Кіріспе

Балық түрлері

Ақ балық, күміс балық немесе құм балық (Morone chrysops) – Moronidae тұқымдасына жататын, орташа белдеулік балық. Әдетте 12-15 дюйм шамасында болады. Бұл түрдің басты түсі күміс ақтан ашық жасылға дейін өзгереді. Арқасы қара, бүйірлері мен құрсағы ақ, ал денесінің бойымен жіңішке қара жолақтар жүреді. Ірі, қалың қабықтары және екі арқа қанаты болады. Солтүстік Америкада кеңінен таралған, ірі су қоймалары мен өзендерде қоныстанды. Көктемде көбейген кезде, көбінесе сай-салалар мен өзендердің шалшық суларында кездеседі. Кейбір аймақтарда спорттық балық ретінде және зиянды балықтарды, мысалы, шабақ балықты аулау үшін әкелінген. Оклахома штатының рәміздік балығы болып табылады.

Ауқым

Ақ басс Америка Құрама Штаттарында, әсіресе Орта Батыс аймағында кеңінен таралған. Олар Пенсильванияда және Эри көлі маңында өте көп кездеседі. Ақ басс өсіп-өнімді болатын жергілікті аймақтарға Арканзас өзені, батыс Эри көлі, Детройт өзені және Оңтүстік Дакотадағы Пойнсет көлі жатады; олар Висконсин штатындағы Виннебаго көлдер жүйесінде көптеп таралған; сондай-ақ Оклахома штатында да өте көп. Ақ басс Миссисипи өзеніне құятын өзендерде де кездеседі. Көптеген солтүстік өңірлерде туған, олар АҚШ-тың көптеген су қоймаларына, әсіресе оңтүстік аймақтарға әкелінген. 1960 жылдардан бастап Манитобаға сәтті енгізілген, онда олар спорттық балық ретінде маңызға ие болды.

Сипаттама

Бұл түрдің негізгі түсі күміс ақтан ашық жасылға дейін. Арқасы қара, бүйірлері мен құрсағы ақ, ал бүйір бойында тар қара жолақтар бар. Ірі, жалпақ қабықтары және екі арқа қанаты бар. Алдыңғы арқа қанаты өте қатты, үстінде тікендей нәрселер бар. Бұл нағыз тікен емес, бірақ мұндай қанатты тікенді сәуле деп атайды. Екі арқа қанатының артқы жағы жұмсақ, сондықтан оны жұмсақ сәуле дейміз. Омыртқалары құйрыққа дейін жетпейтіндіктен, ақ бастың құйрығы гомоцеркальды болып келеді. Денесі терең және бүйірден қысыңқы. Көбінесе олардың ұзындығы шамамен , бірақ олар немесе одан да ұзынға жете алады. Құйрығының жоғарғы және төменгі бөліктері нүктеге қарай иіліп, анық бұрыш жасайды, сондықтан құйрығы ойысқан деп айтуға болады. Халықаралық ойын балықтары қауымдастығының мәліметінше, балық аулау құралдарымен ұсталған ақ бастың рекордтық салмағы 1989 жылы Вирджиния штатындағы Оранж көлінде және 2010 жылы Луизиана штатындағы Амит өзенінде ұсталған балықтармен бөліседі.

Диета

Ақ бастар - ет жейтін балықтар. Олардың рационында төрт негізгі таксон бар: каланоидты копеподтар, циклопоидты копеподтар, дафния және лептодора. Олар көру арқылы жем іздейді. Қорқып қалмағанда, құрттар мен шабақ сияқты тірі жемді оңай шағып алады. Тек ең ірі балықтар ғана басқа балықтармен қоректенеді, ал жаз маусымына қарай балықты жеу тенденциясы азаяды.

Тіршілік ету ортасы

Ақ балық өзендердің бастау бөлігінде тығыз қонытанады. Өзеннің осы аймағы ең көп бұзылатыны, себебі осы аймақта түрлі балықтар да тіршілік етеді.

Көбею

Ақ бастың шашу маусымы наурыздың ортасынан мамырдың соңына дейін. Судың ең қолайлы температурасы… Олар өздерінің шашу орындарын тіпті сол көлдің басқа бөлігіне көшірілсе де таба алады. Көбінесе олар қосымша өзендердегі ағын суларда шашынады, бірақ жел соққан көл жағалауларында да шашынуы мүмкін. Ата-аналары терең суға кетеді және жас балықтарды күтпейді. Жас балықтар терең суға көшкенше, біраз уақыт сайы суларда тіршілік етеді.

Басқа бассейндермен будандасқан

Ақ бас балықтары жолақты бас балықтарымен будандастырылып, гибридтік жолақты бас балықтарын (вайпер, ақ тасты бас, күн сәулесі бас, пальметто бас және чероки бас деп те аталады) шығару үшін қолданылған. Бұл гибридтер АҚШ-тың көптеген тұщы су алаптарына жіберілген.