Кіріспе

Манхэттендегі Нью-Йорк метро станциясы

116-шы көше станциясы – Нью-Йорк метросының IRT Lenox Avenue желісіндегі станция. Гарлемдегі 116-шы көше мен Ленокс даңғылының қиылысында орналасқан, оған 2 және 3 пойыздары барлық уақытта қызмет көрсетеді. 116-шы көше станциясы 1900 жылы мақұлданған қаланың алғашқы метро желісінің бір бөлігі ретінде Interborough Rapid Transit Company (IRT) үшін салынған. 116-шы көше станциясын қамтитын туннель сегментінің құрылысы сол жылдың 2 қазанында басталды. Станция 1904 жылдың 23 қарашасында ашылды. 1910 жылы станция платформалары ұзартылды. 116-шы көше станциясында екі қабырғалық платформа және екі жол бар. Станция плитка және мозаикамен әсемделген. Платформаларда Ленокс даңғылының 116-шы көшемен қиылысына шығу жолдары бар және олар ақы төлеу бақылауында бір-бірімен байланыспайды.

Құрылыс және ашылу

Нью-Йорктегі метро желісін салу жоспары 1864 жылға дейін жетеді. Метро жобаларын Уильям Барклай Парсонс басшылығындағы инженерлер тобы жасады, ол Rapid Transit Commission-ның бас инженеры болған. Жоспарда Нью-Йорк қалалық әкімшілігінен Манхэттеннің оңтүстік бөлігінен Үстіңгі Батыс жағына дейін метро желісі салынуы көзделген, онда екі тармақ солтүстікке қарай Бронксқа дейін жетеді. 1897 жылы жоспар ресми түрде қабылданды, ал 1899 жылдың соңында заңдық даулар шешілді. Осы жоспар метро құрылысын жүргізуді және желі ашылғаннан бастап 50 жылға пайдалануға жалға алу құқығын сақтауды қарастырды. Жер қазу жұмыстары салыстырмалы түрде оңай болды, себебі метро Ленокс даңғылының бір жағында орналасқан және айналып өтуге қажетті көше теміржолдары болған жоқ. Бастапқыда станция Ист-Сайд аймақтық және экспресс пойыздарымен қызмет көрсететін. Аймақтық пойыздар қалалық әкімшіліктен Ленокс даңғылына (145-ші көшеге) дейін қатынайтын. Экспресс пойыздардың оңтүстік терминалы South Ferry немесе Atlantic Avenue-де, ал солтүстік терминалы 145-ші көшеде немесе West Farms-та (180-ші көшеде) орналасқан. 1906 жылы 145-ші көшеге бағытталған экспресс пойыздары жойылып, West Farms экспресс пойыздары Бруклиндегі Atlantic Avenue-ге дейін жүріп тұрды.

Қызметтердің өзгеруі және станцияларды жаңарту

1909 жылы Нью-Йорк мемлекеттік қызмет комиссиясы жолаушылар тығын азайту мақсатымен бастапқы IRT метросының бойындағы станциялардағы платформаларды ұзартуды ұсынды. 1910 жылғы 18 қаңтарда IRT-нің құрылыс шартында жасалған өзгерістерге сәйкес, компания станция платформаларын он вагондық экспресс және алты вагондық қалалық пойызға сай етіп ұзартуға міндеттелді. Платформаларды ұзартуға жұмсалған 1,5 миллион доллардан (қазіргі шақтағы құны миллион долларға тең) өзге, қосымша кіреберістер мен шығу орындарын салуға 500 000 доллар (қазіргі шақтағы құны миллион долларға тең) жұмсалды. Бұл жаңарулар жүйе қуатын 25 пайызға арттырады деп күтілді. 116-шы көше станциясының платформалары солтүстік және оңтүстікке қарай 17 метрге дейін ұзартылды. 1918 жылы Бродвей–Жетінші авеню желісі Таймс-сквер–42-ші көшеден оңтүстікке қарай ашылды, ал бастапқы желі H әрпіндей пішіндес жүйеге бөлінді. Қалалық пойыздар Саут-Ферриге, ал экспресс пойыздар Бруклинге жаңа Кларк-стрит туннелі арқылы бағытталды. Қала әкімдігі 1940 жылғы 12 маусымда IRT-нің жұмысын өз қолына алды. IRT бағыттарына "R типі" вагондары енгізілгеннен кейін нөмірленген белгілер тағайындалды. Вагон паркінде әр бағыт үшін нөмірленген белгілері бар ролсайндар болды. Алғашқы R12 вагоны 1948 жылы пайдалануға берілді. Бұрын Батыс Фермдерге бағытталған Уайт Плейнс Роуд бағыты 2-ші, ал Ленокс авенюі–145-ші көше бағыты 3-ші болып белгіленді. Нью-Йорк қалалық көлік басқармасы (NYCTA) 1956 жылы станция платформаларының жиектеріне флуоресцентті шамдар орнату жоспарларын жариялады. 1959 жылы барлық 2 және 3 пойыздары экспресс болып өзгертілді. 1998 жылғы 2 наурыздан бастап туннельдің жарық сызаттары бар едені қайта жаңартылды, ал 116-шы көше станциясы толықтай жөндеуге жабылды. Бұл Гарлем ағысы және басқа да жер асты суларының салдарынан туындаған көп жылдық су мәселесін шешу үшін жасалды, бұл су тасқынына, зақымдануға және сіңуге себеп болып, кейде қызмет тоқтауына әкелді. Жобаға 82 миллион доллар жұмсалды және ол 1998 жылғы 12 қазанда аяқталды. Жөндеу кезінде көптеген пойыздар IRT Лексингтон авенюі желісі арқылы басқа бағытқа бұрылды, ал пойыздар IRT Бродвей–Жетінші авенюі желісіндегі 137-ші көшедегі Сити колледж станциясына қайта бағытталды. Ленокс авенюі желісінің екі жолы кезекпен тоқтатылып, аймақтағы басқа желілерге қосылатын қосымша шаттл автобустары ұзақ уақыт бойы жұмыс істеді.

Шығулар

Әр платформадан екі баспалдақ Ленокс даңғылы мен Батыс 116-шы көшесінің қиылысына жетеді. Оңтүстік платформадан баспалдақтар батыс бұрыштарына, ал солтүстік платформадан баспалдақтар шығыс бұрыштарына шығады.