Кіріспе

Метаүлгі – үлгілердің жиынтығындағы үлгі.

Анықтама

Метапаттерн ұғымын Грегори Бейтсон 1979 жылғы "Адамның санасы мен табиғаты: қажетті бірлік" кітабына жазған кіріспесінде енгізді. "Менің басты тезисімді былай формулировать етіп болғанда: байланыстыратын үлгі – метапаттерн. Ол – үлгілердің өзінің үлгісі. Міне, осы метапаттерн, шындығында, байланыс үлгілерінің өзі екендігін анықтайтын кең ауқымды жалпылама."

Тайлер Волк

Нью-Йорк университетінің экология ғылымының маманы Тайлер Волк Бейтсонның сипаттамасын 1995 жылы жарық көрген «Метаүлгілер: кеңістік, уақыт және сана арқылы» атты кітабында кеңейтті. «Мен үшін метаүлгі – бұл шындықтың толық спектрінде көрінетін, өте кең ауқымды үлгі: бұлттарда, өзендерде, планеталарда; жасушаларда, ағзаларда, экожүйелерде; өнерде, архитектурада және саясатта». Волк метаүлгілерді «ғарыштағы формалар, уақыт процестері және санадағы түсініктер үшін функционалдық универсалдар» деп анықтайды. Волк кіріспесінде былай дейді: «Мен Бейтсонмен «Ақыл және табиғат» еңбегін жазып жатқанда бірге оқуға мүмкіндік алғаным үшін бақыттымын. Бұл 1977 жылдың күзінде болды, ол Нью-Йорктегі Линдисфарн қауымдастығында тұрақты ғалым болып жұмыс істеді». Сол кезде Волк «Визуалды ғылым» және «Уақыт үлгілері» курстарын, сондай-ақ гуманитарлық пәндерді Бейнелеу өнері мектебінде оқытты. Волк он метаүлгіні сипаттайды: сфералар, жамылғылар/түтіктер, шекаралар, екіліктер, орталықтар, қабаттар, күнтізбелер, жебелер, үзілістер және циклдар. Білім беру саласындағы әріптесі Джефф Блум осы тақырыптарды зерттейтін метаүлгілер веб-сайтын жасады.

Питер Висс

Голландиялық компьютер ғалымы Питер Виссе тұжырымдамалық модельдеу үшін «Метапаттерн» деп аталатын әдіс ұсынды: бұл мета-ақпаратты талдау және модельдеу техникасы, қайта қолдануға ерекше мән береді. Әдіс оның «Метапаттерн: Ақпараттық модельдердегі контекст және уақыт» кітабында және басқа да жұмыстарында сипатталған.