін бұл ерекшеліктерді бастапқы зерттеушілермен байланысы жоқ команда іске асырады.
Мысалдар
Phoenix Technologies компаниясы IBM-ге үйлесімді BIOS-тың таза бөлмеде жасалған нұсқасын түрлі PC клондарының өндірушілеріне сатты. Corona Data Systems, Eagle Computer және Handwell Corporation сияқты бірнеше басқа PC клондары да IBM-ге авторлық құқықты бұзды деген айыппен сотқа тартылып, өздерінің BIOS-ын IBM-нің авторлық құқықтарын бұзбастан қайта жасауға мәжбүр болды. Алайда, фирмалық бағдарламаның авторлық құқықпен қорғалуына қатысты құқықтық прецедент Apple Computer, Inc. v. Franklin Computer Corp., 714 F.2d 1240 (3-ші округ соты, 1983) ісіне дейін орнатылмаған еді. IBM-нің үш рет алған төлемі және Compaq пен Columbia Data Products компанияларының заңды түрде таза бөлмеде жасалған PC BIOS жобалары 1984 жылдың шілдесінде Phoenix өзінің BIOS кодын лицензиялау туралы хабарлағанға дейін жүзеге асты. Phoenix өз BIOS кодын Intel микропроцессорларымен бұрын таныс болмаған, тіпті бұрын TMS9900 бағдарламашысы болған бағдарламашының жазғанын, яғни таза бөлме процесіне ерекше назар салды. 1990 жылдардың басында IBM Matsushita/Panasonic (1987) және Kyocera (1993–1994) сияқты бірнеше басқа PC клондарының өндірушілеріне қарсы BIOS авторлық құқығын бұзды деген сот процестерін реттеу арқылы миллиондаған доллар ұтып алды, бірақ соңғы сот 1985 және 1990 жылдар аралығындағы бұзушылықтар үшін болды. Таза бөлме дизайнының тағы бір мысалы – VTech компаниясының Laser 128 компьютері үшін Apple II ROM-дарын сәтті клондауы. Apple II-ге үйлесімді ондаған компьютерлердің арасында Apple Computer компаниясының сот ісінен өткен жалғыз модель осы болды. "Laser 128 тарихы" 1983 жылғы Apple Computer, Inc. v. Franklin Computer Corporation шешімінде жеңілген Franklin Ace 1000-ға керісінше. Бұрынғы PC "клондары" мысалдары IBM-мен соттасуға батыл болмады, тіпті фирмалық бағдарламаны авторлық құқықпен қамтамасыз етуге қатысты заңдық прецеденттер жасалмастан бұрын. Басқа мысалдарға Windows компоненттерін таза бөлмеде кері инженериялау арқылы жасалған ашық кодты операциялық жүйе ReactOS және Unix 7-ші нұсқасын таза бөлмеде қайта жасалған Coherent операциялық жүйесі кіреді. Coherent компаниясының дамуының алғашқы жылдарында оның әзірлеушісі Mark Williams компаниясына AT&T делегациясы MWC компаниясы AT&T Unix мүлігін бұзуда ма, жоқ па, соны анықтау үшін келді. Ол ашық код ретінде жарияланды. Таза бөлме тәсілі бұрын да (мысалы, Phoenix BIOS ісінде) ықтимал сот дауларын болдырмау үшін қолданылған болса да, NEC v. Intel ісі АҚШ сотында таза бөлме аргументі алғаш рет қабылданды. Осыған байланысты айта кететін бір жайт, NEC компаниясы Intel компаниясының 8086 процессорына қатысты патенттеріне лицензия алған еді. Sony Computer Entertainment, Inc. v. Connectix Corp. (1999) – кері инженерияға қатысты маңызды прецедент құрған сот ісі. Sony Connectix компаниясының Virtual Game Station эмуляторындағы авторлық құқықты бұзды деп шағымданып, оның меншік құқығындағы BIOS коды рұқсатсыз көшірілгенін мәлімдеді және зиянды өтеуді талап етті. Sony бастапқы сот шешімінде жеңіске жетті, бірақ апелляциялық сотта бұл шешім күшін жойды. Sony ақырында Virtual Game Station құқықтарын сатып алып, одан әрі сату мен дамытуды тоқтатуға мәжбүрледі. Бұл коммерциялық кері инженерияның құқықтық салдарына қатысты прецедент болды. Connectix өндіріс кезінде BIOS-ты кері инженериялау үшін "қытай қабырғасы" тәсілін қолдануға тырысты, бірақ оның инженерлері объектілік кодты тікелей бөлшектеді. Connectix-тің сәтті апелляциясы меншік құқығындағы кодты тікелей бөлшектеу және бақылау қажет болды, өйткені оның жұмыс істеу принципін анықтаудың басқа жолы болмады. Сот шешімінен: Кейбір шығармалар авторлық құқықтың қорғауының негізгі мақсатына басқаларына қарағанда жақын. Sony BIOS ядродан алыс болды, өйткені оның көшірмесіз тексеруге болмайтын қорғалмаған аспектілері бар. Сондықтан апелляциялық сот оған әдебиеттің дәстүрлі туындыларына қарағанда төменгі деңгейдегі қорғауды берді.
Apple Computer, Inc. v. Franklin Computer Corp., 714 F.2d 1240 (3rd Circuit Court 1983). The three settlements by IBM, and the legal clean room PC BIOS designs of Compaq and Columbia Data Products, happened before Phoenix announced, in July 1984, that they were licensing their own BIOS code. Phoenix expressly emphasized the clean room process through which their BIOS code had been written by a programmer who did not even have prior exposure to Intel microprocessors, himself having been a TMS9900 programmer beforehand. As late as the early 1990s, IBM was winning millions of dollars from settling BIOS copyright infringement lawsuits against some other PC clone manufacturers like Matsushita/Panasonic (1987) and Kyocera (1993–1994), although the latter suit was for infringements between 1985 and 1990. Another clean room design example is VTech's successful clones of the Apple II ROMs for the Laser 128, the only computer model, among dozens of Apple II compatibles, which survived litigation brought by Apple Computer. The "Laser 128 story" is in contrast to the Franklin Ace 1000, which lost in the 1983 decision, Apple Computer, Inc. v. Franklin Computer Corporation. The previous PC "clone" examples are notable for not daring to fight IBM in court, even before the legal precedent for copyrighting firmware had been made. Other examples include ReactOS, an open source operating system made from clean room reverse engineered components of Windows, and Coherent operating system, a clean room re implementation of version 7 Unix. In the early years of its existence, Coherent's developer Mark Williams Company received a visit from an AT&T delegation looking to determine whether MWC was infringing on AT&T Unix property. It has been released as open source. Although the clean room approach had been used as preventative measure in view of possible litigation before (e. g. in the Phoenix BIOS case), the NEC v. Intel case was the first time that the clean room argument was accepted in a US court trial. A related aspect worth mentioning here is that NEC did have a license for Intel's patents governing the 8086 processor. Sony Computer Entertainment, Inc. v. Connectix Corp. was a 1999 lawsuit which established an important precedent in regard to reverse engineering. Sony sought damages for copyright infringement over Connectix's Virtual Game Station emulator, alleging that its proprietary BIOS code had been copied into Connectix's product without permission. Sony won the initial judgment, but the ruling was overturned on appeal. Sony eventually purchased the rights to Virtual Game Station to prevent its further sale and development. This established a precedent addressing the legal implications of commercial reverse engineering efforts. During production, Connectix unsuccessfully attempted a Chinese wall approach to reverse engineer the BIOS, so its engineers disassembled the object code directly. Connectix's successful appeal maintained that the direct disassembly and observation of proprietary code was necessary because there was no other way to determine its behavior. From the ruling:
Some works are closer to the core of intended copyright protection than others. Sony's BIOS lay at a distance from the core because it contains unprotected aspects that cannot be examined without copying. The court of appeal therefore accorded it a lower degree of protection than more traditional literary works.
Танымал мәдениетте
2014 жылғы «Halt and Catch Fire» телешоуының бірінші маусымындағы екінші эпизодтың маңызды сюжеттік желісі – ойдан шығарылған «Кардифф Электр» компьютерлік компаниясының компьютерлік клоны үшін BIOS-ты кері инженериялау мақсатымен инженерді таза бөлмеге орналастыруы. Бұл, компаниядағы басқалардың бұрын жасаған, мүмкін заңсыз BIOS кодына жасаған хакерлік шабуылдарынан «IBM» компаниясының сот талаптарынан қорғану және жасыру үшін жасалған. Бұл жағдай көптеген сыншыларға «Compaq» компаниясының миллион долларлық таза бөлмедегі инженериялық тәжірибесін еске салды, бірақ одан кейінгі, алайда одан әлдеқайда сәтті емес «Columbia Data Products» компаниясы да осындай тәсілді қолданған. «IBM» компаниясының заң бөлімінің реакциясы, басқа сюжеттік желілер сияқты, «Corona Data Systems» компаниясының тәжірибесіне көбірек ұқсас болды.