Георгиос Кондилис: Грек саяхаты мен әскери қайраткері

Кіріспе

Георгий Кондилис (Γεώργιος Κονδύλης; 14 тамыз 1878 – 1 ақпан 1936) – грек саяхатшысы және генералы, сондай-ақ Грекияның премьер-министрі. Ол "көк күркіреу" немесе "найзағай" деген мағына беретін "Керавнос" деген лақап атымен белгілі болды.

Әскери мансап

Кондилис Прусссода дүниеге келген. 1896 жылы ерікті болып әскерге қатысты және Критте грек экспедициялық корпусымен бірге соғысты. Кейіннен ол офицерлік шен алып, өз партизандық отрядының басшысы ретінде Македония күресіне (1904–1908) қатысты, ал Балқан соғыстары (1912–1913) кезінде капитан шеніне көтерілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Елефтериос Венизелостың Ұлттық қорғаныс қозғалысын қолдады. Ол 1916 жылдың қыркүйегінде Халкидикидегі адалдар көтерілісін қатыгездікпен басып, лейтенант-полковник шеніне жеткенімен белгілі болды. Ол Венезилист болғандықтан, 1920 жылы Константин I патшаның таққа қайта отыруына қарсы шықты, басқа Венезилист офицерлерімен бірге Константинопольге қашып, онда "Демократиялық қорғаныс" (Δημοκρατική Άμυνα) ұйымын құрды. 1922 жылғы төңкерістен кейін генерал-майор болып оралды, 1923 жылғы роялистік көтерілісті жаншып, әскерден зейнетке шығып, саясатқа қатысты.

Саяси мансап

Ол 1923 жылы Родопе сайлау округінде парламентке сайланды, бастапқыда Демократиялық одақ үшін, кейіннен Ұлттық Республикалық партияны (Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα) құрды, 1928 жылы Ұлттық Радикалдық партия (Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα) деп аталды. 1924 жылдың наурыз айынан маусым айына дейін соғыс министрі болды. 1926 жылдың 24 тамызында ол Теодорос Пангалостың диктатурасын қансыз төңкеріспен құлатты және қарашада сайлау жариялап, үкімет құрды. Оның партиясы бұл сайлауға қатыспағаны белгілі болды. 1928 жылдың тамызындағы сайлауда сайлаушылар оның партиясының тоғыз кандидатын депутат етіп сайлады, ал ол Каваладан сайланды. Осы кезеңде Кондилис оңшыл бағытқа қарай бет бұра бастады. 1932 жылы ол популистік үкіметті қолдағандығы үшін қайтадан соғыс министрі болды, бұл лауазымды 1933 жылы популистер қайта сайланғаннан кейін сақтап қалды. Осы лауазымда ол 1935 жылғы наурыздағы Венизелосшыл көтерілісті басуға зор үлес қосты. Көтерілістен кейін Кондилис елдегі нақты билікке ие болды. Ол көптеген республикалық көзқарасты сарбаздар мен мемлекеттік қызметкерлерді жұмыстан босатты және Венизелосты қасынан кеткенде өлім жазасына кесті. Осы кезде Кондилис монархияны қайта орнатудың басты жақтаушыларының біріне айналды. Алайда ол премьер-министр Панагис Цалдаристің референдум өткізу туралы ұсынысына қарсы шықты. 1935 жылдың 10 қазанында Кондилис және бірнеше офицерлер Цалдариске барып, оны отставкаға кетуге мәжбүр етті. Кондилис президент Александрос Займисті өзін жаңа премьер-министр етіп тағайындауға мәжбүрледі. Сол күні Кондилис Займисті отставкаға кетуге мәжбүр етті, өзін регент деп жариялады, Республиканы жойды және 3 қарашада монархияны қайтару бойынша плебисцит өткізді. Ресми мәліметтер бойынша сайлаушылардың 98 пайызы Георг II-нің қайта оралуын қолдады – бұл күдік тудыратын, алаяқтық арқылы алынған жоғары көрсеткіш болды. Шындығында, дауыс беру толығымен құпия жағдайда өтпеді. Сайлаушыларға монархияны қолдаса көк түсті қағазды, ал республиканы қолдаса қызыл түсті қағазды сайлау жәшігіне салу мүмкіндігі берілді. Республиканы қолдағандар қудалауға ұшырау қаупі бар еді. Мұндай жағдайда "жоқ" деп дауыс беру үшін шынайы батыл грек қажет болды. Осы кезде Кондилис оңшыл идеологияға осы деңгейде бет бұрды, тіпті фашизмге ашық симпатия танытты. Ол Италиядағы Бенито Муссолинидің үлгісін қайталауға үміттенеді, онда Виктор Эммануил III қуыршақ патшаға айналды. Георг 25 қарашада Грекияға оралды және Кондиллисті премьер-министр қызметінде қалдырды. Бірақ көп ұзамай Кондилис патшамен келіспей, бес күннен кейін отставкаға кетті. 1936 жылғы қаңтардағы сайлауда ол Иоаннис Раллиспен бірігіп, он бес депутатты сайлауға қол жеткізді. Бірақ көп ұзамай, 1936 жылдың 1 ақпанында Афинада жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның туысы Георгиос Кондилис кіші грек армиясында генерал болды және кейіннен Германия Грекияны басып алған кезде оське қарсы күресті. Ол сербтің Ақ бұрқут орденімен марапатталды.

He was elected to Parliament at the 1923 elections for the constituency of Rodope, initially for the Democratic Union, and later founded the National Republican Party (Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα), renamed in 1928 National Radical Party (Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα). He was war minister from March to June 1924. On 24 August 1926, he overthrew the dictatorship of Theodoros Pangalos in a bloodless coup and formed a government, proclaiming elections for November. Notably, his party did not participate in these. In the elections of August 1928, voters elected nine of his party's candidates as MPs, and he was elected in Kavala. During this time, Kondylis began moving rightward. In 1932 he became war minister again in return for his support of the Populist government, a post he retained after the Populists were reelected in 1933. From this post he was instrumental in crushing the March 1935 Venizelist revolt. In the period immediately following the revolt, Kondylis became the real power in the country. He sacked numerous pro republican soldiers and civil servants, and condemned Venizelos to death in absentia. By now, Kondylis was one of the strongest proponents of restoring the monarchy. However, he opposed Prime Minister Panagis Tsaldaris' call for a referendum. On 10 October 1935, Kondylis and several other officers called on Tsaldaris and forced him to resign. Kondylis forced President Alexandros Zaimis to name him the new premier. Later that day, Kondylis forced Zaimis to resign, declared himself Regent, abolished the Republic and staged a plebiscite on 3 November for the return of the monarchy. The official tally showed that 98 percent of the voters supported the return of George II—an suspiciously high total that was likely obtained through fraud. Indeed, the vote took place under less than secret conditions. Voters were given the choice of dropping a blue piece of paper in the ballot box if they supported the monarchy, and a red one if they supported the republic. Those who supported the republic risked being beaten up. Under those circumstances, it took a brave Greek to vote "no". By this time, Kondylis had turned so far to the right that he now openly sympathized with fascism. He hoped to echo Benito Mussolini's example in Italy, in which Victor Emmanuel III had been reduced to a puppet. George returned to Greece on 25 November, and retained Kondylis as prime minister. Kondylis soon quarreled with the king, who was not content to be a mere puppet, and resigned five days later. In the January 1936 elections, he cooperated with Ioannis Rallis and managed to have fifteen MPs elected. Soon after, however, he died of a heart attack on 1 February 1936, in Athens. His nephew, Georgios Kondylis Jr., became a general in the Hellenic army and later fought against the Axis during the German invasion of Greece. He was awarded Serbian Order of the White Eagle.