Кіріспе
Salangidae, мұз балықтары немесе жіңішке балықтар – осмериформ балықтар тұқымдасының кішкентай өкілдері, майда балықтарға жақын. Олар Шығыс Азияда, солтүстікте Ресейдің Солтүстік-Шығысынан оңтүстікте Вьетнамға дейін таралған, ал ең көп түрлері Қытайда кездеседі. Кейбір түрлері кеңінен таралған және көптеп ұшырасады, ал басқаларының таралған аймағы шектеулі және қорғауға алынған. Түрлеріне қарай, олар жағалау теңіздерінде, тұзды немесе тұщы суларда мекендейді, ал кейбіреулері анадромды болып, көбейіп-өру үшін ғана тұщы суға келеді.
Salangidae, the icefishes or noodlefishes, are a family of small osmeriform fish, related to the smelts. They are found in Eastern Asia, ranging from the Russian Far East in the north to Vietnam in the south, with the highest species richness in China. Some species are widespread and common, but others have relatively small ranges and are threatened. Depending on species, they inhabit coastal marine, brackish or fresh water habitats, and some are anadromous, only visiting fresh water to spawn.
Көрінісі және өмір сүру циклі
Олар жұқа, мөлдір немесе жартылай мөлдір денелі және дерлік қабықтары жоқ (ұрғашылары толыққанды қабықсыз, ал еркектерде аздаған қабықтар болады). Басы күшті түрде жалпақтап, көптеген тістері бар. Ересектер неотениялық деп саналады, личинкалық белгілерін сақтап қалады. Мысалы, қаңқа толыққанды сүйектелмеген, көбінесе шеміршектерден тұрады. Олар кішкентай балықтар, әдетте шамамен ұзын; тек бірнешеуі жетеді, ал ең ірі түрлері ең көп дегенде ұзын болады. Мұз балықтары тез жетеді, жоғары өнімділікке ие және әдетте бір жыл ғана өмір сүреді. Кейбір түрлер өмір бойы бір мекенде тіршілік етеді, ал басқалары жұмыртқа салу үшін өзендерге, сағаларға немесе жағалау аймақтарына барады. Кем дегенде Salangichthys microdon-да тұрақты және анадромалық популяциялар кездеседі. Тағамдық балық ретінде құнды болғандықтан, мұз балықтарын (әсіресе белгілі бір Neosalanx және Protosalanx түрлерін) Шығыс Азияның тума емес аймақтарына енгізуге көптеген әрекеттер жасалды. Көптеген әрекеттер сәтсіз аяқталды, бірақ бірнешеуі сәтті болды, ал кейбір жағдайларда мұз балықтары тез көбейіп, жаңа мекенде ең көп таралған балыққа айналды. Планктондық қабықшалылармен және ұсақ балықтармен қоректене отырып, олар сирек кездесетін және құрып бара жатқан Anabarilius grahami сияқты жергілікті балықтарды басып озды.
Icefish rapidly reach maturity, have a high fecundity and typically only live one year. Some species live in the same habitat throughout their lives, but other visit specific habitats, like rivers, estuaries or the surf zone, to lay their eggs. In at least Salangichthys microdon there are both populations that are resident and populations that are anadromous. Because of their value as food fish, there have been many attempts of introducing icefish (especially certain Neosalanx and Protosalanx) to regions in East Asia where not native. Most attempts failed, but several were successful, and in some cases the icefish rapidly multiplied and became the most common fish in their new habitat. Feeding on planktonic crustaceans and tiny fish, they have outcompeted certain native fish like Anabarilius grahami, which have become rare and threatened.