Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстағы Шығыс майданында Осі державалары мен Кеңес Одағының операциялары сериясы, Екінші дүниежүзілік соғыс әскери науқаны.
Series of Axis and Soviet operations on the Eastern Front of WWII
the World War II military campaign
Кавказ шайқасы – Екінші дүниежүзілік соғыстың Шығыс майданы аясында Осі державалары мен Кеңес Одағының Кавказ аймағындағы операциялар сериясы. 1942 жылдың 25 шілдесінде неміс әскерлері Дондағы Ростовты жаулап алды, бұл Германияға Оңтүстік Кеңес Одағының Кавказ аймағына жол ашты және Майкоп, Грозный, сондай-ақ Бакудегі мұнай кен орындарына қауіп төндірді. Осыған екі күн бұрын Адольф Гитлер Кавказға бағытталған «Эдельвейс» операциясын бастау туралы директива берді. Неміс бөлімшелері 1942 жылдың қараша айының басында Кавказдағы ең жоғары нүктеге жетті, бастапқы орналасқан жерлерінен 610 шақырымдай қашықтықтағы Алагир қаласы мен Орджоникидзе қаласына жетті. «Кішкентай Сатурн» операциясы оларды қоршау қаупі тудырғандықтан, Осі күштері сол қыста осы аймақтан шығуға мәжбүр болды.
The Battle of the Caucasus was a series of Axis and Soviet operations in the Caucasus as part of the Eastern Front of World War II. On 25 July 1942, German troops captured Rostov on Don, opening the Caucasus region of the southern Soviet Union to the Germans and threatening the oil fields beyond at Maikop, Grozny, and ultimately Baku. Two days prior, Adolf Hitler had issued a directive to launch an operation into the Caucasus named Operation Edelweiß. German units would reach their high water mark in the Caucasus in early November 1942, getting as far as the town of Alagir and city of Ordzhonikidze, some 610 km from their starting positions. Axis forces were compelled to withdraw from the area later that winter as Operation Little Saturn threatened to cut them off.
Германия операциялары
Эдельвейс операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыстың Шығыс майданында Кавказ аймағын бақылауға алу және Баку мұнай кендерін жаулап алу мақсатындағы неміс жоспары. Операция 1942 жылдың 23 шілдесінде Адольф Гитлермен бекітілді. Басты күштерге Вильгельм Лист басқаратын А армия тобы, 1-ші танк армиясы (Эвальд фон Клейст), 4-ші танк армиясы (генерал-полковник Герман Хот), 17-ші армия (генерал-полковник Рихард Руофф), 4-ші әуе флотының бір бөлігі (генерал-фельдмаршал Вольфрам Фрайхерр фон Рихтхофен) және 3-ші румын армиясы (генерал Петре Думитреску) кірді. А армия тобына шығыс жағынан Максимилиан фон Вайхс басқаратын В армия тобы және 4-ші әуе флотының қалған ұшақтары (барлығы 1000 ұшақ) көмек көрсетті. Құрлық әскерлері, 15 000 мұнай өнеркәсібі жұмысшыларымен бірге, 167 000 әскер, 4 540 қару және 1 130 танктан тұрды.
Operation Edelweiß, named after the mountain flower, was a German plan to gain control over the Caucasus and capture the oil fields of Baku on the Eastern Front of World War 2. The operation was authorised by Adolf Hitler on 23 July 1942. The main forces included Army Group A commanded by Wilhelm List, 1st Panzer Army (Ewald von Kleist), 4th Panzer Army (Colonel General Hermann Hoth), 17th Army (Colonel General Richard Ruoff), part of the Luftflotte 4 (Generalfeldmarschall Wolfram Freiherr von Richthofen) and the 3rd Romanian Army (General Petre Dumitrescu). Army Group A was supported to the east by Army Group B commanded by Maximilian von Weichs and by the remaining 4th Air Fleet aircraft (1,000 aircraft in all). The land forces, accompanied by 15,000 oil industry workers, included 167,000 troopers, 4,540 guns and 1,130 tanks.
Дайындықтар
Германияда "German Oil on the Caucasus", "Ost Öl" және "Karpaten Öl" сияқты бірнеше мұнай фирмасы құрылды. Оларға Кавказ мұнай өрістерін пайдалануға 99 жылдық эксклюзивті мерзімдік жалға алу құқығы берілді. Осы мақсатта көптеген құбырлар жеткізілді, бұл құбырлар кейіннен советтік мұнай өнеркәсібінің жұмысшыларына пайдалы болды. Генерал-лейтенант Ниденфур басқарған "А" атты арнайы экономикалық инспекция құрылды. Мұнай өрістерін бомбалауға тыйым салынды. Оларды Николай Байбаков және Семен Будённый басқаратын советтік бөлімдердің қиратуынан қорғау үшін SS күзет полкі және казак полкі құрылды. Абвер басшысы "Шамил" операциясын жасады, ол Грозный, Малгобек және Майкоп аймақтарына десант түсіруді көздеді. Оларға жергілікті бесінші колонна көмектесуі тиіс болды.
Several oil firms such as "German Oil on the Caucasus", "Ost Öl" and "Karpaten Öl" had been established in Germany. They were awarded an exclusive 99 year lease to exploit the Caucasian oil fields. For this purpose, a large number of pipes—which later proved useful to Soviet oil industry workers—were delivered. A special economic inspection "A", headed by Lieutenant General Nidenfuhr was created. Bombing the oil fields was forbidden. To defend them from destruction by Soviet units under the command of Nikolai Baibakov and Semyon Budyonny, an SS guard regiment and a Cossack regiment were formed. The head of the Abwehr developed Operation Schamil, which called for landing in the Grozny, Malgobek and Maikop regions. They would be supported by the local fifth column.
1941 жыл
1941 жылы аймақта әскери операциялар жүргізілген жоқ. Бірақ Совет Одағының басқа аймақтарындағы соғыс осы аймаққа да әсер етті. Советтік Транскавказ майданының қолбасшысы Иван Тюленев өзінің естеліктерінде мыңдаған азаматтардың Украинадан Каспий теңізінің салыстырмалы түрде қауіпсіз Махачкала және Баку сияқты портына қашуға тырысқанын айтады. 1941 жылы Совет Одағы жүзеге асырған өнеркәсіптік эвакуация кезінде 226 зауыт осы аймаққа көшіріліп, Кавказ аймағы жаңа өнеркәсіптік орталыққа айналды. Грозный-Киев желісі жау әскерлерінің шабуылы кезінде басып алынғаннан кейін, Бакудан Орскке (Астрахан арқылы) жаңа теміржол салынып, Мәскеу мен Закавказье арасында жаңа байланыс орнатылды. Бұл теміржол Грозныйдегі фронтты айналып өтеді, ал Каспий теңізі арқылы Түрікменстанның Красноводск қаласынан жүк тасымалы жалғастырылды.
There were no military operations in the region in 1941. But the region was affected by warfare elsewhere in the Soviet Union. In his memoirs, Soviet Transcaucasian Front commander Ivan Tiulenev recounts how thousands of civilians attempted to flee from Ukraine to the comparatively safe Caspian ports, such as Makhachkala and Baku. The Caucasus area became a new area of industry when 226 factories were evacuated there during the industrial evacuations undertaken by the Soviet Union in 1941. After the Grozny to Kiev line was captured during Axis advances, a new link between Moscow and Transcaucasia was established with the construction of the new railway line running from Baku to Orsk (via Astrakhan), bypassing the front line at Grozny, while a shipping line was maintained over the Caspian Sea through the town of Krasnovodsk in Turkmenistan.