Кіріспе

Барселона халықаралық істер орталығы (CIDOB) – Барселонада орналасқан, халықаралық қатынастар саласындағы зерттеулермен айналысатын испандық саяси-талдау орталығы. Ол өзін "халықаралық және жергілікті деңгейде басқаруға әсер ететін жаһандық мәселелерді зерттейтін тәуелсіз институт" деп сипаттайды. Заң бойынша CIDOB – Барселона мен Каталонияның басты мемлекеттік мекемелері мен университеттерінен құралған қамқоршылар кеңесімен жабдықталған жеке қор. Орталық пен қордың жарғылары, этика кодексі және бас жоспары бар. Қазіргі таңда CIDOB Испаниядағы ең көне және өз саласындағы Еуропа деңгейіндегі ең беделді саяси-талдау орталығы болып есептеледі.

Атауы мен қысқартуы

Орталықтың бастапқы атауы 1973 жылдан бастап Барселонадағы халықаралық ақпарат және құжаттама орталығы (Centre d'Informació i Documentació Internacionals a Barcelona) болды, осылайша CIDOB аббревиатурасы пайда болды. Кейіннен орталық басқа атаулармен де белгілі болды, мысалы, Centro de Relaciones Internacionales y Cooperación Internacional (Халықаралық қатынастар және халықаралық ынтымақтастық орталығы), Centro de Investigación de Relaciones Internacionales y Desarrollo (Халықаралық қатынастар және даму зерттеу орталығы) және Centro de Estudios y Documentación Internacionales de Barcelona (Барселона халықаралық зерттеулер және құжаттама орталығы). 2013 жылдан бері ресми атауы барлық жағдайларда аудармасыз ағылшын тіліндегі Барселона халықаралық істер орталығы болып табылады.

Тарих

CIDOB 1973 жылы негізін қалаушы Жозеп Рибера и Пиньолдың (1933–2017 жж.) жеке тәжірибесіне негізделген коммерциялық емес, әлеуметтік-мәдени бірлестік ретінде құрылды. Рибера Африка мен Латын Америкасы елдерімен ынтымақтастық жобаларында белсенді болған «Agermanament» (Бірігу) каталондық епархияаралық қозғалысының бастамашыларының бірі болды. Бұл алғашқы CIDOB «CIDOB Tercer Mundo» (CIDOB Үшінші әлем) немесе «CIDOB TM» деп аталды. 1979 жылы Каталония мен Испаниядағы саяси өзгерістер нәтижесінде CIDOB Каталония мен Испанияның саяси және мәдени өмірін көрсететін мемлекеттік және жеке мүшелері бар қамқоршылар кеңесімен бірге жеке қор ретінде заңды түрде тіркелді. Келесі жылдары CIDOB халықаралық қатынастар, адам дамуы және көші-қон сияқты жаһандық мәселелерге бағытталған зерттеу және құжаттамалық орталыққа айналды. 1990 жылдардан бастап орталық ынтымақтастық, халықаралық қатынастар және қауіпсіздік мәселелері бойынша еуропалық бастамалармен байланысын күшейтті, сондай-ақ жаңа идеялар мен нақты саяси әрекеттерді қалыптастыруға бағытталған академиялық қызметін дамытты. Рибера 2008 жылдың желтоқсанына дейін CIDOB-ті басқарды, содан кейін 35 жылдық еңбек жолынан кейін қызметтен бас тартты. Қордың қамқоршылар кеңесінің шешімімен оның орнына Жорди Вакер и Фанес тағайындалды. Барселонаның бұрынғы мэрі, Испания үкіметінің бұрынғы министрі және бір кездегі Каталония социалистерінің жетекшісі Нарсис Серра и Серра 2000 жылдан 2012 жылдың мамырына дейін қор төрағасы болды, кейін оның орнына экономист Карлес А. Газолиба и Бём келді. 2010 жылдың наурыз айында Еуроодақтың Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі бұрынғы жоғары өкілі Хавьер Солана Мадарияга ұйымдық құрылымнан тыс, жаңадан құрылған CIDOB-тың құрметті төрағасы болып тағайындалды. 2012 жылдың желтоқсанында Еуропа үшін Ашық Қоғам Инициативасының (OSIFE) жаңа басшысы болып тағайындалған Вакер директор лауазымынан кетті. 2013 жылдың маусым айында қамқоршылар кеңесі экономика профессоры Жорди Бакария и Коломды жаңа директор етіп таңдады. Ол қазір Мексикадағы Еуропалық интеграцияны зерттеу институтының (IEIE) директоры және «Foreign Affairs Latinoamérica» журналының редакторы болып жұмыс істейді. 2017 жылдың қаңтарынан бері CIDOB-тың президенті Барселона университетінің қазіргі заман тарихының профессоры Антони Сегура и Мас болып табылады. 2018 жылдың қыркүйегінен бастап CIDOB-ты сол уақытқа дейін CIDOB-тың ғылыми-зерттеу жөніндегі директорының орынбасары Пол Мориллас и Баседас басқарып келеді.

Басқару мен қызметкерлер

2021 жылдың желтоқсанынан бастап CIDOB басқару тобы Антони Сегурадан (президент), Пол Морильястан (директор), Анна Эстрададан (атқарушы үйлестіруші) және Мария Хосе Родригестен (экономикалық және қаржылық басқару мен әкімшілік бөлімінің басшысы) құралған. Ғылыми қызметкерлер, жоба менеджерлері, аймақтық қызметкерлер мен үйлестірушілер (жобалар, басылымдар, ақпарат, коммуникация және баспасөз) жұмыс күшін толықтырады, сондай-ақ әкімшілік және жалпы қызметтер қызметкерлері де бар. Орталықпен серіктес зерттеушілер желісі де жұмыс істейді.

Консультациялық комитеттер

Сонымен қатар, ғылыми комитет пен экономикалық комитет орталыққа саясат қағидаларын әзірлеуге көмектеседі.

Қаржыландыру

Орталықтың веб-сайтына сәйкес, CIDOB 2020 жылы 2021 жылға теңгерімді бюджетті мақұлдады, онда кірістер мен шығыстар 2,68 миллион еуроға тең болды. Қамқоршылардың жарнасы (құрылымдық қаржыландыру) 54%-ды құрайды, ал Еуроодақтың қаржыландыруымен жобаларға қатысу немесе басқа да меншік үлесі 41%-ды құрайды. CIDOB БҰҰ-ның Даму бағдарламасы, Жерорта теңізі одағы, EU LAC Foundation, Ашық қоғам қорлары, Stiftung Mercator, OCP Foundation, Friedrich Ebert Stiftung және Bertelsmann Stiftung сияқты ұйымдардан, сондай-ақ Fundación Bancaria La Caixa сияқты жеке қаржы берушілерден халықаралық қаржыландыру алды.

Қасиеттері

Көп жылдар бойы CIDOB кеңселері Барселонаның Раваль ауданындағы Элисабетс көшесіндегі екі тарихи ғимаратқа бөлінді – жақын, бірақ бірімен-бірі жалғаспайтын "Casa de la Misericòrdia" (Элисабетс, 12) және "Casa dels Infants Orfes" (Элисабетс, 24). "Casa de la Misericòrdia" орталықтың негізгі кеңселерін, оның ішінде ресми бас кеңсесін, архивтерді және кітапхананы, сондай-ақ іс-шаралар үшін пайдаланылатын зал – Sala Maragall-ды қамтиды. Бастапқыда ескі шіркеуді қоса алған ғимарат 1587 жылы Августин ордені құрған Аквитанияның қасиетті Вильгельм мектебінің бір бөлігі болған, ал кейіннен ол муниципалды бастауыш мектеп ретінде пайдаланылды. Наполеон шапқыншылығы кезінде бұл үй француз басқыншылығына қарсы жергілікті қарсылық күштерінің құпия штабы ретінде қолданылды. 1910 жылы ол Мәдениет институты мен Халықтық әйелдер кітапханасына айналды; кейін, 1940 жылы ғимарат Театр институтын қабылдады, сондай-ақ Адриа Гуаль кафедрасы да орналасты. CIDOB оны 1988 жылдан бастап пайдалана бастады. "Casa dels Infants Orfes" та 16 ғасырға дейін салынған. Ол 1370 жылы Гиллем дез Пу Барселона епархиясындағы жетімдерге баспана беру үшін құрған мекеменің кеңсесі ретінде салынған. Оның жанында 1680 жылы Клауди Косал тапсырысымен салынған және 1785 жылы қайта жобаланған ғибадатхана бар. Ғимараттың кейінірек пайдаланған орындарының бірі – Сент-Винсент-де-Полдың қайырымдылық қыздары басқарған мектеп (1848) және қайырымдылық кармелиттері үшін монастырь (1875) болды. Испания Азамат соғысы кезінде ғибадатхана барлық діни жиһазы мен жабдықтарын жоғалтты. Қазіргі уақытта бұл үйде Еуропа үшін Ашық қоғам бастамасы (OSIFE, Ашық қоғам қорларының Еуропалық бөлімшесі) орналасқан.

Оқиғалар

2002 жылдан бері CIDOB және Барселона қалалық әкімдігі бірлесіп «21-шы ғасырдағы соғыс және бейбітшілік» халықаралық семинарын өткізіп келеді, онда жетекші халықаралық ғалымдар мен мемлекеттік қызмет және үкімет саясатының жоғары лауазымды өкілдері қатысады. 2021 жылғы басылымы COVID-19 пандемиясының салдарынан «Bouncing Back. Пандемиядан кейінгі әлемдік саясат» деген деректі фильм түрінде қайта құрылды, ол пандемияның қақтығыс және ынтымақтастық сценарийлеріне тигізген әсеріне бағышталған.

Ынтымақтастық жобалары

CIDOB бірқатар академиялық және ғылыми-зерттеу жобаларында басқа да ой-сана орталықтарымен және мекемелермен серіктес болды. Осы жобалар мен бағдарламалардың көпшілігі, көбінесе Еуропалық Комиссиямен қаржыландырылады, және оның бюджеттік қаражатының маңызды бөлігін құрайды.

Оқыту және IBEI

1989 жылы CIDOB Барселона автономиялық университетімен бірлесіп, университеттердің магистратура студенттеріне арналған оқу бағдарламаларын ұсына бастады. 2004 жылы CIDOB өз оқыту қызметін жаңа құрылған Барселона халықаралық зерттеулер институтына (Barcelona Institute for International Studies) берді.

Әлеуметтік ықпал

2010 жылы шығарылған «Global Go to Think Tanks» – Пенсильвания университетінің халықаралық қатынастар бағдарламасы жариялаған әлемдік ойлау орталықтарының тізімі – әлемнің 4567 орталығын бағалап, CIDOB-ты «Дүниежүзілік ойлау орталықтары – АҚШ емес» (Top 50 Think Tanks – Worldwide (Non US)) санатында 50 үздік орталықтың ішінде 37-орынға қойды. Осы тізімде Барселона орталығы Испаниядан жалғыз, ал Оңтүстік Еуропадан француз институттарынан кейін үшінші орын алды. 2015 жылы CIDOB «Дүниежүзілік ойлау орталықтары (АҚШ және АҚШ емес)» санатында 175 орталықтың ішінде 58-орынды, «Дүниежүзілік ойлау орталықтары (АҚШ емес)» санатында 137 орталықтың ішінде 28-орынды және «Батыс Еуропадағы үздік ойлау орталықтары» тізімінде 129 орталықтың ішінде 16-орынды иеленді. 2020 жылы CIDOB мынадай көрсеткіштерге ие болды: «Дүниежүзілік ойлау орталықтары (АҚШ емес)» санатында 154 орталықтың ішінде 29-орын, «Дүниежүзілік ойлау орталықтары (АҚШ және АҚШ емес)» санатында 174 орталықтың ішінде 36-орын, «Батыс Еуропадағы үздік ойлау орталықтары» тізімінде 142 орталықтың ішінде 12-орын, «Жоғары қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік ойлау орталықтары» тізімінде 110 орталықтың ішінде 67-орын, «Жоғары сыртқы саясат және халықаралық істер ойлау орталықтары» тізімінде 156 орталықтың ішінде 64-орын, «Ең жақсы ойлау орталықтары желісі» бойынша 86 орталықтың ішінде 55-орын, «2021 жылы назардағы ойлау орталықтары» тізімінде 109 орталықтың ішінде 3-орын, «Ең үздік тәуелсіз ойлау орталықтары» тізімінде 143 орталықтың ішінде 8-орын және «Ең жақсы сапаны қамтамасыз ету және тұтастығы саясаты мен рәсімдері» бойынша 75 орталықтың ішінде 63-орын.