Кіріспе

Химиялық бөліну терминологиясында рафинат (француз тілінен келген "raffiner" – тазарту) – бір немесе бірнеше компоненттері алынып тасталған өнім. Алынған материалдарды қамтитын өнім экстракт деп аталады. Мысалы, еріткішпен экстракциялауда рафинат – бастапқы сұйықтықтағы еріген заттар араласпайтын сұйықтықпен жанасқаннан кейін қалған сұйық ағын. Металлургияда рафинация – сұйық материалдан қоспаларды жою процесін білдіреді. Қысымды ауыстырып адсорбциялауда рафинат – жоғары қысым кезеңінде адсорбцияланбайтын газды білдіреді. Адсорбенттен төмен қысымда десорбцияланатын затты "экстракт" өнімі деп атауға болады.

Рафинат-1 немесе C4R1

Нафтаны крекинг процесінде C4R1 – 1,3 бутадиенді C4 рафинат ағысынан бөліп алғаннан кейін қалған C4 қалдығын білдіреді, ол негізінен 40-50 салмақ пайызы изобутиленнен және 30-35 салмақ пайызы цис немесе транс 2-бутеннен тұрады. Әдетте C4R1 – 1,3 бутадиен зауытының қосалқы өнімі және трет-бутил спирті зауытына шикізат ретінде жіберіледі.

Рафинат-2 немесе C4R2

Нафтаны крекинг процесінде C4R2 – 1,3-бутадиен мен изобутиленді C4 рафинат ағысынан бөліп алғаннан кейін қалған C4 қалдығын білдіреді, ол негізінен 50~60 салмалы пайыз цис немесе транс-2-бутен, 10~15 салмалы пайыз 1-бутен және шамамен 20 салмалы пайыз н-бутаннан тұрады. Әдетте, егер C4R1 шикізат ретінде қолданылса, C4R2 – трет-бутил спирті өндірісінің қосалқы өнімі болып табылады.

Рафинат-3 немесе C4R3

Нафтаны крекингтеу процесінде C4R3 – 1,3 бутадиен, изобутилен және 1 бутен 1,3 бутадиенді, изобутиленді және 1 бутенді C4 рафинаты ағынынан бөліп алғаннан кейін қалған C4 қалдығын білдіреді, ол негізінен цис немесе транс 2 бутен, n бутан және бөлінбеген 1 бутеннен тұрады. Әдетте C4R3 селективті гидрогенациялау қондырғысы (SHU) және CDHydro деизобутенизациялау қондырғысы арқылы терт-бутил спирті зауытының шикізаты ретінде изобутилен өндіру үшін өңделеді.

Рафинат-4 немесе C4R4

Нафтаны крекингтеу процесінде C4R4 – 1,3 бутадиен, изобутилен, 1 бутен және цис немесе транс 2 бутен C4 рафинаты ағынынан бөлініп алынғаннан кейін қалған C4 қалдығын білдіреді, ол негізінен n-бутаннан тұрады. Әдетте, C4R3 шикізат ретінде қолданылса, C4R4 терт-бутил спирті өндірісінің қосалқы өнімі болып табылады.