Кіріспе

Американдық саясаткер Диана Дэниелс Дениш ( /d//ɛ//n//ɪ//ʃ/ DENish; 7 наурыз 1949 жылы туған) – американдық саясаткер, 2003 жылдан 2011 жылға дейін Нью-Мексиконың 28-ші вице-губернаторы, губернатор Билл Ричардсонның басшылығымен қызмет еткен. Дениш бұл лауазымды алғаш рет атқарган әйел болды. 2008 жылы Пит Домениси тастап кеткен Нью-Мексико Сенатының мандатына қатысуы мүмкін деген болжамдар болды, бірақ ол сайлауға түспеді. 2010 жылы ол губернаторлыққа кандидат болды, бірақ 2010 жылғы 2 қарашада республикалық кандидат Сусана Мартинеске жеңілді.

Жеке өмір

Диана Дениш 1949 жылдың 7 наурызында Нью-Мексико штатының Хоббс қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Джек Дэниелс, Нью-Мексиконың белгілі саясаткері және Билл Дэниелстің інісі болды. Ол 1971 жылы Нью-Мексико университетін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. Саясатқа қатысудан бұрын ол The Target Group шағын компаниясын иеленді және басқарды, ол коммерциялық емес ұйымдар үшін нарық зерттеулерімен және қайырымдылық қорларын жинаумен айналысты. Дениш бос уақытында тамақ дайындауды ұнатады.

Саяси мансап

Дениш Нью-Мексико Демократиялық партиясының төрағасы, сондай-ақ «Нью-Мексиконың бірінші» және Нью-Мексико Қоғамдық қорының төрағасы болды. Дениш Нью-Мексиконың үш губернаторы тағайындауымен көптеген лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде Нью-Мексико Технологиялық университетінің регенттер кеңесінің мүшесі, Нью-Мексикодағы әйелдердің мәртебесі жөніндегі комиссияның төрағасы, ал президент Билл Клинтон басшылығымен Шағын бизнес әкімшілігінің Ұлттық кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. 1998 жылы ол Мартин Чавеспен бірге вице-губернаторлыққа кандидат болды, бірақ сайлауда 54 пайызға 45 пайызбен сол кездегі губернатор Гэри Джонсоннан жеңіліс тапты. Вице-губернатор ретінде Дениш микронесиелеу қорларын көбейту және күнделікті несие берушілерге қатаң ережелер енгізуге бағытталған заңдарды қолдады. Ол сондай-ақ Нью-Мексикодағы барлық төрт жасар балалардың балабақшаға ерікті түрде қабылдануын және балаларды нысанаға алған метамфетамин өндірушілер мен сатушыларға қарсы күресті қолдаған заңдарды жақтады. Нью-Мексико Сенатының президенті лауазымын атқарудан басқа, Дениш Балалар кабинетінің төрағасы, Ипотекалық қаржы басқармасының төрағасы, «Нью-Мексиконы сақтандыру!» кеңесінің төрағасы, «Нью-Мексикалықтардың денсаулық сақтау» кеңесінің төрағасы және Нью-Мексиконың қоғамдық еріктілік жөніндегі комиссиясының тең төрағасы болды.

2010 жылы Нью-Мексико губернаторының кандидаты

Дениш губернаторлыққа үміткерлігін ерте бастап дайындады және 2007 жылы 1 миллион доллардан астам қаржы жинады. Ол Демократиялық партияның ішкі сайлауында қарсылықсыз өтті және Нью-Мексико губернаторы лауазымына Демократиялық партияның үміткері атанды. Дениш 2010 жылғы 2 қарашада өткен жалпы сайлауда Дона Ана округінің прокуроры Сусана Мартинеске жеңілді. Сусана Мартинес Нью-Мексиконың сайланған тұңғыш әйел губернаторы болды, сондай-ақ АҚШ тарихында сайланған тұңғыш испаниялық әйел губернатор атанды. Дениш пен Мартинес арасындағы жарыс, сондай-ақ Оклахома штатында Джарри Аскинс пен Мэри Фэллин арасындағы бірдей кезеңде өткен жарыс – АҚШ тарихындағы әйелдер арасындағы үшінші және төртінші губернаторлық сайлау болды. Алғашқы екі жағдай – 1986 жылғы Небраска губернаторы сайлауы (Кей Орр мен Хелен Бусалис арасында) және 2002 жылғы Гавайи губернаторы сайлауы (Линда Лингл мен Мази Хироно арасында) еді.

Марапаттар

Дениш PNM Жыл кәсіпкерінің қолдаушысы (2006), «Лидерлік Нью-Мексико» есімді жобаның ең үздік түлегі (2006), Мартин Лютер Кинг, кіші, атындағы қоғамдық қызмет сыйлығы (2005), Альбукерке сауда палатасының білім беру саласындағы үздік сыйлығы (2005), WIPP әйелдерінің қоғамдық саясатқа әсер етуі және Нью-Мексико заңнамалық басшылығы сыйлығы (2004), Испандық әйелдер кеңесінің «Las Primeras» сыйлығы және Ұлттық балалар денсаулығын қорғаушысы сыйлығы (2005) иегері болды.

Дау

2024 жылдың наурызында Дениш саяси байланыстарын пайдаланып, көршілерінің өзінің үйіне жақын саябақта балалар ойын алаңы құруға жасаған әрекеттерін әділсіздікке ұшыратты деген айыптамаға тап болды. Ойын алаңына қатысты пікір білдіргендердің үштен екісінен астамы қолдау көрсеткендіктен, қоғам тарапынан кең қолдауға ие болғандай көрінді. Дениш Нью-Мексико штатының губернаторы Мишель Лужан Гришамға қоңырау шалып, ойын алаңына бөлінген қаражатты ветолауды сәтті сұрағанын мойындады. Губернаторға саябаққа қаражатты неге ветолағаны туралы сұрағанда, ол қоғам тарапынан кең қолдау болмағаны туралы хабардар болғанын мәлімдеді. Дениш вето сұрауының себептерін түсіндіргенде, кедеріссіз көрініс алаңдаушылығы мен балаларға "слайд немесе тартық қажет емес" деген сенім болғанын айтты, себебі олар оларсыз да шығармашылықпен ойнай алады.