Кіріспе

Ирландиялық республикашы (1780–1851)

Энн Девлин (1780 – 18 қыркүйек 1851) – 1803 жылы, оның үй шаруасындағы қызметкер болған кезінде, Роберт Эмметпен және оның туысы, бүлікші Майкл Дуайермен бірге британдық тәжге қарсы Біріккен Ирландия көтерілісін қайта жаңарту үшін сөз байласты. Олардың Дублинде, Ирландия астанасында көтеріліс ұйымдастыру жоспарлары сәтсіз аяқталғанда, ол қинау мен түрмеге қамауға алынды. Оның тағдырына деген наразылық 1806 жылы оның босатылуына әкелді, содан кейін Эммет отбасы оған бір кезде көмек көрсетті. Ұзақ жылдар бойы кір жуушы болып жұмыс істегеннен кейін, ол мүсірленді.

Революциялық қатысу

Девлин Уиклоу округіне қарасты Огримге жақын Кронебегте Уинни Бёрн мен Брайан Девлиннің отбасында дүниеге келді. Кейін отбасы Ратдрумнан тыс жердегі 32 акрлық фермаға көшіп барды, онда оның әкесі жер иесі, Страффорд графының протестанттық талабына қарамастан, қосалқы жалға алуға мүмкіндік алды. Лорд Страффордтың сенімін жеңіп, 1796 жылы оның ата-анасы Аннаға Дублиндегі қайын сіңлісінің үйінде қызметші болып жұмыс табуға жағдай жасады. Үкіметтің Біріккен Ирландия қозғалысын қатыгездықпен басуына (оның ішінде оның әйелінің інісі, милиция лейтенанты Эдвард Хеппенсталл "Жүретін дарғасы" деген лақап атқан) наразылық білдіріп, әкесі оны үйіне қайтарды. 1798 жылдың мамыр айында көтеріліс басталғанда, Анна жақын маңдағы Корбалис сарайында Маннингтер отбасының асханасында жұмыс істеді, және ол да, оның отбасы да оқиғаға қатыспады. Алайда, Анна Уиклоу тауларында партизандық күштерге жетекшілік еткен туысы Майкл Дайвермен байланыста болды, және ол өлтірілген көтерілісшілердің денелерін қайта жерлеуге көмектесті. 1799 жылы, көтеріліс кезінде шаруашылықты жалғастырып, жалдама ақысын төлесе де, оның әкесі тұтқынға алынып, екі жарым жыл бойы Уиклоу түрмесінде қамауда болды, қызының екі аптада бір рет тамақ пен киім жеткізуіне тәуелді болды. Ол сондай-ақ қаладағы көтеріліске дайындыққа қатысып, Дублиндегі Баттерфилд-Лейндегі бас штабтан қару-жарақ пен жабдықты қаланың басқа бөліктеріндегі көтерілісшілердің позицияларына жеткізуге көмектесті. 23 шілде күні кешке Дублиндегі көтеріліс билікті күтпегендей ұстап алғанмен, дайын емес халықтың қолдау көрсетпеуі және көтерілісшілер қатарындағы шатасу оның сәтсіздікке ұшырауына және қанды көше шайқасына ұласуына әкелді. Көтеріліс басылғаннан кейін көп ұзамай, юоманры жасағы Баттерфилд-Лейнге келді, Анна мен оның сегіз жасар қарындасын тұтқынға алды. Анна жартылай дарға асу әдісін қолдана отырып, тексеруден өтті, бірақ маңызды ештеңе таба алмағандықтан, юоманры ақырында кетіп қалды. Ратфарнхамдағы отбасылық үйіне оралғаннан кейін көп ұзамай, бүкіл отбасы үкімет күштерімен ұсталды, олар туралы көршісі хабар берген. 1806 жылы Килменхемдегі босатылуға жарамды мемлекеттік тұтқындардың тізімінен оны алып тастау ниетімен, түрме бастығы Тревор Эдвард оны Дублин сарайының мұнарасына ауыстырды. Ол жерде, досының табандылығының арқасында, Ирландияның жаңа бас хатшысы Чарльз Лонг оны келіп көрді. Девлиннің нашар күйде екенін көріп, қозғала алмай жатқанын байқаған ол оны босатып жіберді.

Әдебиет және кино

Девлиннің "Даблиндіктер" (1914 ж.) жинағындағы "Ана" деген әңгімесі Джеймс Джойске Миссис Керни бейнесін жасауда үлгі болды деп есептеуге негіз бар. Анн Девлиннің мәртебесі мен маңыздылығымен салыстырғанда Миссис Керни (туған тегі Девлин) қаһармандық тұлға ретінде бейнеленеді – ұлттық мүддеге адал, ал "басқа дублиндердің оған жасаған немқұрайдылығы оларды кінәлауға және оқырманның ықыласын оятуға" себін тигізеді. Фильмде Боско Хоган Роберт Эммет рөлін, ал Брид Бреннан Энн Девлин рөлін сомдады және 14-ші Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты.