Кіріспе

1982 жылғы американдық футбол чемпионаты

Ұлттық футбол лигасы (NFL) тарихында «Фризер Боул» – 1981 жылғы Сан-Диего Чарджерс және Цинциннати Бенгалз командалары арасындағы AFC чемпионаты. Ойын 1982 жылдың 10 қаңтарында Цинциннати қаласындағы Риверфронт стадионында өтті және NBC телеарнасымен Дик Энберг пен Мерлин Олсеннің комментарийлерімен көрсетілді. Бенгалдар 27:7 есебімен жеңіске жеткен бұл ойын, желдің салқындату әсерін ескергенде, NFL тарихындағы ең суық температурада өткен матч болып табылады. Ауа температурасы болғанымен, тұрақты желдің салқындату әсері сол кезде қолданылған есептеу әдісі бойынша шамамен градусқа жетеді деп хабарланды.

Өмірбаян

"Бенгалз" командасы маусым ішінде "Чарджерс" командасын 40-17 есебімен жеңгеніне қарамастан, чемпионаттағы кездесулері тартысты, қиын өтеді деп күтілді. "Чарджерс" командасының шабуылында Pro Football Hall of Fame-нің үш болашақ мүшесі бар еді: квотербек Дэн Фауц, қабылдаушы Чарли Джойнер және тығыз қорғаушы Келен Уинслоу. Сан-Диегода екі тамаша жүгіруші болды – 19 тачдаунмен NFL-де көш бастаған Чак Мунси және маусымды 2093 жалпы мақсатты ярдпен аяқтаған, көп дағдылы жаңа ойыншы Джеймс Брукс. "Цинциннатидің" де шабуылында бірнеше жұлдыздары болды. Квотербек Кен Андерсон, Pro Football Hall of Fame-ге екі рет финалист болған, NFL-дегі ең жоғары бағаланған пассер еді және NFL ең құнды ойыншы және NFL-дің қайта оралған ойыншысы сыйлықтарын жеңіп алды. Тығыз қорғаушы Дэн Росс, жүгіруші Пит Джонсон және жаңа қабылдаушы Крис Коллинсворт өздерінің позицияларында NFL-дің ең үздік ойыншыларының қатарында саналды. "Бенгалс" командасының шабуылдық желісінде болашақ Hall of Fame-ге енетін сол қанаттағы қорғаушы Энтони Муньос болды, ол маусымда NFL жаттықтырушыларымен NFL Жылдың үздік желілік ойыншысы деп таңдалды. Екі команда да дивизиондық плей-оффта өте тар жеңіске жетті. Бір апта бұрын "Бенгалс" өздерінің алғашқы плей-офф ойынында "Баффало Биллс" командасын 28-21 есебімен жеңіп, "Баффалоны" соңғы шабуыл кезінде төртінші қадамға дейін кері шегіндірді. Ал "Чарджерс" командасы "Майами Долфинс" командасын қосымша уақытта 41-38 есебімен жеңіп, плей-офф ойынындағы ең көп ұпай (79), екі команданың ең көп жалпы ярдтары (1036) және ең көп пасс ярдтары (809) бойынша рекордтарды жаңартты. "Майамидегі Эпос" деп аталған бұл ойын Майамидің ыстық және ылғалды ауа райында өтті, ал "Чарджерс" AFC титулы үшін өткен ойында мүлдем кері жағдайларға тап болды. "Чарджерс" Майамидегі жоғары ылғалдылықтағы қосымша уақыттан "Цинциннатидегі" суық желге ауысты.

Шолу

Бұл ойын НФЛ тарихында екі жартысын да бір команда бастаған санаулы ойындардың бірі болды. Цинциннати жеребе тастап, допты қабылдаудың орнына, ойынды суық желдің арқасынан бастауды жөн көрді, бұл Сан-Диегоның пас беру ойынын тежеп, Бенгалдарға ерте басымдыққа ие болуға көмектеседі деп сенді. Бұл стратегия сәтті болды, Цинциннати бірінші ширек аяғында 10-0 есебімен алға шықты. Сан-Диего екінші ширекте бір тачдаун соқты, бірақ Бенгалдарға тағы бір ұпай жіберіп, жартылай ойынды 17-7 есебімен аяқтады. Сәйкесінше, Сан-Диего екінші жартысының басында допты қабылдау мүмкіндігін пайдаланып, Цинциннати екі жартыны да бастады – екі рет те бір бағытта, екінші жартыда желдің арқасынан бастау үшін тағы да мүмкіндік таңдады. Андерсонның 18 ярдтық пасы Дэн Россқа, Цинциннатиге 31 ярдтық далалық голмен Джим Брич арқылы ұпай әкелді. Содан кейін қорғаушы Рик Разанно "Чарджерс" клубының жаңадан келген допты қайтарушысы Джеймс Брукстан допты ұрлап алды, ал Дон Басс Сан-Диегоның 12 ярдтық сызығында допты қайтарып алды. Чарльз Александрдың 4 ярдтық жүгірісінен кейін Бенгалдар Андерсонның 8 ярдтық пасымен М.Л. Харриске допты жеткізіп, есепті 10-0 етті. Брукс содан кейін допты 35 ярдқа қайтарып, 43 ярдтық сызыққа жеткізді. 3-ші және 9-шы мүмкіндікте Футс 21 ярдтық паспен Уес Чандлерге допты жеткізіп, Бенгалдардың 33 ярдтық сызығына жеткізді. Бірақ Цинциннати қорғанысы 18 ярдтық сызықта қарсыластарды тоқтатып, Ролф Бениршке қатысты желге қарсы 37 ярдтық далалық голды соғудан қағыпты. Бенгалдардың соққысынан кейін Чандлер "Чарджерс" клубына 45 ярдтық сызыққа 7 ярдтық қайтару арқылы жақсы позиция берді. Сан-Диего содан кейін 55 ярдқа жылжып, Футс Эдди Эдвардстың соққысынан қиындықпен құтылып, Келлен Уинслоуға пас бергенде, есепті 10-7 есебіне дейін қысқартты. Уинслоу содан кейін оң жақ сызықтан 33 ярдқа жүгіріп, тачдаун соқты. Бірақ Бенгалдар Дэвид Версердің 40 ярдтық соққысынан кейін 46 ярдтық сызыққа қайтып келгенде, қарсы шабуылға шықты. Қызыл аймақтағы 3-ші және 7-ші мүмкіндікте Андерсон 16 ярдтық паспен Айзек Кертиске допты жеткізіп, "Чарджерс" клубының 1 ярдтық сызығына жеткізді, ал фулбек Пит Джонсон келесі мүмкіндікте тачдаун соқты, есепті 17-7 есебіне жеткізді. Осы сәттен бастап Бенгалдар ойынды толық бақылауға алды. "Чарджерс" клубы қалған ойын уақытында Бенгалдардың 40 ярдтық сызығына бес рет жетті, бірақ әрбір мүмкіндікте ұпай жинаудан қағыпты. Сан-Диего Бенгалдардың 33 ярдтық сызығына жетіп, бірақ қорғаушы Луис Бриден Чарли Джойнерге арналған терең пасты ұстап алып, ұпай жинау мүмкіндігін жоққа шығарды. "Чарджерс" қорғанысы тез арада шабуылға тағы бір мүмкіндік берді, Пэт МакИнналиден 32 ярдтық соққы жасады, доп Бенгалдардың 45 ярдтық сызығына жетті. Бірақ Футс жаңадан келген қауіпсіздік Бобби Кемппен аяқтау аймағында ұсталып қалғандықтан, бұл да нәтиже бермеді. Екінші жартының алғашқы шабуылында Сан-Диего Бенгалдардың 38 ярдтық сызығына жетті, бірақ Реджи Уильямс Чак Мунсиден допты ұрлап алғанда, күнінің төртінші айналымын жоғалтты, ал Цинциннатидің қорғаушысы Росс Брауннер допты қайтарып алды. Содан кейін Андерсон жұмысын бастады, үш рет 31 ярдқа жүгіріп, 19 ярдтық паспен Россқа допты жеткізіп, Сан-Диегоның 10 ярдтық сызығына жеткізді. Үш рет аяқталмағаннан кейін және Стив Крейдердің жалған далалық голмен тачдаун соққысы қолға түспегеннен кейін, Бричтің 38 ярдтық далалық голы есепті 20-7 есебіне жеткізді. Келесі шабуылында Андерсонның бес аяқталуы допты "Чарджерс" аумағына терең жылжытты, бірақ қорғаушы Уилли Бучанон Вудроу Лоудың күшімен Ростан допты ұрлап алып, ойынды тоқтатты. "Чарджерс" содан кейін Бенгалдардың 20 ярдтық сызығына жетті, бірақ үшінші мүмкіндікте Футс қорғаушы Дуг Уилкерсонның аяғына сүрініп, 11 ярдтық жоғалтуға ұшырады. Содан кейін Бениршке келесі мүмкіндікте 50 ярдтық далалық голды соғудан қағыпты. Допты қайтарып алғаннан кейін Цинциннати 14 ойындық тачдаун шабуылын жасап, ойынды аяқтады. Андерсон шабуылдың басында жарақат алып, екі ойынға Джек Томпсонмен ауыстырылды. Бірақ Джонсон сол ойындарда Бенгалдарды жылжыта берді, алдымен 8 ярдқа жүгіріп, содан кейін 3-ші және 8-ші мүмкіндікте экрандық паспен 14 ярдқа жетті. Кейінірек Джонсон 7 ярдтық жүгіріспен 4-ші және дюймдық жағдайды өзгертті, ал Андерсон ақырында Дон Бассқа 3 ярдтық тачдаундық пасты жеткізіп, соңғы есепті 27-7 етті. Сан-Диего Бенгалдардың 5 ярдтық сызығына жетіп, үш минуттан аз уақыт қалғанда допты төртінші мүмкіндікте жоғалтып қойды. Футс 28 пастың 15-ін 185 ярдқа және бір тачдаунға аяқтады, екі рет допты ұстап алды; болашақ Даңқ залының ойыншысы, өкінішке орай, қатысты суық ауа райы оған допты лақтыруды қиын еткенін айтты, сонымен қатар Кен Андерсонның ойын кезінде спиральдарды лақтыра алғанын атап өтті. Мунси ойынның ең көп жүгірген ойыншысы болды, 94 ярдқа жетті. Андерсон 22 пастың 14-ін 161 ярдқа және екі тачдаунға аяқтады, допты ұстап алмады және 39 ярдқа жүгірді. Джонсон 80 ярдқа жүгіріп, бір тачдаун соқты, сонымен қатар 14 ярдтық пасқа қол жеткізді. Айтқанда, Цинциннатидің бас жаттықтырушысы Форрест Грегг бұл ойынға дейін НФЛ тарихындағы ең суық ойындардың біріне қатысқан болатын. 1967 жылы "Грин Бэй Пэкерс" клубының ойыншысы болған Грегг "Даллас Каубойс" клубына қарсы өткен атақты НФЛ чемпионатына қатысқан, ол "Мұзды ойын" деп аталды. Тағы бір факті, Бенгалдардың жеңісіне көмектескен Брукс 1988 жылы "Бенгалдар" клубының XXIII Суперкубокқа өтуіне көмектесті, бұл жолы қарсыласы ретінде емес, команданың ойыншысы ретінде. "Чарджерс" клубында екі маусым өткізгеннен кейін Брукс Пит Джонсонға айырбас ретінде "Бенгалдар" клубына ауыстырылды және 1991 жылға дейін командада қалды. Брукс "Бенгалдар" клубында төрт рет Про Боулға қатысты және Цинциннати клубының барлық уақыттағы ең көп жүгірген ойыншысы ретінде танылды. Уинслоу мен Кен Андерсон желдің салқынының әсері соншалықты күшті болғанын айтты, олар оның әсерін ондаған жылдардан кейін де сезінеді – Уинслоу аяғының біріндегі қынаның салдарынан зардап шегетінін, ал Андерсонның қолдары суықта тез салқындап, сезімсізденетінін айтты.