Кіріспе

6-панцерлік армия (6. Panzerarmee) – 1944 жылдың күзінде құрылған неміс армиясының құрамасы. 6-панцерлік армия алғаш рет шабуыл күші ретінде «Ардендер шайқасы» кезінде қолданылды, онда ол неміс шабуылының ең солтүстік бөлігі ретінде әрекет етті. Кейіннен армия 1945 жылдың басында Венгрияға ауыстырылды және онда шабуылдық және қорғаныс әрекеттерінде қолданылды. 6-панцерлік армияның соңғы шайқастары Австрияда болды, осы арқылы оның кеңес әскерлеріне түсуіне жол берілмеді. Армияның қалдықтары ақырында АҚШ армиясына тапсырылды. Армияның құрылғаннан бергі командирі, СС Оберстгруппенфюрері Йозеф Дитрих 1945 жылдың басында: «Біз өзімізді 6-шы панцерлік армия деп атаймыз, себебі бізде бар болғаны 6 панцер қалды» деді.

Бөлменің тарихы

6-шы танк армиясы ең алдымен Арденн шайқасында (1944 жылдың 16 желтоқсаны – 1945 жылдың 25 қаңтары) өзінің басты рөлімен танымал. SS атауын ешқашан алмағанына қарамастан, оны 6-шы SS танк армиясы деп атау Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әскери тарих әдебиетінде кеңінен қолданыла бастады, бұл, әрине, SS генералы басқарып, көптеген SS бөлімшелеріне қолбасшылық еткендіктен немесе оны Вермахттың 6-шы армиясынан бөлгендіктен. 1944 жылдың желтоқсанында 6-шы танк армиясының Арденнге шабуыл жасауы америкалық қорғаныс желісін тез бұза алмады және Моншау сияқты жерлерде АҚШ-тың қорғаныс күш-жігеріне байланысты құнды уақытты жоғалтты. СС танк дивизияларының бөлінуіне қарамастан, 6-шы танк армиясы тек АҚШ-тың VIII корпусының солтүстік қорғаныс секторына кішігірім енуді қолға алды, ал одан кейін оның ілгерілеуін шабуылдың солтүстік флангіне келген АҚШ күштері тексерді. Арденн шабуылдарынан кейін 6-шы танк армиясы Венгрияға көшірілді, онда ол алға қарай келе жатқан Кеңес армиясына қарсы шайқасты. 1945 жылдың наурыз айында Будапешттің құлдырауынан кейін 6-шы танк армиясы соғыстың соңғы неміс шабуылдарының бірі – Балатон көлі айналасындағы Фрюллингсервахен операциясын бастады. Бұл неміс бақылауында болған соңғы мұнай көздерін қорғау үшін жасалды. Шабуыл оперативтік күтпеген жағдайды болдырмады, бірақ Кеңес майданының қолбасшысы Федор Толбухиннің элиталық СС бөлімшелерінің бар екендігін білгені үшін, СТАВКА Толбухиннің тікелей бұйрықтары бойынша, Балтатон көлінің солтүстігінде қарсы шабуыл жасалмайынша, СС-ке қарсы ең аз күш қолдану керек болды. 16 наурызда 3-ші Украина майданы өзінің басты қарсы шабуылға шықты және Жозеф Геббельс күнделігінде сәтсіздікке ұшырау ықтималдығын мойындады. Үш күннен кейін немістер бастапқы позицияларына қайта оралды. 1-ші, 2-ші, 9-шы және 12-ші СС танк дивизиялары 1945 жылдың 15 наурызына дейін 31 операциялық бронетехникалық жауынгерлік машинаға дейін қысқартылды, ал Оңтүстік армия тобы тұтастай алғанда 1945 жылдың 16 наурызына дейін 772 операциялық танк пен шабуылдық зеңбірек сақтады. Алайда, неміс күштері Совет Қызыл Армиясының қарсы шабуылға ұшырауынан кейін, Венаны қорғау үшін Австрияға қарай кері шегінді. 1945 жылдың сәуірінде 6-шы танк армиясы Венаны алға қарай келе жатқан кеңестерге қарсы қорғады, бірақ советтердің қаланы жаулап алуына жол бермеді. Соғыс 1945 жылы 8 мамырда аяқталғанда, 6-шы танк армиясы Вена мен Линц арасында Австрияда болды, кейіннен ол Кеңес және АҚШ әскерлерінің күштеріне берілді. 6-шы танк армиясының құралымдарының берілуі (сайыс тәртібі 1945 жылдың 7 мамыры) Дереккөз 1: Рольф Стоувс, Die gepanzerten und motorisierten deutschen Grossverbände 1935–1945 Дереккөз 2: Георг Тессин, Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen SS 1939–1945 3-том Бөлім Берілу күні Берілу орны Қай күштерге 1-ші СС танк дивизиясы 9 мамыр 1945 Штайр, Австрия АҚШ армиясы 2-ші СС танк дивизиясы 9 мамыр 1945 Линц, Австрия АҚШ армиясы 9-шы СС танк дивизиясы 8 мамыр 1945 Штайр, Австрия АҚШ армиясы 12-ші СС танк дивизиясы 8 мамыр 1945 Эннс маңында, Австрия АҚШ армиясы 37-ші СС ерікті атқыштар дивизиясы 9 мамыр 1945 Штайр, Австрия АҚШ армиясы Фюрер гренадир дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Цветтл, Австрия АҚШ армиясы 117-ші жеңіл жаяу әскер дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Штайр, Австрия АҚШ армиясы 6-шы танк дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Австрия АҚШ армиясы 356-шы жаяу әскер дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Винер-Нойштадт, Австрия АҚШ армиясы 710-шы жаяу әскер дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Штайр, Австрия АҚШ армиясы 10-шы парашют дивизиясы ? 1945 жылдың мамыр айы Йихлава, Чехословакия Қызыл Армия 1-ші тау бригадасы (Мажарстан) ? 1945 жылдың мамыр айы Австрия АҚШ Армиясы 1-ші гусар дивизиясы (Мажарстан) ? 1945 жылдың мамыр айы Австрия АҚШ Армиясы және Қызыл Армия