Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылы Тынық мұхитында болған тайфун
Pacific typhoon in 2003
"Имбудо" тайфуны, Филиппинде "Харурот" тайфуны ретінде белгілі, 2003 жылдың шілде айында Филиппин мен Қытайдың оңтүстігін қампқан күшті тайфун болды. Маусымның жетінші аталған дауылы және төртінші тайфуны "Имбудо" 15 шілдеде Филиппиннің шығысында пайда болды. Дауылдың көп бөлігінде солтүстікке орналасқан жотаның әсерінен батыс-солтүстік бағытта қозғалды. Қолайлы жағдайлар "Имбудоның" қарқынды дамуына мүмкіндік берді, алдымен ол бірте-бірте күшейді, содан кейін 19 шілдеде қарқынды тереңдеуге ұшырады. Тайфун мәртебесіне жеткеннен кейін, "Имбудо" 20 шілдеде максималды 10 минуттық тұрақты жел жылдамдығына жетті. Тайфун 22 шілдеде Лусонның солтүстігіне максималды қарқынымен соқты, бірақ құрлық үстінде тез әлсіреді. Оңтүстік Қытай теңізіне енгеннен кейін, "Имбудо" 24 шілдеде Янцзян қаласының жанындағы Қытайдың оңтүстігіне соңғы рет соқты, келесі күні тарап кетті. Филиппинде "Имбудо" соңғы бес жылдағы ең күшті тайфун болды, ол Кагаян аңғарында бірнеше апта бойы кең ауқымды су тасқыны мен электр қуатының үзілуіне әкелді. Ең көп зиян Исабела провинциясында, дауылдың соққан жеріне жақын ауданда болды. Банан егісінің көп бөлігі жойылды, ал басқа дақылдар да аз дәрежеде зардап шекті. "Имбудо" Лусонның көп бөлігінде көлік жүйесін бұзды. Ел бойынша дауыл 62 314 үйді зақымдады немесе қиратты, оның көп бөлігі Кагаян аңғарында болды, жалпы зиян P4.7 миллиард (PHP, 86 миллион АҚШ доллары) құрады. Сондай-ақ елде 64 адам қаза тапты. Гонконгта қатты жел бір адамды платформадан құлатып, қаза тапты. Қытайда ең көп зиян Гвандун провинциясында болды, дауыл осы аймаққа соқты. Мыңдаған ағаштар құлап, 595 000 үй қирады. Жүздеген рейстердің жойылуы саяхатшыларды аймақта тастап кетті. Гуансиде ауыр жаңбыр 45 су қоймасының су деңгейін ескерту деңгейіне көтерді. Гуанси және Гуандун провинцияларында барлығы 20 адам қаза тауып, зиян шамамен ¥4.45 миллиард (CNY, 297 миллион АҚШ доллары) құрады.
Typhoon Imbudo, known in the Philippines as Super Typhoon Harurot, was a powerful typhoon that struck the Philippines and southern China in July 2003. The seventh named storm and fourth typhoon of the season, Imbudo formed on July 15 to the east of the Philippines. The storm moved generally west northward for much of its duration due to a ridge to the north. Favorable conditions allowed Imbudo to intensify, gradually at first before undergoing rapid deepening on July 19. After reaching typhoon status, Imbudo strengthened further to peak 10–minute sustained winds of on July 20. The typhoon made landfall on northern Luzon near peak intensity on July 22, but quickly weakened over land. Once in the South China Sea, Imbudo re intensified slightly before making its final landfall in southern China near Yangjiang on July 24, dissipating the next day. In the Philippines, Imbudo was the strongest typhoon in five years, causing widespread flooding and power outages in the Cagayan Valley for weeks. Damage was heaviest in Isabela province near where the storm struck. Most of the banana crop was destroyed, and other crops sustained similar but lesser damage. Imbudo disrupted transportation across much of Luzon. Nationwide, the storm damaged or destroyed 62,314 houses, causing P4.7 billion (PHP, $86 million USD) in damage, mostly in the Cagayan Valley. There were also 64 deaths in the country. In Hong Kong, strong winds killed a man after knocking him off a platform. In China, damage was heaviest in Guangdong where the storm struck. Thousands of trees fell, and 595,000 houses were wrecked. Hundreds of canceled flights stranded travelers across the region. In Guangxi, high rainfall increased water levels in 45 reservoirs to warning levels. In Guangxi and Guangdong, collectively 20 people were killed, and damage reached about ¥4.45 billion (CNY, US$297 million).
Метеорологиялық тарих
Имбудоның пайда болуы шілде айының ортасында ашық батыс Тынық мұхитындағы Чуук маңындағы конвекцияның ұйымдаспаған аймағынан басталды. Желдің әлсіз соғуымен жүйе біртіндеп жақсы ұйымдастырылды. 15 шілдеде Жапонияның метеорологиялық агенттігі (JMA) тропикалық депрессия пайда болды деп бағалады. 16 шілдеде сағат 18:00-де JTWC Яптың шығысында 09W тропикалық депрессиясы туралы ақпарат берді, ал JMA 17 шілдеде оны "Имбудо" тропикалық дауылына дейін жаңартып, JMA бағалауынша, 10 минуттық желмен Қытайға соқты. Дауыл Қытайдың оңтүстігіне қарай жылжығанда құрлықта жылдам әлсіреп қалды. 25 шілде күні кешке қарай Имбудо Қытай мен Вьетнам шекарасына жақын жерде тарап кетті. 27 шілдеде Оуквуд бүлігі деп танылған сәтсіз төңкеріс орын алды. Гонконг обсерваториясы аумақта дауылды желдің болу мүмкіндігін көрсететін 8-ші санды ескерту сигналын берді. Тайфунның салдарынан Гонконг қор биржасы 30 минут кешігіп ашылды. Құрлықтағы Янцзян қаласында дауылдан бұрын 30 000-нан астам адам эвакуацияланды.
The origins of Imbudo were from a disorganized area of convection near Chuuk in the open western Pacific in mid July. With weak wind shear, the system slowly became better organized. On July 15, the Japan Meteorological Agency (JMA) estimated that a tropical depression formed.|group="nb" issued a tropical cyclone formation alert (TCFA), noting that outflow had increased due to an upper level low to the northeast. At 1800 UTC on July 16, the JTWC initiated advisories on Tropical Depression 09W about east of Yap. and the JMA upgraded it to Tropical Storm Imbudo on July 17. striking China with 10 minute winds of , as estimated by the JMA. The storm rapidly weakened over land while moving over southern China. Late on July 25, Imbudo dissipated near the border of China and Vietnam. a failed coup ultimately did occur on July 27 in what would become known as the Oakwood mutiny. The Hong Kong Observatory issued a number 8 warning signal, indicating the potential for gale force winds within the territory. The Hong Kong Stock Exchange opened 30 minutes late as a result of the typhoon. On the mainland at Yangjiang, more than 30,000 people evacuated ahead of the storm.
Филиппин
"Имбудо" тайфуны бес жыл бұрынғы "Зеб" тайфунынан кейін Лузонды соққан ең күшті тайфун болды. Тайфун салдарынан бірнеше күн бойы кең аумақтар су тасқынына ұшырады. Ең көп зиян Исабела провинциясына келді, ондағы шығын 1,9 миллиард песоға (PHP, 35 миллион АҚШ доллары) бағаланды, көбінесе егістіктер мен малға келген залал есебінен. Үш жасқа толмаған көптеген ағаштар жоғары жел кезінде құлады. Исабела провинциясында банан егісі дерлік толығымен жойылды, ал жүгері мен күріш егісінің көп бөлігі ауыр зақымдалды. Нуэва-Эсихадағы тау жылауларынан ұлттық тас жолды қираған ағаштар мен үйінділер жапты, олар бірнеше күн ішінде жылдам тазартылды. Филиппиннің оңтүстігіндегі Магуинданао аймағында су тасқыны 50 үйді шайып кетіп, 2000-нан астам адамды эвакуациялауға мәжбүр етті. Зиян Батыс Висайяға дейін жетті. "Имбудо" Филиппинде 64 адамның өмірін қиды, олардың көп бөлігі Кагаян алқабында болды, ал тағы 154 адам жарақат алды. Қытайдың құрлық бөлігіне соққы беру алдында, "Имбудо" Тайваньның оңтүстігінен өтіп, Тайтун округіне ауыр жаңбыр жаудырды. Гонконгтағы ең көп жауын-шашын Квай Чунгта тіркелді. Аймақта он қайық зақымдалып немесе батып кетті, ал бір балық аулау порты зақымдалды. Гуандун провинциясындағы соңғы құлау кезінде "Имбудо" күшті жел соқты, Шанчуань аралындағы желдің ең жоғары шапшаңдығы өлшенді. Янцзян қаласында желдің күшіне байланысты 10 мыңнан астам ағаш құлады, олардың жартысынан астамы қалада, ал 7649 үй зақымдалды немесе қирады. Чжаньцзян қаласында дауыл электр желілері мен су сорғыларына зақым келтіріп, тұрғындарды сусыз қалдырды. Гуандун провинциясы бойынша 595 000 үй қиратылып, 1,9 миллиард юань (CNY, 230 миллион АҚШ доллары) шығын келтірді. Облыста кем дегенде сегіз адам қаза тапты. Тайфун халықтың көп бөлігіне әсер етті, нәтижесінде ¥55,35 миллион (CNY, 6,7 миллион АҚШ доллары) шығын туды. Бобай округіндегі Нанлиу өзенінің деңгейі тасқындау деңгейінен асып кетті. Гуансиде дауылдан немесе суға батып 12 адам қаза тапты, ал кем дегенде 130 мал өлді. "Имбудо" 4950 үйді қиратып, провинцияда ¥499,6 миллион (CNY, 60,3 миллион АҚШ доллары) шығын келтірді, сондай-ақ Кагаян алқабын қалпына келтіруге 35 миллион песо (PHP, 650 000 АҚШ доллары) қажет болды, онда Аройо дауылдан кейін бірнеше күн өткен соң сапар жасады.
Typhoon Imbudo was the strongest typhoon to strike Luzon since Typhoon Zeb five years prior, The typhoon left widespread areas flooded for several days. Damage was heaviest in Isabela, where damage was estimated at P1.9 billion (PHP, US$35 million), mostly to crops and killed livestock. Most trees less than three years old fell during the high winds. In Isabela province, the banana crop was almost entirely destroyed, and most of the corn and rice crops were heavily damaged. Landslides blocked a national highway in Nueva Ecija with debris and fallen trees, which were quickly cleared within a few days. In Maguindanao in the southern Philippines, flooding washed away 50 houses, forcing over 2,000 people to evacuate. Damage extended as far south as the Western Visayas.|group="nb"|name="php" Of the total, about P1.9 billion (PHP, US$35 million) was in agriculture damage. Imbudo killed 64 people in the Philippines, mostly in Cagayan Valley, and injured another 154. Before Imbudo struck mainland China, it passed south of Taiwan, dropping heavy rainfall reaching in Taitung County. Peak rainfall in Hong Kong was at Kwai Chung, In the territory, ten boats were damaged or sank, and one fishing pier was damaged. At its final landfall in Guangdong, Imbudo produced strong winds, with a peak gust of measured at Shangchuan Island. At Yangjiang, gusts reached , There, over 10,000 trees fell due to the strong winds, more than half in the city, and 7,649 homes were damaged or destroyed. In Zhanjiang, the storm damaged power lines and water pumps, leaving residents without access to water. Throughout Guangdong, Imbudo destroyed 595,000 houses and caused ¥1.9 billion (CNY, US$230 million). There were at least eight deaths in the province. The typhoon affected most of the population, causing an estimated ¥55.35 million (CNY, US$6.7 million) in damage.#tag:ref|The total was originally reported in Chinese yuan. Total converted via the Oanda Corporation website. The Nanliu River in Bobai County rose to , or above flood stage. In Guangxi, 12 people died from storm damage or drowning, and at least 130 livestock were killed. Imbudo destroyed 4,950 houses, causing ¥499.6 million (CNY, US$60.3 million) in damage in the province. and P35 million (PHP, US$650,000) to rebuild the hard hit Cagayan Valley, where Arroyo visited days after the storm struck.
Зейнеткерлік
2004 жылы Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым «Имбудо» атауын қолданудан алып тастап, оның орнына «Молаве» атауын қосты. 2007 жылғы маусымда PAGASA ұйымы «Харурот» атауын «Ханна» атауымен алмастырды.
In 2004, the World Meteorological Organization retired the name Imbudo and replaced it with Molave. The PAGASA name Harurot was replaced with Hanna for the 2007 season.