Кіріспе

Американдық оптика физигі (1933–2022)

Дэвид Л. Фрид (13 сәуір 1933 – 5 мамыр 2022) – американдық ғалым, оптика саласына қосқан үлесімен әйгілі. Фрид қазір "Фрид параметрі" немесе r0 (көбінесе "r naught", сондай-ақ "r нөл" деп аталады) деп танылатын құбылысты сипаттады. Фрид параметрі – Жер атмосферасындағы турбуленттіліктің күшін өлшейтін шама. Турбуленттілік астрономияда "көру" деп аталатын құбылысты тудырады және әдетте жердегі телескоптардың оптикалық ажыратымдылығын және астрономиялық объектілердің суреттеріндегі бөлшектерді шектейді. Фрид параметрі телескоп линзасының ең кішкентай диаметрін көрсетеді, онда сурет сапасы Жер атмосферасындағы турбулентті ауа ағындарының әсерінен айтарлықтай нашарлай бастайды. Фрид параметрі минуттар ішінде немесе одан да аз уақытта тез өзгеруі мүмкін. Көрінетін спектрдегі Фрид параметрінің әдеттегі мәндері бір сантиметрден кем (турбуленттілікті көзге көруге болады) жақсы астрономиялық орындарда бірнеше он сантиметрге дейін жетеді.

Өмір жолы және кәсіби мансабы

Дэвид Ларри Фрид 1933 жылғы 13 сәуірде Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Ол 1957, 1959 және 1962 жылдары Нью-Джерси штатының Нью-Брансуик қаласындағы Рутгерс университетінен физика ғылымдарының бакалавры, магистрі және докторы дәрежелерін алған. 1957-1959 жылдары ол RCA Astro Electronics Division, Принстон, Нью-Джерсиде компьютерлік қолданбаларды талдаумен айналысты. 1961 жылы Rockwell International компаниясына жұмысқа орналасып, Автонетика бөлімшесінің электрооптикалық зертханасында (Анахайм, Калифорния) менеджер болып қызмет етті. Онда лазерлік техникалар тобының басшысы ретінде лазерлік қолданбалар үшін қажетті құрылғыларды зерттеумен және лазерлік қолданбаларға арналған жүйелік тұжырымдамаларды талдаумен шұғылданды. Сонымен қатар, ол кездейсоқ біртекті емес атмосферадағы оптикалық таралуды және оның оптикалық жүйелердің жұмысына тигізетін әсерін зерттеуде кең ауқымды жұмыс жүргізді. 1966 жылы ол Калифорния штатындағы Солтүстік Америка авиациялық ғылым орталығының техникалық құрамына қосылды. Фрид 20 жыл бойы АҚШ Армиясының Ғылыми кеңесінде (АҒК) қызмет етті. Ол көп жыл бойы Армия Ғылыми кеңесінің баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс жөніндегі тұрақты комитетіне мүше болды. 1960 жылдары Фрид атмосфералық турбуленттіліктің оптикалық әсерлері туралы бірқатар мақалалар жариялады, олар адаптивті оптика жүйелерін дамыту үшін аналитикалық негіздердің маңызды бөлігін құрады және нәтижесінде қазір Фрид параметрі деп аталатын шама анықталды. Оның 1966 жылғы "Атмосфера арқылы төмен қарағандағы ажыратымдылық шегі" атты еңбегі ғарыштан жер бетіндегі нысандарды қаншалықты анық суретке түсіруге болатынының шамамен бес сантиметрлік негізгі шегін көрсетуде маңызды рөл атқарды. 1981 жылы Фрид атмосфералық лазерлік кері шашырауды пайдаланудың мүмкіндігін бағалау және анықтау бойынша алғашқы талдау жасады – бұл қазір лазерлік жолсеріктейтін жұлдыз деп аталатын ұғым. Одан кейін ол лазерлік жолсеріктейтін жұлдыз тұжырымдамасының дұрыстығын сәтті көрсеткен тәжірибеге арналған жабдықты жобалады, дамытуын басқарды және қадағалады. 1970 жылдан (компанияны құрған кезден) 1993 жылға дейін (компанияны сатқан кезде) Фрид Optical Sciences Company (Placentia, Калифорния) компаниясының президенті болды. 1993 жылы ол лазерлік жолсеріктейтін жұлдызға жасаған алғашқы еңбегі үшін SPIE Technology Achievement Award сыйлығын алды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Калифорния штатының Монтерей қаласындағы Әскери-теңіз аспирантурасының физика профессоры болды. Кейін ол тәуелсіз кеңесші ретінде жұмыс істеді. Оптикалық таралу/турбуленттілік әсерлері/адаптивті оптикамен байланысты жұмыстарынан өзге, Фрид инфрақызыл фондық кедергіні қозғалатын нысандарды анықтау жүйелерінде басу, лазерлік ұшқыр статистикасын талдау, фотодетекторлық оқиғалардың түрлі оптикалық өлшемдердің дәлдігіне тигізетін әсерін талдау, баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс жүйесінде пайдалану үшін төмен температуралы оптикалық, ұзын толқынды инфрақызыл сенсорларды жобалау және дамыту, сондай-ақ зымырандар мен ұшақтарды анықтау үшін ғарышқа орналастырылған инфрақызыл сенсорларды жобалау және орындалуын талдау сияқты электрооптикамен байланысты көптеген басқа да салаларда жұмыс істеді. Ол сондай-ақ баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс үшін орта траекториядағы алдаушы нысандарды ажырату мәселесіне тиімді тәсіл табуға қатысты. Дэвид Ларри Фрид 89 жасында Калифорния штатының Монтерей қаласында дүниеден өтті.

Құрметтер

1993 – Дэвид Л. Фрид, Оптика ғылымдары компаниясы, SPIE технологиялық жетістіктері үшін сыйлық.

Ғылыми-зерттеу жұмыстары

Д. Фрид және Т. Кларк, "Колмогоров типіндегі фазалық экрандық ленталарды сығу", J. Opt. Soc. Am. A 25, 463–468 (2008). J. Барчерс және Д. Фрид, "Турбулентті орта арқылы лазерлік сәулелердің таралуын басқарудың оңтайлы әдісі", J. Opt. Soc. Am. A 19, 1779–1793 (2002). J. Барчерс, Д. Фрид және Д. Линк, "Күшті сцинтилляциядағы Хартманн сенсорларының өнімділігін бағалау", Appl. Opt. 41, 1012–1021 (2002). Д. Фрид, "Адаптивті оптикадағы тармақталу нүктесі мәселесі", J. Opt. Soc. Am. A 15, 2759–2768 (1998). Х. Юра және Д. Фрид, "Адаптивті оптика жүйесінің Стрель қатынасының дисперсиясы", J. Opt. Soc. Am. A 15, 2107–2110 (1998). Д. Фрид және Р. Сето, "Желдің қисылуынан туындаған PCI-дің тұрақтандырылуы", J. Opt. Soc. Am. A 15, 1212–1226 (1998). Д. Фрид, "CLEAN алгоритмінің талдауы және суперрезолюцияға қатысты салдары", J. Opt. Soc. Am. A 12, 853–860 (1995). Д. Фрид, "Турбуленттік әсерінен туындаған көкжиектің бұрмалануы", J. Opt. Soc. Am. A 12, 950–957 (1995). Д. Фрид, "Шексіз көп жасанды нұсқаулық жұлдыздық сілтемелік нүктелерінің шегінде фокустық анизопланетизм", J. Opt. Soc. Am. A 12, 939–949 (1995). Д. Фрид және Дж. Белшер, "Астрономиялық бейнелеу үшін жасанды нұсқаулық жұлдыздық адаптивті оптикалық жүйенің өнімділігінің негізгі шектерін талдау", J. Opt. Soc. Am. A 11, 277–287 (1994). Р. Бенедикт, Дж. Брекинридж және Д. Фрид, "Атмосфералық компенсациялау технологиясы", J. Opt. Soc. Am. A 11, 257–262 (1994). Д. Фрид және Дж. Вон, "Фазалық функциядағы тармақты кесулер", Appl. Opt. 31, 2865–2882 (1992). Д. Фрид, "Адаптивті оптикадағы уақыт кешіктіруінен туындаған орташа квадраттық қате", J. Opt. Soc. Am. A 7, 1224–1225 (1990). Д. Фрид, "Гринвуд жиіліктерінің өлшеулері", J. Opt. Soc. Am. A 7, 946–947 (1990). Д. Фрид және Дж. Вон, "Кнокс Томпсонның кеңістіктік жиіліктердің айырмашылығына байланысты трансферт функциясының тәуелділігі", J. Opt. Soc. Am. A 7, 833–837 (1990). Г. Тайлер және Д. Фрид, "Квадранттық детектормен байланысты кескіннің орналасу қатесі", J. Opt. Soc. Am. 72, 804–808 (1982). Д. Фрид және Г. Меверс, "Термиялық гүлдену уақытының тұрақтылығы", J. Opt. Soc. Am. 72, 519–521 (1982). Д. Фрид, "Адаптивті оптикадағы анизопланетизм", J. Opt. Soc. Am. 72, 52–52 (1982). Д. Фрид, "Лазерлік көздің қауіпсіздігі: қарапайым ұятты статистиканың және ұятты ұятты статистиканың салдары", J. Opt. Soc. Am. 71, 914–916 (1981). Д. Фрид, "Арнайылық, сигнал мен шудың арақатынасы және өлшеу дәлдігі: қосымша", J. Opt. Soc. Am. 70, 748–749 (1980). Д. Фрид, "Арнайылық, сигнал мен шудың арақатынасы және өлшеу дәлдігі", J. Opt. Soc. Am. 69, 399–406 (1979). Д. Фрид, "Турбуленттік жағдай арқылы қысқа экспозициялы суреттің сәтті болу ықтималдығы", J. Opt. Soc. Am. 68, 1651–1657 (1978). Д. Фрид, "Турбулентті орта арқылы шексіз жазық толқынның өзара үйлесімділік функциясының таралуы", Opt. Lett. 1, 104–106 (1977). Д. Фрид, "Фазалық айырма өлшеулерінің массивіне толқынның бұрмалануын бағалауға ең кіші квадратты сәйкестендіру", J. Opt. Soc. Am. 67, 370–375 (1977). Д. Фрид, "Атмосфера арқылы төменге таралу үшін ro бағалауы: түзету 2", Appl. Opt. 16, 549–549 (1977). Д. Фрид, "Кезеңсіз қатал нысананың лазерлік радарлық қимасы статистикасы", J. Opt. Soc. Am. 66, 1150–1160 (1976). Д. Гринвуд және Д. Фрид, "Толқынның алдыңғы бөлігін өтеу жүйелері үшін қуат спектрлері талаптары", J. Opt. Soc. Am. 66, 193–206 (1976). Д. Фрид, "Атмосфера арқылы төменге таралу үшін r? бағалауы: түзету", Appl. Opt. 14, 2567–2567 (1975). Д. Фрид және Г. Меверс, "Атмосфера арқылы төменге таралу үшін ro бағалауы", Appl. Opt. 13, 2620–2622 (1974). Д. Фрид, "Пуассон шуы бар сигнал үшін сигнал өңдеу: автордың пікірлеріне жауап беруі", Appl. Opt. 13, 2463–2464 (1974). Д. Фрид, "Сызықтық емес резонанстық сканерлеу", Appl. Opt. 13, 1796–1801 (1974). Д. Фрид, "Пуассон шуы бар сигнал үшін сигнал өңдеу", Appl. Opt. 13, 1282–1283 (1974). Д. Фрид, "Бірыңғай жарықтандырылған квадрат диафрагмалы жоғары қуатты лазерлік таратушының жылулық гүлденуінің болмауы", Appl. Opt. 13, 989–991 (1974). H. Ханс және Д. Фрид, "Оптикалық антеннаның өзара тиімділігін тәжірибелік сынау", J. Opt. Soc. Am. 63, 1015–1016 (1973). Д. Фрид, "Лазерлік сәуле жоғалуының нұсқаулық қимылынан туындаған статистикасы", Appl. Opt. 12, 422–423 (1973). Д. Фрид, "Екілік сигналды демодуляциялау фотонның санын статистикасы", Appl. Opt. 11, 1268–1269 (1972). Д. ФРИД және Х. ЮРА, "Турбулентті ортада таралу үшін телескоптың өнімділігінің өзара байланысы", J. Opt. Soc. Am. 62, 600–602 (1972). Д. Фрид, "Турбулентті ортада сцинтилляцияның спектралық және бұрыштық ковариациясы", Appl. Opt. 10, 721–731 (1971). Д. Фрид және Р. Тернер, "Жазық пластина арқылы фокустау; абберацияның сындыру көрсеткішіне тәуелділігі", Appl. Opt. 9, 2800–2800 (1970). Дж. Шаффер және Д. Фрид, "Бендер биморфтық сканер талдауы", Appl. Opt. 9, 933–937 (1970). E. ТАЙСОН және Д. ФРИД, "Атмосфералық турбуленцияның өте нашар оптикалық күшінің байқалуы", J. Opt. Soc. Am. 58, 1538–1539 (1968). Д. ФРИД, "Өзара үйлесімділіктің таралуын талдау", J. Opt. Soc. Am. 58, 961–969 (1968). Д. Фрид және Р. Шмельцер, "Оптикалық деректер каналындағы атмосфералық сцинтилляцияның әсері? Лазерлік радар және екілік байланыс", Appl. Opt. 6, 1729–1737 (1967). Д. ФРИД, "Жерден ғарышқа лазерлік жарықтандырудың сцинтилляциясы", J. Opt. Soc. Am. 57, 980–983 (1967). Д. ФРИД, Г. МЕВЕРС және М. КЕЙСТЕР, "Атмосферада лазерлік сәуле сцинтилляциясының өлшеулері", J. Opt. Soc. Am. 57, 787–797 (1967). Д. ФРИД, "Ритов жуықтамасын сынау", J. Opt. Soc. Am. 57, 268–269 (1967). Д. ФРИД және Дж. СЕЙДМАН, "Атмосферада лазерлік сәуле сцинтилляциясы", J. Opt. Soc. Am. 57, 181–185 (1967). Д. Фрид және Дж. Сейдман, "Оптикалық байланысқа арналған гетеродиндік және фотон санау қабылдағыштары", Appl. Opt. 6, 245–250 (1967). Д. ФРИД, "Турбулентті ортада сфералық толқынның таралуы", J. Opt. Soc. Am. 57, 175–180 (1967). Д. ФРИД, "Сцинтилляцияның апертуралық орташасы", J. Opt. Soc. Am. 57, 169–172 (1967). Д. ФРИД және Дж. КЛАУД, "Кездейсоқ біртекті ортада жазық толқынның таралуы", J. Opt. Soc. Am. 56, 1667–1676 (1966). Д. ФРИД, "Өте ұзақ және өте қысқа экспозициялар үшін кездейсоқ біртекті орта арқылы оптикалық ажыратымдылық", J. Opt. Soc. Am. 56, 1372–1379 (1966). Д. ФРИД, "Атмосфера арқылы қараудың шектеулі ажыратымдылығы", J. Opt. Soc. Am. 56, 1380–1384 (1966). Д. ФРИД, "Толқын маңының бұрмалануының геометриялық бейнесінің статистикасы", J. Opt. Soc. Am. 55, 1427–1431 (1965). Д. Фрид, Дж. Шаффер және Р. Тернер, "Имдж ортоконның теориялық талдауы", Appl. Opt. 4, 785–792 (1965). Д. ФРИД және Г. МЕВЕРС, "Атмосфералық оптикалық әсерлер? Поляризациялық құбылулар", J. Opt. Soc. Am. 55, 740–741 (1965). Д. Фрид, "Фотоэмиссия тогындағы шу", Appl. Opt. 4, 79–80 (1965). Д. Фрид, В. Рид және Д. Поллок, "Интерферометрлік оптикалық модулятор", Appl. Opt. 3, 697–701 (1964).