Қақпан (Kaqpan)

Кіріспе

2001 жылғы жапондық қорқыныш фильмі, Киёси Куросаваның туындысы.

"Pulse" (回路) – Киёси Куросаваның 2001 жылғы жапондық техно-қорқыныш фильмі. Фильм 2001 жылғы Канн кинофестивалінде "Un Certain Regard" бөлімінде көрсетілді. Фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, культті фильмге айналды. 2006 жылы ағылшын тіліндегі "Pulse" атты ремейкі жарық көрді, содан кейін оның екі жалғасы түсірілді. Сценарийге негізделген романды Куросаваның өзі жазған.

Сюжет

Сюжет ортасында интернет арқылы жандар дүниесіне еніп келетін әруақтар бар. Фильмде екі параллель сюжеттік желі бар, олар біртіндеп бірігеді. Біріншісінде Мичи Кудо жақында Токиоға көшіп келіп, өсімдіктер дүкенінде жұмыс істей бастайды. Оның әріптестері – Джунко Сасано, Тосио Ябе және бірнеше күннен бері жоғалып кеткен Тагучи, ол дүкеннің сатуы үшін компьютерлік дискіде жұмыс істеп жатыр. Мичи Тагучидің пәтеріне барып, оның алаңдап, оңаша екенін көреді; Мичи дискіні іздеп жүргенде, Тагучидің пәтерінде үлкен тыныштық бар екенін байқайды. Содан кейін ол Тагучимен сөйлесу үшін қайта оралады және оның өзін-өзі асып өлтіргенін, мәйітінің шіріп бара жатқанын көреді, бұл Мичидің бастапқыда кіммен сөйлесіп жатқанын сұрауына себеп болады. Мичи және оның достары ол қалдырған дискіні қарап, онда Тагучидің өз компьютер мониторына қарап тұрған бейнесі бар екенін біледі, онда Тагучи мониторға қарап, аяқталмаған суреттердің тізбегін жасап жатыр. Олар оның үстеліндегі екінші монитордан Тагучидің бөлмесіне қарап тұрған әруақтың бейнесін табады. Ябе телефоннан бұрмаланған дауыспен "көмектесіңдер" деген сөзді естиді. Телефонын тексергенде, Тагучидің дискісінде табылған суретті көреді. Ол Тагучидің пәтеріне барады және ол асылып өлген қабырғадағы қара дақты, сондай-ақ "тыйым салынған бөлмені қалай жасауға болады" (akazu no ma no tsukurikata) деп жазылған қағазды көреді. Ол қызыл лентамен жабысқан есікті көріп, оған кіреді, онда ол әруаққа тап болады. Ябе күйзеліске түсіп, Мичиге "тыйым салынған бөлмеде" қорқынышты нәрсе көргенін айтады. Мичи Ябе сияқты қоңырау алады. Ол Ябеге барып, Тагучидің пәтеріндегідей қара дақ бар екенін көреді. Ол Джунконың "тыйым салынған бөлмеге" кіргенін білгенде қорқып кетеді. Ол Джунконың әруақпен қанағаттандырылып, оны құтқарып жатқанын көреді. Джунко кездесуден кейін кататонияға ұшырайды. Кейінірек ол қабырғаға қарай қадам басып, қара даққа айналады, содан кейін Мичи оны тоқтатуға тырысқанда еріп, шашырап кетеді. Мичи уайымдап, Токиодан тыс жерде тұратын анасына барып, оның жағдайын біліп алады. Екінші сюжеттік желіде Риосуке Кавасима, университетте экономика факультетінің студенті, ол жақында жаңа интернет-провайдермен келісімшарт жасасты. Оның компьютері өздігінен бір веб-сайтқа кіреді, онда қараңғы бөлмеде жалғыз қалған адамдардың ерекше мінез-құлқы бейнеленген. Сол түні Риосуке компьютерді қайтадан ашулы суреттермен көрініп, оны тоқтай бастайды. Келесі күні ол жауап іздеп университеттің компьютерлік зертханасына барады және компьютерлік ғылымның аспиранты Хару Карасаваны кездестіреді, ол оған бетке қоюды немесе суреттерді тексеру үшін түсіруді ұсынады. Риосуке оны жасауға тырысады, бірақ оның компьютері оның бұйрықтарын орындамайтынын біледі. Оның орнына, видеода бір адамның бас жағы пластик қаппен жабылған бөлмеде отырған көрінісі көрсетіледі, қабырғаларға "КӨМЕКТЕСІҢДЕР" деп жазылған. Харуэмен бірге жұмыс істейтін аспирант Риосукеге өлгендердің жандары физикалық әлемге еніп келе бастады деген теориясын түсіндіреді. Хару өзінің өмір бойы жалғыздық сезімін Риосукеге айтып береді, содан кейін ол таңғажайып әрекет ете бастайды, бұл әруақтар адамдарды өлтіруден гөрі өздерінің жалғыздығында тұтқындағысы келеді дегенді білдіреді. Риосуке онымен бірге қашықтықтағы пойызға мініп қашуға тырысады. Алайда олардың пойызы тоқтап, Хару үйіне қайтқысы келіп, қашады. Ол пәтеріне оралғаннан кейін, пластикалық қаппен өзін атып өлтірген адамды компьютерінде көреді. Содан кейін Хару "enter" пернесін басып, экраннан өзі туралы бейне көрінеді. Ол өзін бақылап отырған көзге көрінбейтін тұлғаны құшақтап, "біз жалғыз емеспіз" деп қуана айтады. Риосуке пәтеріне жеткенде, ол жоғалып кетеді. Адамдар көптеп жоғала бастаған кезде, Токиодан эвакуация басталады, ал Канто аймағына әруақтар толыққанды басып кіреді. Риосуке Мичимен оның бұзылған көлігінде кездеседі, оған оны жөндеуге көмектескеннен кейін, ол Харуді іздеуге бірге барады. Олар Харуды тастап кеткен зауытта табады, ол бас жағындағы пластикалық қаптарды алып тастап, өзін-өзі атып, компьютерде көрген адамды айналады. Риосуке мен Мичидің көлігінде бензин бітіп қалғанда, Риосуке бензин құюға арналған құтысын алып, отын іздеу үшін қоймаға кіреді. Қойманы іздеп жүріп, ол "тыйым салынған бөлменің" ашық есігінен өтіп бара жатқан банканың қақпағын кездейсоқ түсіреді. Ол бөлмеге кіріп, оны алып келуге келгенде, есігі жабылып, ол "нағыз" екенін айтып, "өлім мәңгілік жалғыздық" екенін айтады. Ол әруақтың ықпалына қарсы тұруға тырысса да, Риосуке өмір сүруге деген құлшынысын жоғалтады, ал Мичи оны қауіпсіз жерге апарып жетеді. Олар Токиодан өтіп, қираған жерлерді көріп, америкалық C-130 Hercules әскери көліктік ұшағы аспаннан құлап, жарылатынын көреді. Токио шығанағына кіретін шағын моторлық қайық тауып алғаннан кейін, олар Токиодан кететін кемеге отырып, олармен бірге сақталған адамдардан осы оқиғалар бүкіл әлемде болып жатқанын естиді. Фильмнің басындағы сахнаға оралып, Мичи кеменің төменгі палубасында кеме капитанымен сөйлеседі. Кеме Латын Америкасына бет алғанда, капитан Мичиге өмірді жалғастырудың дұрыс екенін айтады. Ол кемедегі бөлмесіне қайтады, онда Риосуке қабырғаға сүйеніп, көздерін жұмып отырғанын көреді. Мичи бақыт тапқанын, әлемдегі соңғы досымен жалғыз болғанын айтқанда, ол көлеңкеге айналады.

The plot centers on ghosts invading the world of the living via the Internet. It features two parallel plotlines that eventually converge. In the first, Michi Kudo has recently moved to Tokyo and begun working at a shop that sells plants. Her co workers include Junko Sasano, Toshio Yabe, and Taguchi, who has been missing for several days while working on a computer disk for the shop's sales. Michi goes to Taguchi's apartment and finds him distracted and aloof; while Michi is looking for the disk, she notices Taguchi’s apartment is eerily quiet. She then turns back to speak with Taguchi and finds him dead after hanging himself, his corpse visibly decaying making Michi question who was she talking to initially. Michi and her friends inspect the disk he left behind and discover it contains an image of Taguchi staring into his own computer monitor, on which Taguchi staring into his monitor can be seen creating an endless series of images. In the other monitor on his desk, they discover a ghostly face staring out into Taguchi's room. Yabe receives a phone call and hears a distorted voice saying "help me". Upon checking his phone, he sees the same image found on Taguchi's disk. He goes to Taguchi's apartment and sees a black stain on the wall where he hanged himself, as well as a paper with "how to make a forbidden room" (akazu no ma no tsukurikata) written on it. He notices a door sealed with red tape and enters it, where he encounters a ghost. Yabe becomes depressed and tells Michi that he saw something horrible in "the forbidden room". Michi receives a call like the one Yabe got. She goes to check on Yabe and finds a black stain on the wall like the one in Taguchi's apartment. She panics when she realizes Junko has unsealed and entered a "forbidden room". Inside, she witnesses Junko being cornered by a ghost, and rescues her. Junko becomes catatonic from the encounter. She later steps toward the wall and becomes a black stain, which then dissolves and scatters as Michi tries in vain to stop it. Worried, Michi goes to check on her mother, who lives outside Tokyo. The second plotline follows Ryosuke Kawashima, a university economics student who has recently signed up to a new internet service provider. His computer accesses a website by itself, showing him disturbing images of people alone in dark rooms exhibiting bizarre behavior. That night, Ryosuke wakes up to find his computer on again with the disturbing images displaying and frantically unplugs it. The next day he visits the university computer lab looking for answers and meets Harue Karasawa, a post graduate computer science student, who suggests he either bookmark the page or screen capture the images for her to examine. Ryosuke attempts to do so, but finds that his computer will not follow his commands. Instead, a video plays of a man with his head in a plastic bag sitting in a room with the words "HELP ME" written all over the walls. A graduate student who Harue is working with explains to Ryosuke his theory that the souls of the dead have begun to invade the physical world. Harue confides her lifelong feelings of isolation to Ryosuke, then begins acting strangely, suggesting that ghosts would want to trap humans in their own loneliness rather than kill them. Ryosuke tries to escape with her to a faraway place on the train. However, their train stops, and Harue, seized by a desire to return home, runs away. Upon returning to her apartment, she witnesses the man with the plastic bag shoot himself on her computer. Harue then presses the "enter" key and sees a video of herself in the present moment on the screen. As she embraces the invisible figure watching her, Harue happily says that she is "not alone". When Ryosuke makes it to her apartment, she has vanished. As people begin vanishing in great numbers, evacuations of Tokyo begin, and a full scale invasion of the Kanto region by the ghosts is underway. Ryosuke meets Michi in her broken down car, and after helping her repair it, she goes with him to search for Harue. They find Harue in an abandoned factory, who unveils herself by removing a plastic bag from her head, before subsequently shooting herself, mirroring the man she saw on the computer. When Ryosuke and Michi's car runs out of gas, Ryosuke enters a warehouse to search for fuel, carrying a gas can with him. While searching the warehouse, he accidentally drops the can’s cap, which rolls through the open doorway of a "forbidden room". When he walks inside the room to retrieve it, the door locks behind him and he encounters a ghost who insists that it is "real" and tells him that "death was eternal loneliness". Although he tries to resist the ghost's influence, Ryosuke loses the will to live, and Michi drags him to safety. They drive through a deserted, ravaged Tokyo, encountering apocalyptic scenery as well as an American C 130 Hercules military cargo plane that falls out of the sky and explodes. After locating a small motorboat and travelling into Tokyo Bay, the pair are found and brought aboard a ship departing from Tokyo, manned by a small group of survivors who tell them that similar events are happening worldwide. Returning to the first scene of the film, Michi and the captain of the ship talk on the lower deck. As the ship heads for Latin America, the captain encourages Michi, telling her that she is doing the right thing by continuing to live. She returns to her room on the ship, where she sees Ryosuke sitting against the wall with his eyes closed. He fades into a shadow as Michi declares that she has found happiness, being alone with her last friend in the world.

Шығару

Pulse алғаш рет 2001 жылдың 3 ақпанында Жапонияда шықты, оны Toho таратты. Distant Horizon компаниясы Daiei компаниясынан фильмнің бүкіл әлемдік тарату құқығын сатып алды.

Үй бейнесі

Фильм 2006 жылдың 21 ақпанында Magnolia Home Entertainment компаниясы арқылы DVD форматында шығарылды. Arrow Video 2017 жылдың шілдесінде фильмнің Blu-ray нұсқасын жарыққа шығарды. 2019 жылдың қазан айынан бастап фильм BFI жүргізетін жазылым қызметіне қосылған.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes шолу агрегаторы 55 шолу негізінде фильмге 76% баға берді, ал рейтингтің орташа көрсеткіші 6,8/10. Сайттың сыншыларының пікірі: "Қан мен ішек-қарынның тас-талқанынан немесе арнайы эффектілердің қорқынышты шоуынан гөрі, суреттеме күшімен әсер ететін, зәулім техно-триллер". AllMovie фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: "Қайроның алғашқы 30 минуты – ұзақ уақыттан бері көрілмеген ең мазасыз, қорқынышты сахналардың бірі". The New York Times газетінің тілшісі Анита Гейтс: "Киёси Куросаваның өте ерекше, қызықты қорқынышты фильмінде, шын мәнінде белгісіз нәрсеге деген арманға ұқсас үрей тудырмайтын сәттер өте сирек", – деп жазды. The Guardian газеті оны "өте қорқынышты фильм" деп атады, ол Ring сияқты "ең қиын, қарапайым орындарда қорқынышты жағдайларды табуға қабілетті; шеберлікпен қолданылған қорқынышты детальдар мен түсініксіз бейнелер қажетті үрей мен мұңды атмосфераны жасайды". Film Threat: "Сізді ұйқысыз қалдыратын қорқынышты фильмнен гөрі, сізді депрессияға түсіретін фильм жаман", – деп жазды. The Washington Post газеті: "Pulse фильмін тыңдап, оның қалай жүрегіңізге әсер ететінін сезінуге тырыспасаңыз, жақсы көресіз. Ол ақылмен емес, визуалды түрде тірі", – деп мәлімдеді. Entertainment Weekly фильмді сынға алып, "Pulse [ ] фильмін көру кезінде күтуден жапа шегіп, тіпті өліп кетуіңіз мүмкін" деп жазды, сондай-ақ "екі сағаттық баяу фильмде [ ] ешқандай мәні жоқ" екенін айтты. The Seattle Times фильмнің сюжеті мен ұзақтығын сынға алып, "Pulse сіздің жүйкелеріңізді шайқап тұрса да, миыңызды қанағаттандырмайды" деп жазды, ал The Village Voice фильмді "кем дегенде жарты сағатқа артық" деп атады. 2012 жылы Slant журналының Jaime N Christley осы фильмді барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің бірі деп тізімдеді. 2010 жылдардың басында Time Out қорқынышты жанрда жұмыс істеген бірнеше авторлар, режиссерлер, актерлер мен сыншылардың арасында сұрау жүргізіп, үздік қорқынышты фильмдерін анықтады. Фильм осы тізімнің 2020 жылғы нұсқасында 65-орынды иеленді. Ябе жынмен алғаш рет кездескен сахна, секіру қорқыныштары мен қатты дыбыс эффектілерін қолданбастан, ерекше қорқынышты болғаны үшін көп назар аударды; The A. V. Club үшін жазған Скотт Тобиас оны "барлық J-қорқынышындағы ең танымал сахна" деп сипаттады.

The review aggregator Rotten Tomatoes gives the film a rating of 76% based on 55 reviews, and a rating average of 6.8/10. The website's critical consensus reads: "A sinister spine tingling techno thriller whose artistry lies in the power of suggestion rather than a barrage of blood and guts or horror shop special effects". AllMovie praised the film, writing: "The first 30 minutes of Kairo is perhaps some of the most unnerving, frightening sequences to come down the pike in a long time". Anita Gates of The New York Times wrote: "There are very few moments in Kiyoshi Kurosawa's fiercely original, thrillingly creepy horror movie that don't evoke a dreamlike dread of the truly unknown". The Guardian called it "an incredibly creepy horror film" that, in the same way as Ring, "finds chills in the most dingy and mundane of locales; skillful deployment of grisly little moments and disturbing, cryptic imagery produce the requisite mood of dread and gloom". Film Threat wrote: "What's worse than a horror film that frightens you sleepless is one that disturbs you to depression". The Washington Post commented: "Pulse is best enjoyed if it's not questioned too closely. It lives visually in a way it cannot live intellectually". Entertainment Weekly was critical of the film, writing: "watching Pulse [ ] you could almost die of anticipation", commenting that "nothing in the two snail paced hours [ ] makes close to a shred of sense". The Seattle Times criticized the film's storyline and length, writing "while it's rattling your nerves, Pulse leaves your brain wanting more", and The Village Voice called the film "at least half an hour too long". In 2012, Jaime N Christley of Slant listed the film as one of the greatest of all time. In the early 2010s, Time Out conducted a poll with several authors, directors, actors and critics who have worked within the horror genre to vote for their top horror films. The film was ranked as number 65 on the 2020 version of the same list. The scene where Yabe encounters a ghost for the first time has received attention for being especially frightening without using jump scares or loud sound effects; Scott Tobias, writing for The A. V. Club, described it as "arguably the signature sequence in all of J horror".