Кіріспе

Электрондық мәтінді жасау немесе өңдеу. Компьютерлік өңдеу.

Компьютерлік техникада мәтінді өңдеу термині электрондық мәтінді жасау немесе өңдеуді автоматтандыру теориясы мен тәжірибесін білдіреді. Мәтін әдетте осы практикамен айналысатын адамның пернетақтасындағы барлық әріптік-сандық символдарды көрсетеді, бірақ жалпы алғанда мәтін – бұл мақсатты мәтіннің стандартты символдық кодировкасынан тікелей жоғары тұратын абстракция деңгейі. Өңдеу термині қолмен орындалатын осы операцияларға қарама-қарсы автоматтандырылған (немесе механикаландырылған) өңдеуді білдіреді. Мәтінді өңдеуге мазмұнды шақыратын, мазмұнды өзгертетін және курсорды жылжытатын компьютерлік командалар кіреді, мысалы:
іздеу және алмастыру,
форматтау,
мазмұнының өңделген есебін жасау, немесе
мәтіндік файлды немесе есепті сүзу. Регулярлық өрнектің мәтінді өңдеуі – бұл мәтінді құрайтын символдар тізбегінде атаулы тіркегіштері (ин идентификаторлары) және атаулы орындары бар виртуалды редактор, оның қарапайым бағдарламалау тілі бар. Оларды пайдаланып, «мәтін өңдеуші» мәтіннің бір бөлігін белгілеп, оны жылжыта алады. Қолданбалы бағдарламаның мәтінді өңдеуі – бұл сүзгі бағдарламасы немесе сүзгі. Осы екі механизм мәтінді өңдеуді құрайды.

Анықтама

Стандартталған таңбалау, мысалы ANSI құтылу кодтары, әдетте редакторға көрінбейді, сондықтан олар кейде мәтін өңдеуден ажырату қиын уақытша қасиеттер жиынтығын құрайды. Бірақ мәтін өңдеудің мәтін өңдеуден нақты айырмашылықтары:
ол тек "мәтін өңдеу" қолданбаларын емес, "мәтін өңдеу құралдарын" білдіреді. өңдеуді бастау үшін "тышқан арқылы" (мысалы, сүйреп тастау, кесіп қою және көшіру) емес, "пернетақта арқылы" әлдеқайда жиі қолданылады. ол деректерге кездейсоқ емес, тізбектеп қол жеткізеді. ол қолданба қабаты арқылы емес, тікелей көрсету қабатында жұмыс істейді. ол стандартталған шикі деректермен жұмыс істейді және меншікті әдістерге ұмтылудың орнына ашық түрде жұмыс істейді. Осылайша, қаріп пен түс сияқты таңбалаулар аса ерекшелендіруші фактор емес, себебі қаріп пен түске әсер ететін таңбалар тізбегі – бұл жай ғана стандартты таңбалар, олар сәйкес мәтін өңдеу режимінде автоматты түрде енгізіледі және осы режим қолданылмаған кезде мәтін өңдеу командалары ретінде көрінеді, ал сәйкес келетін мәтін редакторлары арқылы көрінбей жұмыс істейді. Сондықтан мәтін өңдеу ең негізгі (бірақ толық емес) түрде стандартты, бірақ көрінбейтін таңбаларға қарағанда визуалды таңбалар (немесе графемалар) арқылы анықталады.

Тарих

Компьютерлік мәтінді өңдеудің дамуы Клейннің реттелген тілді формалдаудан бастау алды. Мұндай реттелген өрнектер кейін толыққанды компиляция процесімен жабдықталған шағын бағдарламаға айналуы мүмкін болды, және бұл тіл кеңейтілгеннен кейін кез келген өңдеуді жүзеге асыруға қабілетті еді. Сол сияқты, сүзгілер нақты опцияларды жетілдіру арқылы кеңейтіледі.

Негізгі түсініктер

Редактор негізінен кіріс ағынын қосып, оны мәтін өңдеу ортасына – командалық қабықшаға немесе мәтін редакторына – бағыттайды. Соның нәтижесінде алынған шығыс мәтінді одан әрі өңдеуге қолданылады, ал соңғы нәтижесі бір рет қолданылған алгоритмді күрделірек және құрылымдалған компьютерлік бағдарлама бір рет қолданғанмен тең келеді. Мәтін өңдеу, алгоритмнен өзгеше, қарапайым макростардың қолмен басқарылатын тізбегі болып табылады, олар өрнек-әрекеттер мен сүзгілеу механизмдерінен тұрады. Екі жағдайда да бағдарламашының ниеті мәтінді өңдеу барысында мәтіндік символдардың белгілі бір жиынтығына жанама түрде әсер етеді. Мәтін өңдеу қадамының нәтижелері кейде тек үміт береді, ал қолданылған механизм көбінесе визуалды кері байланыс арқылы бірнеше қайта жөндеулерден өтеді, тұрақты өрнек немесе таңбалау тілінің егжей-тегжейлері, немесе қосымша опциялар толық меңгерілгенге дейін. Мәтін өңдеу ең жоғары деңгейдегі компьютерлік технологияда мәтіндік символдарды жасаумен айналысады, оның қызметі компьютерлік технологияның нақты қолданылуынан – ақпаратты қолмен таратудан – бір қадам төмен тұр. Ақырында, барлық есептеулер мәтін өңдеу болып табылады: өздігінен құралатын құрастырушының мәтіндік символдарынан бастап, графикалық деректерді өңдеуге арналған автоматтандырылған бағдарламалау тіліне дейін, және соңында қолданыстағы мәтіндік құжаттарды жетілдіретін тұрақты өрнектердің метасимволдарына дейін. Мәтін өңдеу – өзінің автоматтандырылуы.

Кейіпкерлер

Мәтіндік таңбалар стандартталған таңбалар жиынтығында болады, олар мәтінді реттейтін жаңа жол таңбалары сияқты бақылау таңбаларын да қамтиды. Басқа типтегі бақылау таңбалары деректерді жіберуді ұйымдастырады, таңбалар жиынтығын анықтайды және басқа да техникалық жұмыстарды атқарады.