Кіріспе

1997 жылдан 2003 жылға дейін Аризона штатының губернаторы Джейн Ди Хулл (8 тамыз 1935 – 16 сәуір 2020) – 1997 жылдан 2003 жылға дейін Аризонаның 20-шы губернаторы болған американдық саясаткер және педагог. Ол Фиф Саймингтонның отставкасынан кейін лауазымға көтерілді; Хулл 1998 жылы өз күшімен сайланды және бір мерзім қызмет етті. Ол Аризона губернаторы лауазымына ресми түрде сайланған алғашқы әйел, ал Роза Моффордтан кейін осы лауазымда қызмет еткен екінші әйел болды. Ол Республикалық партияның мүшесі болды. Миссури штатының Канзас-Сити қаласында туған Хулл Канзас университетін білім беру мамандығы бойынша бітірген. Хулл бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеген, ал оның күйеуі акушер болу үшін оқыды. 1962 жылы ол күйеуі Терримен бірге Аризонаға көшіп келді, онда ол Навахо тайпасымен жұмыс істей бастады, ал Джейн олардың төрт баласын тәрбиелеп, ағылшын тілін оқытты. 1964 жылы отбасы Финикске көшіп келді, ол онда отбасын өсіруді жалғастырды. Он жыл өткен соң ол саяси мансабын бастады, республикалық әйелдер ұйымдарына қатысты және саяси науқандарға ерікті болып көмектесті. 1978 жылы Хулл Аризона штатының Өкілдер палатасына мүше болып сайланды. Лауазымда болған кезінде ол Палата көпшілігінің жетекшісі және Палата спикері болды. 1994 жылы ол Аризона штатының Мемлекеттік хатшысы болып сайланды, алты он жылдан астам уақыттан кейін осы лауазымды атқарган алғашқы республикашыл атанды. Фиф Саймингтонның отставкасынан кейін Аризона губернаторы лауазымына көтерілгеннен кейін, Хулл 1998 жылы Феникстің бұрынғы мэрі Пол Джонсонды үлкен артықшылықпен жеңіп, губернатор болып сайланды. 2002 жылы Хуллға екінші толық мерзімге сайлауға конституциялық түрде тыйым салынды және ол мемлекеттік қызметтен зейнетке шықты.

Заң шығарушылық мансап

Халл 1978 жылы саясатқа қадам басып, Аризона штатының Өкілдер палатасына республикашыл ретінде сайланды. Ол жеті мерзім бойы қызмет етті, соның ішінде екі рет Палата спикері болды – Аризона тарихындағы алғашқы әйел спикер. 1991 жылы, ол спикер қызметін атқарып тұрғанда, Аризона заң шығарушы органы AZSCAM деп аталған ірі саяси дауға ұшырады, нәтижесінде Палата мен Сенаттың он мүшесі отставкаға кесті немесе қызметтен алынды. Осыған байланысты спикер Халл заң шығарушы органға қоғамның сенімін қайтару мақсатында бірқатар этикалық реформалар жүргізді. Саяси салада, саясаткерлердің мәселелерге қатысты ұстанымдарын жазатын коммерциялық емес және партиялық емес On The Issues ұйымы Халлдың орталық немесе орташа республикашыл болғанын мәлімдейді. Оның қызметі қаржылық тұрғыдан консервативті және әлеуметтік тұрғыдан умеренный деп есептеледі.

Бірінші мерзім (19971999)

1994 жылы Халл Аризона штатының мемлекеттік хатшысы болып сайланды. Губернатор Файф Саймингтон ауыр қылмыс жасағаны үшін отставкаға жіберілген соң, Халл 1997 жылдың 5 қыркүйегінде губернатор болды. Ол АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Сандра Дей О'Коннордың алдында ант берді, ол өзі бұрын Аризона заң шығарушысы болған. Аризонада вице-губернатор лауазымы жоқ, сондықтан мемлекеттік хатшы, сайлау арқылы тағайындалған жағдайда, билікке мұрагерлік тізбегінде бірінші болады.

1998 жылғы губернаторлық науқаны

Халл 1998 жылы өз өкілінен губернатор болып сайланды. Бұл сайлау ерекше маңызды болды, себебі АҚШ тарихындағы бірінші рет, бір штаттың жоғарығы бес сайланған атқарушы лауазымын әйелдер иеленді: Халл; Бейтси Бейлес, мемлекеттік хатшы; Джанет Наполитано, бас прокурор; Кэрол Спрингер, қазынашы; және Лиза Грэм Киган, Халыққа білім беру жөніндегі басқарушы.

Екінші мерзім (1999-2003)

Губернатор болған кезінде Халлдың өз штатының сенаторы Джон Маккейнмен қарым-қатынасы керісті. 2000 жылғы президенттік праймериз кезінде ол Аризона штатында оның қарсыласы, Техас губернаторы Джордж Бушты қолдады. Халл 2000 жылғы "балама отын" жанжалына әкелген заңға қол қойғандығымен белгілі. Бұл заң арқасында көлік сатып алушыларға, егер көліктері пропан немесе табиғи газ сияқты балама отынмен жұмыс істеуге ауыстырылса, жаңа көліктерге 60 пайызға дейін жеңілдік берілуі тиіс болды, бірақ бағдарламаға қатысатын сатып алушылардың санына шектеу қойылмады және сатып алушылардың жаңа отынды пайдалануы талап етілмеді. Бағдарламаның құны 10 миллион доллар болуы керек болған, бірақ заң шығарушылар ережелерді өзгерткенге дейін Аризонаға 200 миллион долларға түсті. Халл Уолтер ЛаГранды өлім жазасына кесу рәсімін басқарды, бұл Аризона штатының кешірім беру кеңесінен алғаш рет кешіру туралы ұсыныс болды.

Губернаторлықтан кейінгі кезең

2002 жылы Халл конституциялық түрде екінші толық мерзімге сайлауға қатысудан тыс қалды (Аризона конституциясы губернатордың екі тікелей мерзіміне немесе мерзімнің бөліктеріне, тіпті мерзімнің ортасында қызметке келген жағдайда да шектеу қояды), және оның орнын Мэтт Салмонды жеңген Джанет Наполитано басты. Қызметтен кеткеннен кейін Халл Нью-Йорк қаласында үш ай өткізді, ол Біріккен Штаттардың БҰҰ Бас Ассамблеясына арнайы өкілі болды (2004 жыл). 2016 жылдың 15 қыркүйегінде Роуз Моффорд қайтыс болғаннан кейін Халл Аризона штатының ең қарт губернаторы атанды, сонымен қатар Аризона штатының ең қарт мемлекеттік хатшысы да болды. Чандлер қаласындағы бір бастауыш мектепке Халлдың есімі берілген.

Жеке өмір

1954 жылы ол акушер Терри Халлға үйленді. Олардың төрт баласы болды. Халл 2020 жылдың 16 сәуірінде 84 жасында дүниеден өтті; оның күйеуі сол күні одан бұрын қайтыс болды.