Кіріспе

Маратха империясының әскери қолбасшысы

Хамбиррао Мохите (1630 – 1687) немесе Хансажи, Шахтарпати Шиваджи билігінде Маратха армиясының 5-ші Сенапаты лауазымын атқарған көрнекті Маратха генералы болды. Ол өте қабілетті әскери шеберімен танылып, Шиваджи атынан түрлі жорықтарды сәтті басқарды, содан кейін Шахтарпати Самбхаджидің басшылығымен қызметін жалғастырды. Хамбирраоның нағыз аты Хансажи еді, ал Хамбир Рао атағын оған 1674 жылы Шахтарпати Шиваджи берді. Оның ұрпақтары Хамбир Рао атағын сақтап келді.

Ерте өмір

Хамбиррао Талбидтегі Мохит әулетінде дүниеге келді. Талбид – Мохит тайпасының мұрагерлік жагирі болған.

Самбхаджидің қосылуы

1680 жылы Шатрапати Шиваджи қайтыс болғаннан кейін, Хамбирраоның әпкесі Соярабай Самбхаджиді тақтан ығыстырып, өзінің 10 жасар ұлы Раджарамды орнатуға тырысты. Хамбиррао сол кезде Раигадтан уақытша кетіп, жедел шақырылды. Оралған соң, әпкесі Маратха империясының болашақ шатрапаты ретінде ұлына әскердің қолдауын беруді шұғыл түрде сұрады. Хамбиррао Самбхаджиді ұстау ниетімен Панхалаға жол тартты, бірақ соңында ойын өзгертіп, әпкесі емес, Шиваджидің үлкен ұлына қолдау көрсетті. Бұл әрекет Самбхаджидің таққа отыруына және Соярабайдың қастандығын жоққа шығаруға маңызды рөл атқарды.

Бүрханпурға шабуыл

1681 жылғы 30 қаңтарда Оңтүстік және Солтүстік Үндістанды байланыстыратын маңызды сауда орталығы – Бурханпур қаласына Хамбиррао Мохите мен Чhatrapati Sambhaji күтпеген шабуыл жасады. Осы кезде Джеханхан Бурханпурдың субадары болып қызмет етіп, қала гарнизонында бар болғаны 200 сарбаз болды. Ал Хамбиррао 20 мың сарбаздық зор әскерге басшылық етті. Моғолдар Хамбирраоның әскеріне тиімді қарсы тұра алмады, соның салдарынан олар ауыр шығынға ұшырады. Бұл шайқаста Маратхалар 1 крор рупиядан астам мүлікті тартып алды. Кейін, 1683 жылғы 17 наурызда Хамбиррао Аурангзебтің қызметіндегі белгілі қолбасшы Ранамаст Ханға қарсы Қалиан Бхиванди маңындағы шайқаста жеңіске жетті.

Өлім

1687 жылы Ваи провинциясының жанында болған маңызды шайқаста Хамбиррао моғол қолбасшысы Саржа Ханды жеңіп, жеңіске жетті. Алайда, шайқастан кейін Хамбирраоға зеңбірек оғы тиіп, оның қаза болуына әкеп соқты.

Танымал мәдениетте

"Сарсенапаты Хамбиррао" фильмі оның нағыз өмір тарихына негізделген.