Кіріспе

Bobbs Merrill Co. v. Straus, 210 U. S. 339 (1908), – авторлық құқық иелеріне берілген құқықтардың көлемі және авторлық құқықпен қорғалған еңбектің нақты бір данасының иесіне қатысты АҚШ Жоғарғы Сотының қарары. Бұл авторлық құқық заңдары авторлық құқықпен қорғалған туындыны сатып алушыға сатқаннан кейін оның кейінгі сатуын бақылауға рұқсат бере ме деген мәселе бойынша алғашқы сот ісі болды. Сот мәселені былай қойды:
4952-шарада белгіленген «екілік сату құқығы» авторлық құқықтың иесіне кітапты сатып алушыға сатқаннан кейін кітапты бөлшек саудада сатуды шектеуге, оны бір данасын белгілі бір бағамен сатуға құқық береді ме, себебі кітапта басқа бағамен сату авторлық құқықтың бұзылуы деп есептелетіні туралы ескерту жазылған және бұл ескерту аталған сомадан арзан сатуға тырысқан кәсіпорға жеткізілген? Іс негізінен баспагердің заңда нақты көрсетілмеген қосымша талаптар қоюына және туындының сатылмаған, лицензияланған деп мәлімдеуіне байланысты болды. Соттың шешімі «бірінші сату доктринасы» деп белгілі болған қағиданы орнатып, кейіннен 1976 жылғы Авторлық құқық туралы заңтың 109(a) тармағы ретінде кодификацияланды.

Фактілер

Бобс Меррилл компаниясы Хэлли Эрмини Ривздің "The Castaway" романының авторлық құқығын сатты, кітаптың бетінде авторлық құқық туралы хабарламаның тікелей астында "Бұл кітаптың бөлшек саудадағы бағасы 1 доллар. Ешбір сатушы оны одан төмен бағамен сатуға лицензияланбаған, ал төмен бағамен сату авторлық құқықтың бұзылуы болып есептеледі" деп жазылған. Р. Х. Мейси & Co. компаниясын өкілдік ететін Исидор және Натан Штраус үлкен көлемде кітаптарды көтерме бағамен сатып алып, кітаптың даналарын бөлшек саудада данасы 89 центтен сатты.

Ұстауы

Сот алдымен авторлық құқық заңдары меншік иесінің шығарманы өз шарттары бойынша "көбейту және сату" құқығын қорғайтынын анықтады. Дегенмен, заңмен бекітілген сату құқығы қайта сатуды шектеу құқығын жасамайды. Сот бірінші сату кезінде жасалған шарт немесе лицензия міндеттемелер тудырмайды деген шешім қабылдады. Осы істе меншік иесі мен бастапқы сатып алушы арасында шарт болған жоқ, сондай-ақ меншік иесі мен кез келген үшінші тарап арасында шарттық байланыс та болған жоқ.