Бикини атоллындағы радиоактивті әсерлерді зерттеу және тәжірибелер

Кіріспе

Радиоактивті жауын-шашынға ұшырауды зерттеу және тәжірибе

"Жоба 4.1" – 1954 жылдың 1 наурызында Бикини атоллінде өткен "Касл Браво" ядролық сынағынан радиоактивті жауын-шашынға ұшыраған Маршалл аралдарының тұрғындарына қатысты АҚШ жүргізген медициналық зерттеу және тәжірибе атауы. Үкіметтік және тарихи дереккөздер зерттеудің 1954 жылдың 6 немесе 7 наурызында, "Браво" сынағынан бір аптадан кем уақыт өткен соң ұйымдастырылғанын көрсетеді.

Дайындық

Энергетика министрлігі комитетінің адамдарға радиациялық эксперименттер жасау туралы жазған есебінде: "АЭК және Касл сериясын басқарған бірлескен топқа радиацияның әсерін зерттеуді радиацияға ұшыраған халыққа медициналық көмек көрсетумен бірге жүргізуге болатыны бірден анық болды". Энергетика министрлігінің баяндамасында сондай-ақ: "Қазіргі Энергетика министрлігінің медициналық бағдарламасының екі мақсаты болуы маршалл аралдарының тұрғындарының өздерін 'радиациялық экспериментте' 'қоян-теке' ретінде пайдаланды деп ойлауына әкеп соқты" деп қорытындыланды.

Қасақаналық

Кейбір маршаллдықтар маршаллдықтардың зардап шегуі алдын ала жоспарланған деп мәлімдеді. 1972 жылы Микронезия өкілі Атаджи Балос Микронезия конгресінде "Bravo" кезіндегі әсер мақсатты болды деп айыптады, сондай-ақ АЭК ядролық соғыс кезінде радиацияға ұшырағандарды емдеу үшін медициналық қабілеттерді дамытуға және маршаллдықтардың әлемдегі маргиналды статусының салдарынан таңдалғанын айыптады. АҚШ-тың ішкі транскрипциясына сәйкес, Балос: "АҚШ біздің халқымызды тәжірибелік нысан ретінде пайдалануды шешті, өйткені олар ақ емес, ал Тынық мұхитының шалқары аралдарындағы қоңыр терілі тумандар. Ронгелап және Утрик аралдарының тұрғындарына көрсетіліп жатқан медициналық көмек те күмәнді" деді. АЭК бұл айыптауларды жоққа шығарды. 1994 жылы 1953 жылғы "Castle Bravo" бағдарламасының жобасы табылды, онда "Bravo" оқтарынан бұрын жазылған сияқты "4.1-жобасы" туралы сілтеме бар еді. АҚШ үкіметі біреудің "Bravo" сынағынан кейін жоба тізіміне қайта кіргенін мәлімдеді, демек, АҚШ үкіметінің пікірінше, бұл әрекеттер алдын ала жоспарланбаған. АҚШ-тың барлық басқа құжаттары "4.1-жобасының" "Bravo" сынағынан кейін құрылғанын көрсетеді – көптеген дереккөздер оның 1954 жылдың 7 наурызында ұйымдастырылғанын көрсетеді. "4.1-жобасының" соңғы есебі кіріспесінде "Operation CASTLE биомедициналық бағдарламаны қамтыған жоқ" деп басталады (бұл жобаға қатысушыларды жинаудың спонтанды сипатын талқылау кезінде айтылады). "Bravo" сынағының барлық ресми және тарихи есептері оның жоғары деңгейдегі радиациясы оның жобасындағы қате есептеудің нәтижесі болғанын және қасақана болмағанын көрсетеді (қосымша ақпарат алу үшін "Castle Bravo" мақаласын қараңыз). АҚШ-тың ядролық сынақтарының ресми тарихшысы Бартон Хакер (соның өзінде АҚШ-тың "Braво" оқиғасын басқаруына сын көзбен қараған) осы дауды былай сипаттады: 1954 жылдың наурыз айында АЭК "Castle Bravo" сынағынан зардап шеккен маршаллдықтардың кездейсоқ радиацияға қалай ден қойғанын білудің үлкен медициналық және әскери маңызы бар екенін тез түсінді. Бірінші кезекте оларды эвакуациялау және залалсыздандыру, содан кейін медициналық көмек көрсету мәселелері қарастырылды. Бірақ олардың радиацияға ұшырауы мен салдарына қатысты зерттеулер де басталды. Бұл жұмыс "Castle" эксперименттік бағдарламасының "4.1-жобасы" атанды. Осы терминологияны таңдау кейіннен АЭК маршаллдықтарды олардың денсаулығына қатысты әсерді байқау үшін қасақана радиацияға ұшыратты деген айыптауларды түсіндіруге көмектесуі мүмкін. 1920 жылдардағы американдық радийлі сағат тілмешілері мен 1945 жылғы Хиросима және Нагасакидегі жапондықтар сияқты, 1954 жылғы маршаллдықтар да жоғары радиацияның адам денсаулығына тигізетін салдары туралы басқаша алуға болмайтын деректерді ұсынуға міндетті болды. "4.1-жобасының" нәтижелері көп ұзамай жарияланды. Алайда, дау жалғасуда, себебі АҚШ-тың Маршалл аралдарындағы ядролық сынақтарының салдарынан жүздеген адамдар басқа жерге көшірілді және бірнеше атоллдар мекен етуге жарамсыз деп танылды. Көптеген дереккөздер радиацияға ұшыраудың қасақана жасалғанын ойламайды, бірақ АҚШ маршаллдықтардың радиацияға ұшырауын мұқият зерттегені даусыз, бірақ зерттеуге қатысушылардан хабардар келісім алмады. Бұл зерттеудің кейбір жағдайлары маршаллдықтардың емделуіне пайдалы болды, ал басқа жағдайларда керісінше. Осылайша, маршаллдықтардың зерттелуі 1940-1950 жылдары Атом энергиясы комиссиясы жүргізген құпия адамдарға радиациялық эксперименттердегі этикалық бұзушылықтарды көрсетеді, олар тек Суық соғыс аяқталғаннан кейін ғана жарияланды.

Some Marshallese have alleged that the exposure of the Marshallese was premeditated. In 1972, Micronesian Representative Ataji Balos charged at the Congress of Micronesia that the exposure during Bravo was purposeful so that the AEC could develop medical capabilities for treating those exposed to fallout during nuclear war, and charged that the Marshallese were chosen because of their marginal status in the world at large. According to a U. S. internal transcription of Balos' talk, Balos alleged that "The U. S. chose to make guinea pigs out of our people because they are not white but some brown natives in some remote Pacific islands. Medical treatment that Rongelapese and Utrikese have been receiving is also highly questionable." The AEC issued a staff comment denying these charges. In 1994, a 1953 Castle Bravo program prospectus was found which included reference to Project 4.1 apparently written before the Bravo shot had occurred. The U. S. government responded that someone had gone back into the project list after the Bravo test to insert Project 4.1; thus, according to the U. S. government, the acts were not premeditated. All other U. S. documents point to Project 4.1 having been established after the Bravo test—most sources point to its having been organized on March 7, 1954. The final Project 4.1 report began in its preface with the statement that "Operation CASTLE did not include a biomedical program" (it mentions this in discussing the ad hoc nature by which the project personnel were assembled). All official and mainstream historical accounts of the Bravo test indicate that its high level of fallout was a result of a miscalculation in relation to its design and was not deliberate (see the Castle Bravo article for more information on the alleged accident). Barton C. Hacker, the official historian of U. S. nuclear testing exposures (who is, in the end, very critical of the U. S. handling of the Bravo incident), characterized the controversy in the following way:
In March 1954, the AEC had quickly decided that learning how the Marshallese victims of Castle Bravo responded to their accidental exposure could be of immense medical and military value. Immediate action centered on seeing them evacuated and decontaminated, then cared for medically. But studies of their exposures and aftereffects also began. That effort became project 4.1 in the Castle experimental program. This unfortunate choice of terminology may help explain later charges that the AEC had deliberately exposed the Marshallese to observe the effects. Like the American radium dial painters of the 1920s and the Japanese of Hiroshima and Nagasaki in 1945, the Marshallese of 1954 inadvertently were to provide otherwise unobtainable data on the human consequences of high radiation exposures. Findings from project 4.1 soon began to appear in print. Controversy continues however, fed by the legacy of mistrust sown by American nuclear testing in the Marshall Islands, which involved relocating hundreds of people and rendering several atolls uninhabitable. While most sources do not think that the exposure was intentional, there is no dispute that the United States did carefully study the exposed Marshallese, but never obtained informed consent from the study subjects. This study of the Marshallese was in some cases beneficial for their treatment, and in other cases not. In these ways, the study of the exposed Marshallese reflects the same ethical lapses as were undertaken in other aspects of the secret human radiation experiments conducted by the Atomic Energy Commission in the 1940s and 1950s, which came to light only after the end of the Cold War.

Эффекттер туралы нәтижелер

Final Project 4.1 есебіне сәйкес, Bravo сынағы Utirik, Rongelap және Ailinginae атолдарында 239 маршаллдық пен Rongerik атоллындағы 28 америкалықты радиацияның күшті деңгейіне ұшыратты. Ронгелап атоллының тұрғындары ең ауыр зардап шекті, эвакуацияланғанға дейін шамамен 175 рад радиация алды. Аилингинедегілер 69 рад, Утириктегілер 14 рад, ал Ронгериктегі американдықтар орташа есеппен 78 рад доза алды. 4.1 жобасының бастапқы нәтижелері зерттеу авторлары тарапынан 1955 жылы Journal of the American Medical Association сияқты мамандандырылған медициналық журналдарда жарияланды. 2010 жылы есептеулер көрсеткендей, Маршалл аралдарында өткізілген барлық ядролық сынақтардың салдарынан түскен радиациядан туындаған қатерлі ісіктердің үлесі, 1954 жылы Ронгелап және Аилингине атолдарында радиацияға ұшыраған 82 адамның арасында 55% (сенімділік диапазоны 28-69%) құрайды. Көптеген адамдар радиациялық аурудың белгілерін бірден көрсетпеді, бірақ бірнеше күн ішінде маңызды радиациялық әсерлер байқалды: Ронгелап және Аилингине тобында шаштың түсуі және терінің ауыр зақымдануы, соның ішінде "жаралы, шырыштанатын жаралар". Бірақ жаралар тез жазылып, радиациялық әсерге сәйкес келді. Есептің қорытындысында "толық денеге түскен дозаның мөлшері ұзақ мерзімді қауіптің жоқ екенін көрсетеді" делінген, және 1974 жылға қарай, радиацияға ұшырағандардың шамамен үштен бірінде ісік пайда болды.

Есепті келтіргендер

Бұл 4.1-жоба бойынша жасалған есептердің тізімі. Бұл тізім толық емес. E. P. Cronkite, V. P. Bond, L. E. Browning, W. H. Chapman, S. H. Cohn, R. A. Conard, C. L. Dunham, R. S. Farr, W. S. Hall, R. Sharp, N. R. Shulman, Адамдардың кездейсоқ түрде күшті радиацияға ұшырауына ден қою, CASTLE операциясы, 4.1-жоба, Теңіз медициналық зерттеу институты, Теңіз радиологиялық қорғаныс зертханасы, Қорғаныс атомдық қолдау агенттігі, Оук Ридж ұлттық зертханасы, #WT 923 (қазан 1954). Онлайн: http://worf.eh.doe.gov/data/ihp2/2776.pdf. S. H. Cohn, R. W. Rinehart, J. K. Gong, J. S. Robertson, W. L. Milne, W. H. Chapman, V. P. Bond, Адамдардың, өсімдіктердің және жануарлардың ішкі радиоактивті ластануының сипаты мен ауқымы, CASTLE операциясы, 4.1-жоба, Теңіз радиологиялық қорғаныс зертханасы, Теңіз медициналық зерттеу институты, #WT 936 (желтоқсан 1955). Онлайн: http://worf.eh.doe.gov/data/ihp1d/6205e.pdf. V. P. Bond, R. A. Conrad, J. S. Robertson, E. A. Weden, Ронгелап аралдарының тұрғындарының жауын-шашынға ұшырағаннан кейін алты ай өткен соңғы медициналық тексеру, CASTLE операциясы, 4.1-жобаға қосымша, Теңіз медициналық зерттеу институты, Теңіз радиологиялық қорғаныс зертханасы, #WT 937 (сәуір 1955) есебі. Онлайн: http://worf.eh.doe.gov/data/ihp2/2774.pdf. R. Sharp, W. H. Chapman, Маршалл аралдарының тұрғындары мен американдық әскери қызметшілерінің жауын-шашынға ұшырауы, CASTLE операциясы, 4.1-жобаға қосымша, Әскери-теңіз медициналық зерттеу институты, #WT 938 EX (наурыз 1957) есебі. Онлайн: http://worf.eh.doe.gov/data/ihp2a/0283a.pdf. C. A. Sondhaus, V. P. Bond, Маршалл аралдарындағы радиациялық әсердің физикалық факторлары мен дозиметриясы, CASTLE операциясы, 4.1-жобаның қосымша есебі, Теңіз радиологиялық қорғаныс зертханасының есебі #WT 939 (желтоқсан 1955). Онлайн: http://worf.eh.doe.gov/data/ihp1d/15187e.pdf.