Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1975 жылы Джордж Рой Хиллдің түсірген фильмі
1975 film by George Roy Hill
"Ұлы Уолдо Пеппер" – Джордж Рой Хиллдің режиссерлік етіп, продюсерлікке де қатысып, сценарийін бірлесіп жазған 1975 жылғы американдық драмалық фильм. 1926–1931 жылдар аралығындағы оқиғаларды қамтитын фильмде Роберт Редфорд Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін әскери қимылдарға қатыспаған, көңілі толмаған ұшқыштың рөлін сомдайды. Фильмде Марго Киддер, Бо Свенсон, Эдвард Херрман және Сюзан Сарандон да ойнаған. "Ұлы Уолдо Пеппер" 1920 жылдардағы әуежайлардағы әрекеттерді және Әуе саудасы заңының авиациялық ережелерді қалыптастыруына себеп болған апаттарды көрсетеді.
The Great Waldo Pepper is a 1975 American drama film directed, produced, and co written by George Roy Hill. Set during 1926–1931, the film stars Robert Redford as a disaffected World War I veteran pilot who missed the opportunity to fly in combat, and examines his sense of postwar dislocation in 1920s America. The cast includes Margot Kidder, Bo Svenson, Edward Herrmann and Susan Sarandon. The Great Waldo Pepper depicts barnstorming during the 1920s and the accidents that led to aviation regulations by the Air Commerce Act.
Сюжет
1926 жыл. Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері Уолдо Пеппер ұшқыштарға нұсқаушы болғаннан кейін әуе шайқасының даңқын көрмегендігіне өкінеді. Соғыстан кейін Уолдо елді аралап, әртүрлі қораларда көрсетілімдер қойып ақша табуға кіріседі. Көп ұзамай ол бәсекелес «barnstormer» (және соғыс ардагері) Аксель Олссонмен қарым-қатынасқа түседі. Бастапқыда жаман қарым-қатынаста болған Уолдо мен Аксель серіктес болып, түрлі ұшу трюктерін сынап көреді. Осы трюктердің бірі – машинадан ұшаққа көшу кезінде қателік болады, Аксель қораны айналып өту үшін жеткілікті биікке көтеріле алмай, Уолдоны соғып, жарақаттайды. Содан кейін Уолдо Канзасқа қайтып, ара-тұра қарым-қатынаста болатын сүйіктісі Мод пен оның отбасымен кездеседі. Мод Вальдоны көруге қуанбайды, себебі ол елді аралап келген сайын әлдебір жарақатпен оралады. Бірақ ақырында олар татуласып, қайтадан жақындасады. Осы уақытта Модтың інісі Езра, бала кезінен бері Уолдоның досы, Уолдо ұшуға дайын болғаннан кейін оған жоғары өнімді моноплан жасауға уәде береді. Уолдоның мақсаты – тарихта алғаш рет сыртқы айналымды сәтті орындаған ұшқыш болу. Езраның пікірінше, Уолдо монопланмен оны орындай алады. Уолдо енді Аксельге қосылады. Екеуі доктор Диллхоферге қарасты саяхаттап жүретін әуе циркінде жұмысқа орналасады. Алайда, Диллхофердің әуе циркінің жағдайы нашарлап, көрсетілімдерге көрермендер азаяды. Көбірек көрермен тарту үшін Диллхофер Мэри Бетті жаңа тартымды актриса ретінде шақырады. Ол ұшақта қанатына шығып, киімдерін желге ұшырып, көрермендерге әсер етеді. Бірақ бұл трюкті алғаш рет орындағанда Мэри Бет қанатта тоңсыққан қалды, пилот кабинасына қайтудан қорқады. Уолдо (ұшақтан ұшаққа ауысып Мэри Беттің ұшағына көтерілген) Мэри Бетке пилот кабинасына оралуға көмектесу үшін қолын созғанда, ол сырғып, қанаттан құлап, қаза табады. Мэри Беттің өлімінен кейін Уолдо, Аксель және Диллхоферді федералдық үкіметтің жаңа құрылған Әуе сауда бөлімінің инспекторы, соғыс жылдарынан таныс Ньют Поттс уақытша ұшудан шеттетеді. Біраз уақыттан кейін, Манси жәрмеңкесінде Диллхофер циркінде тағы бір қайғылы оқиға орын алады. Езра (ұшудан шеттетілген Уолдоның орнына ұшып бара жатқанда) монопланмен сыртқы айналым жасауға тырысады. Үшінші рет ұшқанда апатқа ұшырайды, көрермендер апат орнына жүгіреді. Көрермендердің бірі ұшақтан ағып жатқан жанармайға темекі тастап, оны тұтандырады. Отқа қарсы шарасыз қалған Уолдо, Езраны тірідей жанудан құтқару үшін ағашпен соққы береді. Ешкім Уолдоға Езраны құтқаруға көмектеспегендіктен, ол ашуланып, Диллхофердің ұшақтарының біріне секіріп, апат орнынан көрермендерді таратуға кіріседі. Соңында ол карнавал аймағына құлап, ұшудан мүлдем шеттетеді. Уолдо Голливудқа барады, онда Аксель каскадер ретінде жұмыс істейді. Уолдо мен Аксель Ұлы соғыстың әуе шайқастарын бейнелейтін фильмде каскадер ұшқыштары болып жұмысқа орналасады. Аксель ұшуға рұқсат алып, қайтадан ұшқыш болады, ал Уолдо қамаудан қашу үшін жалған есім қолданады. Сонымен қатар, фильмде неміс авиациясының шебері Эрнст Кесслер кеңесші ретінде шақырылып, «Fokker Dr. I» ұшағының көшірмесін ұшырады. Фильмдегі әйгілі дуэльді түсіру кезінде Уолдо «Sopwith Camel» ұшағында, ал Кесслер «Fokker» ұшағында – қарусыз болса да, ұшақтарын қару ретінде пайдаланып, қауіпті күйреуге дейін бір-бірімен шайқасады. Ақырында Уолдо Кесслердің ұшағына соншалықты зақым келтіреді, оны ұшуға жарамсыз етеді, ал Кесслер Уолдоға бас иеді. Уолдо мен Кесслер бір-біріне амандасып, әрқайсысы өз жолымен ұшып кетеді, Уолдо зақымдалған қону шассисінен құлап қалмайынша қонуға тырысады. Дыбыс біте келе, фильмнің соңғы кадры фотоальбомдағы бетке ұқсайды. Суреттердің бірі Уолдоны бейнелейді, оның астында «Уолдо Пеппер. 1895–1931» деген жазу бар.
1926: World War I veteran Waldo Pepper feels he has missed out on the glory of aerial combat after being made a flight instructor. After the war, Waldo had taken up barnstorming to make a living. He soon tangles with rival barnstormer (and fellow war veteran) Axel Olsson. Antagonistic at first, Waldo and Axel become partners and try out various flying stunts. One of these stunts, a car to aircraft transfer, goes wrong and Waldo is nearly killed after Axel is unable to climb high enough to clear a barn, slamming Waldo into it. Waldo then goes home to Kansas to be with on again, off again girlfriend Maude and her family. Maude is not happy to see Waldo at first, as every time he returns from a barnstorming tour of the country, he is injured in some way. Eventually, they make up and become lovers once again. Meanwhile, Maude's brother Ezra, a long time friend of Waldo's since boyhood, promises to build Waldo a high performance monoplane as soon as he is well enough to fly it. Waldo's goal is to become the first pilot in history to successfully perform an outside loop, and Ezra feels Waldo can do it with the monoplane. In the meantime, Waldo rejoins Axel. The two eventually get a job flying for a traveling flying circus owned by Doc Dillhoefer. However, Dillhoefer's Flying Circus is in a slump, as there is very little attendance at the shows. In an effort to attract bigger crowds, Dillhoefer hires Mary Beth to act as the show's new sexy attraction, in which she would climb out on the wing of an aircraft in flight wearing shredded clothes, thus allowing the wind to blow them off. But while performing this new stunt for the first time, Mary Beth freezes up on the wing, afraid to return to the cockpit. As Waldo (who did a "plane to plane transfer" in flight to climb aboard Mary Beth's aircraft) extends his hand to help Mary Beth back into the cockpit, she slips and falls off the wing to her death. As a result of Mary Beth's death, Waldo, Axel, and Dillhoefer are temporarily grounded by an inspector of the newly formed Air Commerce division of the federal government, Newt Potts, a man from Waldo's wartime past. Soon after, at the Muncie Fair, another tragedy occurs with the Dillhoefer Circus when Ezra (flying in place of the grounded Waldo) attempts the outside loop in the monoplane. He crashes on his third attempt, and the crowd rushes out of the stands to see the wreckage. One of the spectators carelessly flicks a cigarette into gas leaking from the aircraft, igniting it. Helpless against the flames, Waldo kills Ezra with a piece of lumber to spare him the agony of being burned alive. Because no one helped Waldo try to save him, Waldo goes on a rampage, jumps in one of Dillhoefer's aircraft and begins buzzing the crowd away from the wreckage. He ends up crashing into a carnival area, which leads to his permanent grounding. Waldo goes to Hollywood where Axel is working as a stuntman, and Waldo and Axel get jobs as stunt pilots in an upcoming film depicting the air battles of the Great War. Axel has been cleared of his grounding and reinstated as a pilot, but Waldo uses an alias so that he can dodge his grounding and fly in the film. Famous German air ace Ernst Kessler has also been hired by the producers as a consultant and to fly a Fokker Dr. I replica in the film. During filming of a famous wartime duel, Waldo in a Sopwith Camel and Kessler in the Fokker—although their aircraft are disarmed—begin dogfighting in deadly earnest, using their aircraft as weapons, repeatedly playing chicken and colliding with each other. Eventually, Waldo damages Kessler's aircraft so badly that it is no longer airworthy, and Kessler surrenders to Waldo. Waldo and Kessler then salute each other and fly their separate ways, Waldo unable to land without crashing due to damaged landing gear. As the sound fades, the last shot of the film is of a page in a photo album. One of the pictures is of Waldo, and beneath it is a caption that reads, "Waldo Pepper. 1895–1931."
Тарих
Уолдо Пепперді Ормер Локлир (1891–1920), Спид Холман (1898–1931) және Эрл Догерти (1887–1928) сияқты нақты өмірдегі әуе цирк артистерінің қосындысы шабыттандырды, олардың фотосуреттері титрлерде көрсетілген. Пеппер сияқты, осы үш ұшқыш та авиа апаттарынан қаза тапты. Локлир, Пеппер сияқты, Голливудтың каскадер-ұшқышы болды. 1920 жылы ол Лос-Анджелес үстінен ұшып бара жатқанда «беймауелік әуе жүргізу» үшін әуе заңын бұзғаны үшін алғашқы айып алды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста ең көп ұпай жинаған екінші неміс ұшқышы болды және екі дүниежүзілік соғыстың арасында фильмдерде және әуе шоуларында каскадерлік жұмыс істеді. Фрэнк Таллман әуедегі сахналарды нақты ұшақтармен – модельдер емес, түсірді. Уолдо Standard J-1 бипланымен ұшты. Фильмдегі көптеген басқа ұшақтар, Аксельдікі және Диллхофердікі сияқты, Curtiss JN-4 бипландары болды. Curtiss JN-4 сияқты көріну үшін өзгертілген бірнеше de Havilland Tiger Moth бипландары апат сахналарында қолданылды. «Ұлы Уолдо Пеппер» Техас штатының Эльгин қаласында түсірілді. Әуе сахналары Сан-Антонио қаласының жанындағы Зюль әуежайында түсірілді, ол Форт Сэм Хьюстоннан көп алшақ емес, онда 1926–1927 жылдары үнсіз авиацияның классикалық фильмі «Қанаттар» түсірілген. Флорида штатының Себринг қаласындағы Себринг аймақтық әуежайынан да бірнеше әуе көрінісі түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Теңіз корпусының жүк ұшқышы болған Хилл, Бо Свенсон мен Роберт Редфордтың әрбір сахнаны парашют немесе қауіпсіздік белбеусіз орындағанына көз жеткізді. Ол оларға көне ұшақтармен ұшудың қандай екенін сезіндіргісі келді. Құдайға шүкір, әуе сахналары кезінде ешкім зардап шекпеді.
Waldo Pepper was inspired by a combination of real life barnstormers, such as Ormer Locklear (1891 1920), Speed Holman (1898 1931), and Earl Daugherty (1887 1928), whose photos appear in the opening credits. Like Pepper, all three pilots died in flying accidents. Locklear, similarly to Pepper, was a Hollywood stunt pilot. In 1920, he received the first aviation law violation for “reckless aerial driving” while flying over Los Angeles. He was the second highest scoring German pilot of World War I, and flew as a film and air show stunt pilot between the World Wars. Frank Tallman flew the air sequences using actual aircraft – not models. Waldo flew a Standard J 1 biplane. Many of the other aircraft in the film, including Axel's and those of Dillhoefer's, were Curtiss JN 4 biplanes. A number of de Havilland Tiger Moth biplanes, modified to look like Curtiss JN 4s, were used for the crash scenes. The Great Waldo Pepper was filmed in Elgin, Texas. Aerial sequences were filmed at Zuehl Airfield near San Antonio, which is not too far from Fort Sam Houston, where the pioneering silent aviation classic Wings was shot in 1926 27. Several aerial scenes were also filmed over the Sebring Regional Airport in Sebring, Florida. Hill, who flew as a U. S. Marine Corps cargo pilot in World War II, made sure stars Bo Svenson and Robert Redford did each sequence with no parachutes or safety harnesses. He wanted them to feel what it was like to fly vintage aircraft. Fortunately, no one was hurt during the air scenes.
Кассалық жинақ
Фильм алғашқы көрсетілімінің жылында АҚШ-та кассадан 9,4 миллион доллар тапты.
The film earned $9.4 million at the box office in the U. S. during its year of initial release.
Сыни
"Ұлы Уолдо Пеппер" фильмі жақсы және ара-тұра пікірлерге ие болды, ең көп мақтау фильмнің әуедегі сахналарына арналды. The New York Times газетінен Винсент Канби: "Ұлы Уолдо Пеппер" – өте тартымды фильм. Оның көңіл-күйі толық сәйкес келмейді және әуедегі сахналары соншалықты керемет – кейде тіпті демді қысып тастайды – олар адамдардың драмасын көлеңкеге түсіреді, бірақ жалпы әсері денсаулыққа пайдалы романтикалық" деп жазды. Леонард Мальтин фильмнің кассада сәтсіздікке ұшырағанын, ал "Стинг" (1973) сияқты бұрынғы жұмыстармен салыстырғанда, режиссер Джордж Рой Хиллдің "жекелей" көзқарасы "комедия мен драма арасында қиындықпен тепе-теңдік табады" деп атап өтті. Фрэнк Таллман қойған әуе шайқасында Уолдо Пеппер мен Кесслер арасындағы төбелес орын алды. Sopwith Camel және Fokker Triplane көшірмелері бар сахна, неміс асыл ұшқышы Вернер Восс пен британдық асыл ұшқышы Джеймс Маккадден басқарған ұшақтар арасындағы нақты әуе шайқасының негізінде жасалған. Бұрынғы нұсқаусыз экран актрисасы Виола Дана "Ұлы Уолдо Пеппер" фильмінің тұсаукесерінде арнаулы қонақ ретінде болды. 1920 жылы Дана Ормер "Лок" Локлирмен қарым-қатынас бастады. Кезеңге назар аудару және ұшу сахналарында нақты ұшақтарды пайдалану "Ұлы Уолдо Пеппер" фильмін авиациялық фильмдердің қатарында жоғары бағалауға мүмкіндік берді, кино және авиация тарихшылары Джек Хардвик пен Эд Шнепф оған "төрт жұлдызды" баға берді. Фильм әлі де заманауи қора-қуыс шабуылы туралы түсінікпен байланысты. 2021 жылы Smithsonian Magazine журналында жарияланған мақалада қора-қуыс шабуылы "нағыз авиация тарихымен, күмәнді әңгімелермен, ностальгиямен және "Ұлы Уолдо Пеппер" сияқты ескі фильмдермен тығырықталған" деп жазылған. Көптеген үй медиа форматтарында шығарылған соңғы DVD-де қосымша мүмкіндіктер жоқ.
The Great Waldo Pepper opened to mixed to good reviews, with the biggest praise going to the film's aerial sequences. Vincent Canby of The New York Times wrote, "'The Great Waldo Pepper' is a most appealing movie. Its moods don't quite mesh and its aerial sequences are so vivid— sometimes literally breathtaking— that they upstage the human drama, but the total effect is healthily romantic." Leonard Maltin noted that the film disappointed at the box office, and, although compared to earlier efforts such as The Sting (1973), it was director George Roy Hill's "more personal" account that " wavers uncomfortably between slapstick and drama." The aerial sequences staged by Frank Tallman included the climactic fight between Waldo Pepper and Kessler. The scene featuring a replica Sopwith Camel and a replica Fokker Triplane, was loosely patterned after a real dogfight between German ace Werner Voss and a flight of aircraft led by British ace James McCudden. Former silent screen actress Viola Dana was an honored guest at the premiere of The Great Waldo Pepper. In 1920, Dana had begun a relationship with Ormer "Lock" Locklear. Due to the attention to period details and the use of actual aircraft in the flying scenes, The Great Waldo Pepper is well regarded among aviation films, receiving a "four star" rating by film and aviation historians Jack Hardwick and Ed Schnepf. The film remains connected to the perception of modern barnstorming. In 2021, a Smithsonian Magazine article wrote that barnstorming "is tangled up with real aviation history, dubious tall tales, nostalgia, and old movies such as The Great Waldo Pepper." Released in a number of home media formats, there are no extra features in the latest DVD.