1960 жылғы Тынық мұхитындағы тайфун Офелия

Кіріспе

1960 жылғы Тынық мұхитындағы тайфун

Офелия тайфуны – Каролина аралдарындағы Улити атолліне қатты нұқсан келтірген, ұзақ өмір сүрген және күшті тропикалық циклон. 1960 жылдың 21 қарашасында Эневетак атоллінің жанында тропикалық депрессия ретінде пайда болған циклонның дамуы қиын болды. Батыс Тынық мұхитында S пішіндес жолмен шарлап, екі күннен кейін бұзылысқа ұшырады. 27 қарашада жүйе қайтадан ұйымдастырылып, Гуамның оңтүстік-шығысында екінші рет тропикалық депрессия деп жарияланды. Баяу жылдамдықпен оңтүстік-батысқа қарай жылжып, сол күні тропикалық дауылға, ал 29 қарашада батысқа қарай тұрақты бағыт алғанда тайфунға айналды. Келесі күні Офелия тайфунының ортасы тікелей Улити атоллінің үстінен өтіп, желдің күші шамамен бағаланды.
Тайфун бірте-бірте солтүстікке бұрылып, 1 желтоқсанда ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Бірнеше күн бойы күшті жүйе ретінде сақталды, дауыл ашық су үстінде қалып қойды. 4 желтоқсанда жоғары атмосфералық желдің жағдайы нашарлап, циклонды солтүстік-шығысқа қарай жылжуға мәжбүр етті. Сол күні Жапонияны оңтүстік-шығыстан өте отырып, оның кең аймағы Токио облысына желдің күшеюін, ал елдің бір бөлігіне қатты жаңбыр мен қар әкелді. Офелия көп ұзамай тропикалықтан тыс өзгеріске ұшырады, ашық Тынық мұхитынан жылдам өтіп, 6 желтоқсанға дейін құрылымдық өзгерісін аяқтады. Кейіннен оның қалдықтары Халықаралық дата сызығын кесіп өтіп, 10 желтоқсанда Аляска шығанағында тарады. Офелия өтіп бара жатқанда Улитидің көп бөлігін қиратып, көптеген ғимараттарды зақымдап, екі адамның қазасына себеп болды. Аймақтағы ауыл шаруашылығы толыққанды құлдырады және жағалаудың географиялық өзгерістері байқалды. Офелиядан кейін Улити мәдениетінде айқын әлеуметтік өзгерістер орын алды. Традициялық құндылықтар батыстыққа ұшырап, жас адамдар билікке айтарлықтай ие болды. Жергілікті король дауылдан кейін көп ұзамай тақтан түсіріліп, билік толығымен өзгерді. Улитидегі ауыр салдардан басқа, тайфун бес балықшының өліміне де кінәлі деп айыпталды, олардың кемесі коралл рифтеріне соқтығысқан. Офелияның аты кейіннен алынып тасталды, бірақ ерекше жағдайларда оның алынуы өмірден айырылу немесе зақымдануға емес, ұзақ жолы мен ұзақ уақыт бойы маңызды тайфун ретінде болған метеорологиялық маңыздылығына байланысты болды.

Typhoon Ophelia was a long lived and powerful tropical cyclone that had devastating impacts on the small atoll of Ulithi in the Caroline Islands. Forming as a tropical depression on November 21, 1960 near Enewetak Atoll, the incipient cyclone struggled to develop. Moving haphazardly along an s shaped track over the western Pacific Ocean, it degenerated into a disturbance two days later. By November 27, the system reorganized and was classified a tropical depression for a second time well to the southeast of Guam. Moving slowly west southwest, it steadily intensified into a tropical storm later that day and further into a typhoon on November 29 as it gained a steady westward track. The following day, the eye of Ophelia passed directly over Ulithi atoll with winds estimated at
Turning gradually to the north, the typhoon attained peak winds of on December 1. Maintaining strength as a powerful system for several days, the storm remained over open waters. By December 4, it began to weaken as upper level winds became unfavorable and forced the cyclone to move northeast. Passing Japan well to the southeast that day, its large circulation brought increased winds to the Tokyo area and heavy rain and snow to parts of the nation. Ophelia soon underwent an extratropical transition as it raced over the open Pacific, completing this structural change by December 6. Its remnants later crossed the International Date Line and dissipated over the Gulf of Alaska on December 10. Ophelia devastated much of Ulithi during its passage, damaging or destroying most structures and killing two people. Agriculture across the area was decimated and geographic changes to coastlines were noted. In Ophelia's wake, dramatic societal changes in the Ulithian culture arose. Traditional values were abandoned in favor of more western ones, with younger individuals attaining a notable increase in power. The local King was disposed of shortly after the storm and a total change in authority took place. In addition to the severe impact in Ulithi, the typhoon was blamed for the deaths of five fishermen when their vessel collided with a coral reef. The name Ophelia was later retired, though unusually its removal was due to its meteorological significance due to its long track and prolonged time as a significant typhoon rather than for loss of life or damage.

Метеорологиялық тарих

1960 жылғы 21 қарашада Маршалл аралдарындағы Кваджалейн атолындағы жер бетіндегі желдің бағытын өзгерткеннен кейін шағын төмен қысым аймағының пайда болуы байқалды. Ақырын дамып, төмен қысымдық жүйе 1200 UTC-ге дейін, маусымның 24-ші күні тропикалық депрессияға айналды. Ол кезде ол Эневетак атолының оңтүстік-батысында орналасқан еді. Депрессия ретінде жіктеліп, максималды тұрақты желдің жылдамдығы шамамен 8 градусқа жетеді деп есептелді. Белгісіз себептермен, жүйе көп ұзамай күшіне жете алмай, кенеттен оңтүстік-шығысқа қарай бағыт өзгертті. Сонымен қатар, циклон тропикалық циклон ретінде өзінің сипаттамасын жоғалтты және Бірлескен тайфун ескерту орталығы (JTWC) 24 қарашада 0600 UTC-ге дейін оған қатысты ескертулерді тоқтатты. Кейін қалған бұзылыс батысқа қарай қайта оралды, Понпей және Чуук аралдарын айналып өтіп, қайта күшейді. 4 желтоқсанда жоғары деңгейдегі батыс желдері тайфунды солтүстік-шығысқа қарай итермеледі және оның жылдамдығын арттырды. Тайфунның көзі циклонның құрылымы әлсіреген сайын тез арада ыдырап кетті. Офелия 5 желтоқсанда экстратропикалық циклонға айнала бастады және келесі күні желдің күші тайфун деңгейінен төмен түскенде толық аяқталды. Тропикалық фазасы бойында Офелия шамамен ұзындығы бар жолмен қозғалды. Жапон теңіз қауіпсіздігі агенттігі 1 желтоқсанда екі кеме дауылдың салдарынан "қиын жағдайда" екенін хабарлады. 200 тонналық кеме бағытынан ауысып, маржан рифтеріне соқтығысты. 17 экипаждың 5-і оқиға кезінде қаза тапты, ал қалған 12-сі 4 желтоқсанда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құтқару тобы құтқарып, Мидуэй аралына жеткізді. Яп аралында желдің жылдамдығы шамамен 0-ден 0-ге дейін жеткені хабарланды, бірақ дауылдың салдары әлі белгісіз. 2 желтоқсанда Филиппин үшін дауыл туралы ескертулер жарияланды, өйткені Офелия елдің бағытына қарай жылжуда деп болжанып еді; алайда, дауылдың солтүстікке бұрылуынан кейін бұл ескертулер келесі күні тоқтатылды. Кейін әлсіреген тайфун 4 желтоқсанда Жапонияның оңтүстік-шығысынан өте жақын жерден өтті. Оның сыртқы аймақтары қатты жаңбыр мен қар әкелді. Токио шығанағында желдің күші шамамен 2 км/сағатқа жетті. Дауылдан кейін Офелия атауы қолданыстан шығарылды. Белгісіз себептермен ол ешқандай атаумен ауыстырылмады, бұл аймақтағы екі дауылдың бірі болды, бірақ 1963 жылы Ора Офелияның орнын басты. Офелияның алынып тасталуының себебі Тынық мұхитындағы тайфундардың арасында ерекше. Әдетте, атаулар өлім-жертпеулерге және/немесе зиянға байланысты қолданыстан шығарылады; алайда, Офелия ұзақ жолы және ұзақ уақыт бойы айтарлықтай қарқындылығы үшін метеорологиялық тұрғыдан маңызды деп танылды.

On November 21, 1960, the formation of a small low pressure area was noted following a shift in surface winds on Kwajalein Atoll in the Marshall Islands. Slowly developing, the low organized into a tropical depression by 1200 UTC, the 24th of the season. At this time, it was situated southwest of Enewetak Atoll. Though classified a depression, maximum sustained winds were only estimated at For unknown reasons, the system soon became diffuse and abruptly shifted direction to the east southeast. Concurrently the cyclone lost its identity as a tropical cyclone and the Joint Typhoon Warning Center (JTWC) discontinued advisories on it by 0600 UTC on November 24. The remnant disturbance subsequently doubled back to the west, bypassing the islands of Pohnpei and Chuuk before re intensifying. On December 4, strong upper level westerlies forced the typhoon northeast and prompted dramatic acceleration. The typhoon's eye soon dissolved as the cyclone's structure waned. Moving at an exceptionally fast , with a maximum forward speed of , Ophelia began transitioning into an extratropical cyclone on December 5 and completed the transition on the following day, as winds dropped below typhoon force. Throughout its tropical phase, Ophelia tracked along a path roughly long. The Japanese Maritime Safety Agency reported that two vessels were "in trouble" due to the storm on December 1. A 200 ton ship was driven off course and collided with a coral reef. Of the 17 crew, 5 were killed in the incident while the other 12 were later rescued by the United States Navy on December 4 and brought to Midway Island. Winds up to were reported on Yap; however, the storm's effects there are unknown. On December 2, storm warnings were raised for the Philippines as Ophelia was forecast to track toward the nation; however following the storm's northward turn these advisories were discontinued the following day. The weakening typhoon later bypassed Japan well to the southeast on December 4. Its outer bands brought heavy rain and snow. Sustained winds in Tokyo Bay reached and gusted to
In the wake of the storm, the name Ophelia was retired from usage. For unknown reasons it was not replaced with any particular name, making it one of two storms in the basin to not have a replacement, although Ora took Ophelia's place in 1963. The reason behind Ophelia's removal is unique among Pacific typhoons. Normally, names are stricken from usage due to loss of life and/or damage; however, Ophelia was deemed meteorologically significant for its long track and significant intensity for a prolonged duration.

Улития

1 желтоқсанда Офелия тайфунының ортасы Улити атоллінің үстінен тікелей өтті. Бұл 1907 жылдан бері аймақты шарпыған ең қатты дауыл деп есептелді, сол кезде ұқсас күшті тайфун аймақты қиратқан. Дауыл кезінде аралда шамамен 450 адам тұрды, ал АҚШ Жағалау күзетінің 16 қызметкері орналасқан еді. Жергілікті тұрғындар тайфунға толық дайын болмады, екі ауылға оның жақындап келе жатқаны туралы ескерту келмеді. Хабарланған үш ауыл дауылдың қырсынына жедел әрекет ету қажеттігін түсінбеді және зардаптың ауырлығын күтпеді. 4-санатты тайфунға тең келген дауыл станцияға да көп зиян келтірді, қабырғалары зақымдалып, терезелері сынды. Жақын орналасқан Фалалоп әуежайының ұшу-қону жолағының бір бөлігі жойылды. Жағалау күзеті станциясындағы анемометрдің өлшемі ең жоғары жылдамдыққа жетті; бірақ, кейінірек құрылғыны талдау көрсеткендей, ол бұзылып, қалыптыдан баяу айналыпты. Дегенмен, желдің жылдамдығы шамамен болған деп есептеледі. Улитидегі көптеген құрылыстар 2-дүниежүзілік соғыстан кейін салынған және металл төбелері болған. Жергілікті тұрғындар осы құрылыстарда паналады, бірақ дауыл кезінде олардың көпшілігі құлап, оларды тастап кетуге мәжбүр болды. Атоллдің лагунасының солтүстік жағында орналасқан Могмог аралының солтүстік жағалауында ірі тастар мен кесек тастар жиналды, олар шамамен аумақты жапты. Ұшып келген бөлшектер Асор және Могмог аралында бір-бір адамды жарақаттады. Батыста Потангерас аралының аумағы құмның басқа жерлерден жылғанын нәтижесінде ұлғайды. Улитиде 29 үй толығымен қирады, 64 үй зақымданып, ал қалған 33 үй зақымсыз қалды. 79 тұрғын емес құрылыстың тек 4-і ғана тұрды. Барлық төрт мектеп және медициналық ғимараттар қирады, медициналық жабдықтардың көбі ағысып кетті. Ауыл шаруашылығында үлкен шығын болды, таро егісінің көбі жойылды және азық-түлік дақылдарының 75% -тен астамы бүлінді. Кокос ағаштарының шамамен 23% жойылды, ал 45% зақымданып, екі жылдай уақыт өтті, олар қалпына келді. Банан және нан ағаштары уақытша қолданысқа жарамсыз болды, бірақ оларды қалпына келтіруге болады.

On December 1, the eye of Typhoon Ophelia passed directly over the small atoll of Ulithi, It was regarded as the worst storm to hit the atoll since 1907 when similarly violent typhoon devastated the area. At the time of the storm, an estimated 450 people lived on the island and 16 members of the United States Coast Guard were stationed there. Natives were not entirely prepared for the typhoon, with two villages receiving no word of its approach. Three villages that were informed were not given the necessary urgency of the typhoon and did not expect the severity of damage the occurred. Striking as a Category 4 equivalent typhoon, The station itself was badly affected, however, with its walls damaged and windows blown out. Nearby Falalop Airfield had of its runway swept away. An anemometer on the coast guard station measured a peak velocity of ; however, later analysis of the device revealed that it was broken and revolving slower than it should. It is estimated that winds were most likely on the order of Most structures across Ulithi were constructed after World War II and had tin roofs. Natives sought refuge in these structures and in many instances were forced to abandon them as they fell apart during the storm. Mogmog Island, located at the northern end of the atoll's lagoon, saw the deposition of large boulders and cobblestone along its north shore which covered an area wide. Flying debris resulted in one injury on both Asor and Mogmog. To the west, Potangeras Island saw an increase in land area by as sand was pushed from other areas. Across Ulithi, 29 homes were destroyed, 64 were damaged, and the remaining 33 were intact. Of the 79 non residential structures, only 4 were left standing. All four schools and medical buildings were destroyed, with nearly all medical supplies being washed away. Agriculture saw extensive losses with nearly the entire taro crop devastated and more than 75% of the food crop was ruined. Roughly 23% of the coconut trees were destroyed and 45% were damaged. It took approximately two years for the coconut crop to return to normal. Banana and breadfruit trees were temporarily useless, though they were in recoverable statuses.

Салдары

Тайфуннан кейінгі айлар мен жылдар ішінде Улитидегі жергілікті тұрғындар стресс деңгейінің жоғарылауы тексерілді. Күтпегендей, посттравматикалық стресс бұзылысының белгілерін тек аз ғана адамдар көрсетті, ал көпшілігі Офелиядан көңілі толмаған сияқты. Тұрғындар арасында Улитиден шығып, Яп, Палау, Сайпан немесе тіпті Филиппин сияқты жақын аралдарға көшу туралы әңгімелер болды; бірақ бұл пікірлер салыстырмалы түрде жылдам басылды. Аралдың инфрақұрылымына келген қирату, ғимараттардың бұрынғысынан бірте-бірте өзгеру процесін үдетті. Жаңадан құрылыс жұмыстары дәстүрлі Улити құрылыс стилін толығымен қабылдамай, заманауи стильге көшті. Бетон ғимараттардың сақталуы, адамдардың барлық ғимараттарды бетоннан салуға деген ұмтылысын күшейтті. Инфрақұрылымды жаңартумен қатар, тамақтану әдеттерінде батыс стиліне қарай өзгеріс болды. Америкалық әскери қызметкерлерінің болуынан туындаған қоғамдық өзгерістер дауылдан кейін одан әрі айқын болды. Ақшаны тауар алу құралы ретінде алғаш рет 1956 жылы Улитиде пайдаланды, бұл тайфунға дейін төрт жыл бұрын болған. Дегенмен, Офелия базарларды толығымен қиратқанына қарамастан, олар тез қайта жаңартылды, бұл ақшаның жергілікті мәдениетке тез енуін көрсетті. Жаңа құрылыс саудадан жаңа тауарларға деген сұранысты арттырды. Дүкен иелері бұрынғыдан гөрі көбірек материалдық заттарды қоймада ұстауды сұрады. Қоғамдық тұрғыдан алғанда, Офелия Улити мәдениетінде үлкен прогреске әкелді. Бұрын ауыл шаруашылығымен, үй шаруасымен және соңында саудамен айналысқан әйелдер, тайфуннан кейін ауыр жұмыстар (мысалы, ағаш өңдеу, кесу, қазу және көтеру) істегендері байқалды. Үкіметте де өзгеріс болды, король Малефичтің билігі азайды, ал жас адамдардың ықпалы артты. Билік алмасуы, дауыл кезінде жастардың басқаларды қорғау үшін өздігінен басшылыққа алуына байланысты болды. Тайфунға дейін тайпа мүшелері кеңес отырыстарында сөйлеуге құлық танытпаған, бірақ 1961 жылға қарай олар мұндай жиналыстарда өздерін таныстырды.

In the months and years after the typhoon, natives in Ulithi were examined for increased levels of stress. Unexpectedly, only a handful of people reported symptoms of posttraumatic stress disorder, with the majority seemingly unfazed by Ophelia. There was some talk among residents of leaving Ulithi and moving to nearby islands such as Yap, Palau, Saipan, or even the Philippines; however, mentions of this diminished relatively quickly. The devastation to the island's infrastructure hastened a previously gradual change in buildings. Reconstruction efforts had entirely abandoned traditional Ulithi building styles in favor of more modern ones. The survival of concrete buildings prompted an overall desire among people to construct all buildings with concrete. Alongside the infrastructural overhaul, a shift in dietary changes to a more western style occurred. Further social changes brought about by the presence of American military personnel were exemplified in the storm's wake. The use of currency as a means for obtaining goods was first seen in Ulithi in 1956, four years before the typhoon. However, despite the total destruction of markets by Ophelia they were quickly rebuilt, depicting the quick entrenchment of currency in native culture. The reconstruction also accelerated a desire for new goods from trading. Store owners requested a wider range of material to have in stock than seen previously. From a societal standpoint, Ophelia prompted great advances in the Ulithian culture. Women, previously limited to agriculture, housework, and eventually shopping, were found to be doing heavy work (i. e. carpentry, chopping, digging, and lifting) in the immediate wake of the typhoon. A shift in government took place as well, with authority of King Malefich waning to greater power among younger individuals. The changes in authority occurred due to spontaneous leadership during the storm by the younger persons in order to protect others. Prior to the typhoon, younger members of tribes never spoke during council meetings; however, by 1961 they made their presence known in such meetings.