Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер (1922–2016)
American politician (1922–2016)
Роуз Моффорд (туған кезде Перика; 10 маусым 1922 – 15 қыркүйек 2016) – Демократиялық партиясының американдық мемлекеттік қызметкері және саясаткері, 1988 жылдан 1991 жылға дейін Аризона штатының губернаторы қызметін атқарған. Оның штаттық басқарудағы мансабы 51 жылға созылды, ол хатшы болып жұмысын бастап, штаттың алғашқы әйел мемлекеттік хатшысы (1977–1988) және штаттың алғашқы әйел губернаторы болды.
Rose Mofford (née Perica; June 10, 1922September 15, 2016) was an American civil servant and politician of the Democratic Party who served as governor of Arizona from 1988 to 1991. Her career in state government spanned 51 years, beginning as a secretary and working her way up the ranks to become the state's first female secretary of state, serving from 1977 to 1988, and the state's first female governor.
Ерте өмір
Моффорд 1922 жылғы 10 маусымда Аризона штатының Глоб қаласында Роза Перика болып дүниеге келді, ол алты баланың ең кішісі еді. Оның ата-анасы, Франсис (Оберстар) және Джон Перика, Хорватиядан, сол кезде Австрия-Венгрияның құрамында болған елден, Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Глоб орта мектебі тарихындағы алғашқы әйел сынып жетекшісі болған ол, оқу және спорт салаларында да жетістіктерге қол жеткізді. Ол баскетбол ойнады және «All American» командасының софтболының үздік ойыншысы атанды. 1939 жылы сыныптың үздік түлегі болып бітірді және әкесінің кеңесімен «All American Red Heads» командасымен кәсіби баскетбол ойнау мүмкіндігінен бас тартты.
Mofford was born Rose Perica in Globe, Arizona, on June 10, 1922, the youngest of six children. Her parents, Frances (Oberstar) and John Perica, had immigrated to the United States from Croatia, then part of Austria Hungary. The first female class president in the history of Globe High School, she had success in both academics and athletics. She played basketball and was an All American softball player. She graduated in 1939 as class valedictorian and, based upon her father's advice, turned down an opportunity to play professional basketball with the All American Red Heads.
Мансап
Орта мектепті бітіргеннен кейін Моффорд мансабын мемлекеттік қазынашы Джо Ханттың әкімшілік көмекшісі ретінде бастады. Ол 18 жасында оған жұмысқа орналасты, айлығы 125 доллар болды. Болин 1978 жылғы 4 наурызда лауазымында қайтыс болды. Моффорд Мемлекеттік хатшы болғанымен, ол тағайындама арқылы осы лауазымды иеленді, сондықтан губернаторлыққа өте алмады; оның орнына бас прокурор Брюс Бэббит губернатор болды. Қызмет мерзімінің соңында ол Мемлекеттік хатшы лауазымына толық мерзімге кандидат болып түсті және жеңіске жетті. 1982 және 1986 жылдары қайта сайланды. Моффорд штат астанасында шашы ұзын, ара сияқты тіктелген әйел ретінде танымал болды, ал оның кеңсесі тиімді жұмыс істейтін орын ретінде беделге ие болды. Ол өзі телефонға жауап беріп, хаттарына тікелей жауап қайыратын. Мемлекеттік қызметінен басқа, 1982 жылдан 1983 жылға дейін Ұлттық Мемлекеттік хатшылар қауымдастығының президенті болып қызмет етті. Республикалық Аризона штатында демократ Моффордты екі партияның мүшелері де жақсы көретін. Ол екі партиялық келісімге қол жеткізе білетін көшбасшы болды. Көптеген сарапшылар оның атқарылған жұмысын жоғары бағаласа да, Мечам Моффордтың өзі тағайындаған бір мемлекеттік департамент басшысын алмастыруына қарсы болды. Мечамға импичмент процесінде айыптардың төртеуінен екеуі танылды және 1988 жылғы 4 сәуірде лауазымынан алынды. Моффорд Мехамның қалған мерзіміне губернатор болып ант берді, бірақ сол кездегі Аризона Конституциясының V бабының 2-тармағы барлық мемлекеттік лауазым иелерінің ер адам болуын талап еткен. 1988 жылғы 8 қарашада өткен сайлауда Аризона дауыс берушілері 103-ұсынысты қабылдап, лауазымға гендерлік талаптарды жойды. Моффордтың губернаторлыққа өтуі бастапқыда қиын болды, себебі ол жылжымайтын мүлік нарығының құлдырауымен және алдыңғы әкімшіліктен қалған үлкен дефицитпен күресуге тура келді. Сенаттағы демократтардың жетекшісі Альфредо Гутьеррес оның іс-әрекеттері туралы: «Ол жүйеге қадір-қасиет пен ар-ұяқ қайтарды» деді. Моффорд жоғары облигациялық лимиттерді енгізу үшін күресті. Ол Аризона мектептерінде тек ағылшын тілінде оқытуға қарсы болды және өзін азаматтық бостандықтардың жақтасы деп есептеді. Спортқа құштарлығымен танылған Моффорд штатта Басты Лига бейсболының Кактюс лигасының сақталуын қамтамасыз ету үшін қаржыландыру механизмін құрды. Бұл мереке оның ізашары кезінде жойылған еді. Ол 1992 жылы биліктен кеткеннен кейін халықтың көпшілік дауысымен қайта орнатылды. Заң жобасы штат заң шығарушыларымен бір дауыс айырмасымен қабылданбады. 1990 жылдың басында Моффорд төрт жылдық мерзімге сайлауға қатыспау туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді. Оның орнын Файф Саймингтон бағындырды. 1990 жылы журналистерге сұхбат берген Моффорд: «Мені Аризонадағы барлық адамдарға қамқор болғандықтан қамқор губернатор ретінде еске алуды қалаймын» деді.
Following high school, Mofford began her career as an administrative assistant for State Treasurer Joe Hunt. She was eighteen when she started working for him, and earned a salary of $125 a month. Bolin died in office on March 4, 1978. Although Mofford was Secretary of State, she held that post by appointment, so she could not ascend to the governorship; instead, Attorney General Bruce Babbitt became governor. At the end of the term she ran for a full term as Secretary of State and won. She was reelected in 1982 and 1986. Mofford became known in the state capital as the friendly woman with a beehive hairdo, and her office gained a reputation as an efficient operation. She was punctual, answering her own phone and replying directly to her mail. In addition to her state position, she served from 1982 until 1983 as president of the National Association of Secretaries of State. In traditionally Republican Arizona, Democrat Mofford was well liked by members of both parties. She was a bipartisan leader who often reached across the political aisle. While most observers complimented her on the job she performed, Mecham objected to Mofford replacing the one state department head that he had appointed. Mecham was convicted on two of four articles in the impeachment trial and removed from office on April 4, 1988. Mofford was sworn in as Governor for the balance of Mecham's term, despite the fact that Article V, Section 2, of the Arizona Constitution, then provided that all state office holders must be male persons. In an election held on November 8, 1988, Arizona voters adopted Proposition 103, eliminating the gender specific qualification for office. Mofford was thought to have had a rocky transition to the governorship at first, as she faced a collapse of the real estate market and a high deficit left over from the previous administration. State Senate Democratic leader Alfredo Gutierrez said of her actions, "What she did was reinvest the system with dignity and honor." Mofford fought for higher bonding limits She strongly opposed English only instruction in Arizona schools and considered herself an advocate for civil liberties. Known for her fondness for athletics, Mofford created a funding mechanism to keep Major League Baseball's Cactus League in the state. this holiday had been rescinded under her predecessor. The holiday was eventually reinstated by popular vote in 1992 after she had left office. The proposed legislation was rejected by the state legislature by one vote. In early 1990, Mofford announced that she had decided not to run for election to a full four year term. She was succeeded by Fife Symington. Mofford told reporters in 1990 that she hoped to be remembered "as a caring governor, because I cared about everybody in Arizona".
Кейінгі өмірі
Офистен кеткеннен кейін Моффорд уақытын қоғамдық және қайырымдылық қызметтеріне арнады. Ол бұрынғы заң шығарушы Лео Корбетпен бірлесіп, Аризона штатының медициналық сақтандыру жүйесі арқылы адамдарға орган трансплантациясы жасауға көмектесті. 2010 жылғы сұхбатта Моффорд: "Өмірдегі жетістіктерімді түбірлеріме, дініме және Rolodex-ке қарыстырамын" деді. Моффорд өзінің терең католик дінінде екенін айтты. Моффордтың қайтысынан кейін губернатор Даг Дюси: "Ол мемлекеттік басқару сатысынан штатымыздың жоғарғы лауазымына дейін көтеріліп, бұрын бұзылмайтын деп есептелген "шыны төбелерді" қиратты және көптеген адамдар үшін үлгі болды" деді.
After leaving office, Mofford dedicated her time to civic and charitable activities. She worked with former lawmaker Leo Corbet to help people in Arizona get organ transplants under the state health insurance. In a 2010 interview, Mofford said, "I attribute my success in life to my roots, religion, and my Rolodex". Mofford identified as a devout Catholic. After Mofford's death, Governor Doug Ducey said that "rising through the ranks of state government to our state's top office, she [Mofford] shattered a once thought unbreakable glass ceiling and served as an unparalleled role model to many".