Кіріспе

Балық туысы

Перш – Perciformes үлкен отрядының Percidae тұқымдасына жататын Perca туысына жататын тұщы су балықтарының жалпы атауы. Атауы πέρκη сөзінен шыққан, бұл осы туыстың типтік түрі – Еуропалық перш (P. fluviatilis). Көптеген тұщы су аң балықтары першке ұқсас, бірақ басқа туыстарға жатады. Шындығында, тек тұзды суда тіршілік ететін қызыл барабан (Acanthuriformes отрядына жатады) көбінесе "қызыл перш" деп аталады, бірақ анықтама бойынша перш – тұщы су балығы. Көптеген балықтарды перш деп атағанмен, нағыз перш деп саналу үшін балық Percidae тұқымдасына жататын болуы керек.

Сыртқы анатомия

Құрбының денесі ұзын және дөңгелек пішіндес, бұл оған суда жылдам жүзуге мүмкіндік береді. Нағыз құрбылардың "қалың" немесе ктеноидті қабықтары болады. Құрбының жұптасқан көкпек және жамбас қанаттары, сондай-ақ екі арқа қанаты бар, біріншісі тікенді, екіншісі жұмсақ. Бұл екі қанат бөлек немесе біріккен болуы мүмкін. Басы бас сүйектерінен (еркін байланысқан сүйектерден), көздерден, ауыздан, қақпақшадан, жеңілдіктерден және бір жұп мұрын тесігінен (ауыз қуысымен байланысы жоқ) тұрады. Олардың жақтарында және ауыздың жоғарғы жағында кішкентай щетка тәрізді тістері бар. Жеңілдіктер бастың екі жағындағы қақпақшаның астында орналасқан және судағы оттегі молекулаларын сіңіру және көмірқышқыл газын шығару үшін қолданылады; жеңілдіктердің ішінде жеңілдік тістері болады. Сыртқы анатомияны пайдалану арқылы құрбының жынысын анықтауға болады. Құрбының ішкі жағында екі артқы тесік орналасқан – анальдық және зәр-жыныс тесігі. Еркектерде зәр-жыныс тесігі дөңгелек пішіндес және анальдық тесіктен үлкенірек. Әйелдерде зәр-жыныс тесігі көбінесе V немесе U пішіндес болып келеді және анальдық тесікпен шамалас өлшемде болады. Сонымен қатар, еркектерде зәр-жыныс тесігі әдетте әйелдерге қарағанда қоңыр-қызыл түсті болады.

Ішкі анатомия

Қазандық – ауыздан асқазанға дейін созылатын иілгіш түтік. Асқазан пилоралық сфинктер арқылы ішекпен байланысады. Олардың екі камералы жүрегі төрт бөлімнен тұрады: веналық синус, бір қарынша, бір көміршек және конус. Перч балықтарында суда жүзуге көмектесетін жүзу қабы бар, бұл қабы тек сүйекті балықтарда ғана кездеседі. Перч балықтарында жүзу қабын жұтқыншақпен байланыстыратын өзек жабық болғандықтан, ауа ауыздан өте алмайды, мұндай балықтарды физиоклисттер деп атайды. Перч балықтарында газдық қабында оттегі 12%-дан 25%-ға дейін, ал көмірқышқыл газы 1,4%-дан 2,9%-ға дейін болуы мүмкін. Перч балықтарының көбею мүшелері жұптық атау бездері (ұрық өндіретін) немесе жұптық аналық бездері (жұмыртқа өндіретін) болып табылады.

Тіршілік ету орындары

Перч – етқоректі балықтарға жатады, шағын балықтар, моллюскалар, зоопланктон және жәндік дернәсілдері көп суларды таңдайды. Олар АҚШ-тың орталық бөлігіндегі тұщы сулы көлдерде, тоғандарда, өзендер мен ағыстарда кездеседі. Бұл балықтар бүкіл әлемдегі тұщы суларда таралған, әсіресе Ұлы көлдер аймағында, атап айтқанда Эри көлінде қоныстанды. Перчтер өсімдіктер мен қалдықтарға оңай қол жеткізілетін су қоймаларында тіршілік етеді. Көктемде шағылысқан кезде, олар жұмыртқаларын жыртқыштардан қорғау үшін өсімдіктерді пайдаланады.

Балық аулау

Шабақтар танымал спорттық балық түрі. Олар қарсылық көрсетуге бейім және дәмді еттерімен әйгілі. Оларды суға қондыру, жалқау балық аулау және төсенішпен балық аулау сияқты әртүрлі әдістермен ұстауға болады. Шабақтарды кішкентай балықтарды немесе жұмырқасыз жануарларды еліктейтін жемдермен ұстау да сәтті болуы мүмкін. Бұл балықтың Ұлыбританиядағы рекордтық салмағы – , Нидерландыда – , ал Америкада – . Шабақтар шамамен және дейін өседі, бірақ көбінесе және дейін ұсталса, одан ірісі – жүлделі ау деп есептеледі.