Шон МакБрайд: Ирландиялық саясаткер, дипломат және бейбітшілік жолындағы күрескер

Кіріспе

Ирландиялық әскери қолбасшы, саясаткер және дипломат (1904–1988)

Шон МакБрайд (26 қаңтар 1904 – 15 қаңтар 1988)

Ирландияның ішкі саяси карьерасынан өркендеп, ол 20 ғасырдың көптеген халықаралық ұйымдарын құрды немесе оларға қатысты, оның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымын, Еуропа Кеңесін және Amnesty International ұйымын. Ол 1974 жылы Нобель бейбітшілік сыйлығын, 1975–1976 жылдарға арналған Ленин бейбітшілік сыйлығын және 1980 жылы ЮНЕСКО-ның қызмет көрсеткені үшін күміс медалін алды.

Ерте өмір

Макбрайд 1904 жылы Парижде Мод Гонн мен майор Джон Макбрайдтың ұлы болып дүниеге келді. Inghinidhe na hÉireann және Cumann na mBan ұйымдарының негізін қалаушы мүшесі болған анасы ирланд ұлтшылдары мен республикашылдар арасында белгілі бір тұлғаға айналды. Кейіннен, отызыншы жылдары ол майор К.Х. Дугластың әлеуметтік кредит идеяларының жақтаушысы болды және "көңілді антисемит" болды. Оның әкесі Екінші Бур соғысында британдықтарға қарсы Ирландияның Трансвааль бригадасын басқарған. Макбрайд дүниеге келгеннен бір жыл өткен соң ол Дублинге оралды, онда Пасха көтерілісіне қатысқаннан кейін Джон Макбрайд британдықтар тарапынан сотталды және 1916 жылдың мамыр айында өлім жазасына кесілді. Макбрайдтың ана тілі француз тілі болды, және ол өмірінің соңына дейін ағылшын тілінде француз акцентін сақтап, немесе, кейбіреулердің айтуынша, оған еліктеді. Макбрайд алғаш иезуиттік Сент-Луи де Гонзаг лицейінде оқыды және 1916 жылғы Пасха көтерілісіне қатысқаны үшін британдықтар әкесін өлімге кескенге дейін Парижде қалды. Осыдан кейін ол Ирландияның Вексфорд графтығындағы Горидегі Маунт Сент-Бенедикт мектебіне, сондай-ақ қысқа мерзімге Downside School-ға жіберілді. Макбрайд саясатқа алғаш рет 1918 жылғы Ирландияның жалпы сайлауында қатысты, онда ол Синн Фэйн партиясы үшін белсенді жұмыс істеді. Келесі жылы, 1919 жылы, 15 жасында ол Ирландия еріктілеріне қосылу үшін жасын жалған айтты, олар Ирландия Республикалық Армиясы құрамында Ирландияның Тәуелсіздік соғысына қатысты. Ол 1921 жылғы Англо-ирланд келісіміне қарсы болды және Ирландия Азамат соғысы кезінде Ирландия еркін мемлекетімен түрмеге қамалған.

Келісімге қарсы ИРА, Кеңестермен ынтымақтастық

1924 жылы босатылғаннан кейін Макбрайд Дублин университетінде заң оқыды және ИРА қызметін қайта бастады. Ол Эмон де Валераның жеке хатшысы ретінде қысқа уақыт жұмыс істеді, онымен бірге Римге түрлі мәртебелі тұлғалармен кездесуге барды. 1925 жылдың қаңтарында, жиырма бірінші туған күнінде Макбрайд өзінің саяси көзқарастарымен бөлісетін, өзінен төрт жас үлкен Каталина "Кид" Булфинге үйленді. Булфин ирланд ұлтшыл баспагері және саяхат жазушысы Уильям Булфиннің қызы болды. 1927 жылы Дублинге қайтып келгенге дейін, ол ИРА-ның барлау қызметінің директоры болды, Макбрайд Париж мен Лондонда журналист болып жұмыс істеді. Тарихшылар Том Махон мен Джеймс Дж. Гиллоглидің айтуынша, 1920 жылдардағы ИРА-ның жаңадан шифрланған хабарламалары ұйымның екі негізгі қаржы көзі Клан-на-Гейл мен Кеңес Одағы екенін көрсетеді. Хабарламаларда, Макбрайд, ИРА-ның барлау қызметіне директор болып тағайындалғанға дейін, ГРУ тыңшыларының шебері Уолтер Кривицкийдің Ұлыбританиядағы тыңшылық қызметіне қатысқандығы, оны ИРА-ның шифрланған байланыстары "Джеймс" деген код атымен ғана атағандығы туралы айтылады. КСРО-ға Корольдік әскери-теңіз флотының кемелері мен Корольдік әуе күштері ұшақ қозғалтқыштары туралы егжей-тегжейлі ақпарат берумен қатар, Макбрайд 1926 жылдың күзінде Амстердамда өткен жасырын кездесуде Кеңес агенттеріне ASDIC, субмариналарды анықтау үшін алғашқы сонар жүйесінің "қысқаша сипаттамасы және толық сызбасы" ұсынды. Макбрайд сондай-ақ тұтқындалу қаупі бар кеңес тыңдаушыларына жалған паспорттар беру арқылы ГРУ-ға көмектесті. 1926 жылдың қазан айында Макбрайд өзінің ИРА басшыларына кеңестердің қалжыңдау операциялары туралы шифрланған есеп жіберді, онда былай делінген: "Соңғы уақытта бірнеше жағымсыз Англия банкі банкноттары осы жерде өткізілді. Бұл Ресейден шыққан деп айтылады". 1927 жылы Дублинге оралғаннан кейін көп ұзамай ол ұсталып, Дублин округіне қарасты Бутерстаун қаласында өзінің үйіне жақын жерде өлтірілген саясаткер Кевин О'Хиггинсті өлтіргені үшін айыпталды. Алайда оның сотында Cumann na nGaedheal саясаткері Брайан Купер қорғаныс куәсі ретінде Кевин О'Хиггинс өлтірілген кезде ол және Макбрайд екеуі де Ұлыбританиядан Ирландияға бара жатқан паромға отырғанын айтты. Кейін Макбрайдті бүлікшілдікпен айыптады және Маунтджой түрмесіне қамауға алды. 1927 жылдың қыркүйегінде Кривицкий ИРА-ға Амстердамнан хабар жіберіп, Макбрайдпен бірден көрінуді талап етті, ол "сыйлық" бергісі келетінін айтып, кездесу болатын кафеге атау берді. Макбрайд Дублинде тұтқындалған кезде ИРА штаб бастығы Мосс Твуми бұл өтініш "қазіргі уақытта өте ыңғайсыз және орындалуы мүмкін емес" деп жауап берді. Осыған жауап ретінде Твоми және басқа екі жоғары тұрған ИРА мүшелері Амстердамға барып, Кривицкиймен кездесті. 1929 жылы Империализмге қарсы лиганың ирланд бөлімшесі құрылды және Макбрайд оның хатшысы болды. "Империализмге қарсы жаппай қозғалысты" құруға бағытталған бұл ұйым Коминтерннің қолдауымен құрылды. 1920 жылдардың соңында көптеген жақтастары Fianna Fáil-ке қосылғаннан кейін, ИРА-ның кейбір мүшелері солшыл бағдарламаны алға тарта бастады. ИРА армия кеңесінің бұл идеяны қабылдамауынан кейін, Макбрайд 1931 жылы Saor Éire ("Азаттық Ирландия") атты жаңа қозғалысты бастады. Әскери емес ұйым болғанымен, Саор Эир ИРА, Куманна Мбан және тағы тоғыз басқа ұйыммен бірге заңсыз деп танылды. Осы арада Макбрайд қауіпсіздік қызметінің бірінші нысанасына айналды. 1936 жылы ИРА штабының бастығы Мосс Твуми үш жылға түрмеге жабылды; оның орнына Макбрайд тағайындалды. Бұл қозғалыста бірнеше топтар мен жеке тұлғалар арасындағы қақтығыстар болды. Том Барри британдықтарға қарсы әскери операцияны басқаруға штаб бастығы болып тағайындалды, бұл әрекетпен Макбрайд келіспеді. 1937 жылы Макбрайд адвокаттық қызметке шақырылды. Содан кейін сол жылы Ирландия Конституциясы қабылданған кезде ол ИРА-дан кетті. Адвокат ретінде Макбрайд ИРА тұтқындарын жиі қорғады (Томас Харт және Патрик Макграт). Макбрайд 1944 жылы Гарда детектив-сержанты Денис О'Брайенді тұтқындап, өлтіргендегі саусақ іздері дәлелінің негізінде сотталған Чарли Керинсті асып өлтіруден бас тартты. 1946 жылы Шон МакКогидің өліміне қатысты тергеу кезінде Макбрайд Портлауз түрмесіндегі жағдайдың адамгершіліксіз екенін мойындауға мәжбүрлеу арқылы Ирландия мемлекетін ұялтты.

On his release in 1924, MacBride studied law at University College Dublin and resumed his IRA activities. He worked briefly for Éamon de Valera as his personal secretary, travelling with him to Rome to meet various dignitaries. In January 1925, on his twenty first birthday, MacBride married Catalina "Kid" Bulfin, a woman four years his senior who shared his political views. Bulfin was the daughter of the Irish nationalist publisher and travel writer William Bulfin. Before returning to Dublin in 1927, where he became the IRA's Director of Intelligence, MacBride worked as a journalist in Paris and London. According to historians Tom Mahon and James J. Gillogly, recently deciphered IRA messages from the 1920s reveal that the organisation's two main sources of funding were Clan na Gael and the Soviet Union. The messages further reveal that MacBride, before becoming IRA Director of Intelligence, was involved in the espionage activities in Great Britain of GRU spymaster Walter Krivitsky, whom ciphered IRA communications referred to only by the code name "James". In addition to supplying the USSR with detailed information on Royal Navy ships and Royal Air Force airplane engines, MacBride provided Soviet agents with "a brief specification and a complete drawing" of ASDIC, an early sonar system for detecting submarines, at a covert meeting in Amsterdam during the autumn of 1926. MacBride also assisted the GRU by providing forged passports to Soviet intelligence operatives who were at risk of capture. In October 1926, MacBride sent a ciphered report from Paris to his IRA superiors about Soviet counterfeiting operations, saying, "Several bad Bank of England notes have been passed here lately. These are said to emanate from Russia." Soon after his return to Dublin in 1927, he was arrested and charged with the murder of politician Kevin O'Higgins, who had been assassinated near his home in Booterstown, County Dublin. At his trial, however, Cumann na nGaedheal politician Bryan Cooper testified as a witness for the defence that, at the time of Kevin O'Higgins' murder, both he and MacBride had been aboard a ferry travelling from Britain to Ireland. MacBride was then charged with being a subversive and interned in Mountjoy Prison. In September 1927, Krivitsky sent the IRA a message from Amsterdam, demanding to see MacBride immediately, claiming to have a "present" he was anxious to give away, and naming a cafe where the meeting could take place. As MacBride was then imprisoned in Dublin, the IRA's chief of staff, Moss Twomey, replied that the request was "rather awkward and impossible to fulfill at the present". In response, Twomey and two other senior IRA members travelled to Amsterdam and met with Krivitsky instead. In 1929 an Irish section of the League Against Imperialism was formed and MacBride served as its secretary. Aimed at creating a "mass anti imperialist movement", the organization was founded with the support of the Comintern. Towards the end of the 1920s, after many supporters had left to join Fianna Fáil, some members of the IRA started pushing for a more left wing agenda. After the IRA Army Council voted down the idea, MacBride launched a new movement, Saor Éire ("Free Ireland"), in 1931. Although it was a non military organisation, Saor Éire was declared unlawful along with the IRA, Cumann na mBan and nine other bodies. MacBride, meanwhile, became the security services' number one target. In 1936, the IRA's chief of staff Moss Twomey was sent to prison for three years; he was replaced by MacBride. At the time, the movement was in a state of disarray, with conflicts between several factions and personalities. Tom Barry was appointed chief of staff to head up a military operation against the British, an action with which MacBride did not agree. In 1937, MacBride was called to the bar. He then resigned from the IRA when the Constitution of Ireland was enacted later that year. As a barrister, MacBride frequently defended IRA prisoners of the state (Thomas Hart & Patrick McGrath). MacBride was unsuccessful in preventing the 1944 death by hanging of Charlie Kerins, who had been convicted based on fingerprint evidence of the 1942 ambush and murder of Garda Detective Sergeant Denis O'Brien. In 1946, during the inquest into the death of Seán McCaughey, MacBride embarrassed the Irish State by forcing them to admit that conditions in Portlaoise Prison were inhumane.

Clann na Poblachta, Сыртқы істер министрі

1946 жылы Макбрайд Clann na Poblachta республикалық/социалистік партиясын құрды. Ол оның Ирландияның басты саяси партиясы ретінде Фианна Фейл партиясын алмастыратынына үміттенді. 1947 жылдың қазан айында ол Дублин округінде өткен қосымша сайлауда Dáil Éireann-те мандат алды. Сол күні Патрик Кинане де Типперри округінде Clann na Poblachta атынан сайлау арқылы жеңіске жетті. Бірақ 1948 жылғы жалпы сайлауда Clann na Poblachta тек он мандатқа ие болды. Партия Fine Gael, Еңбек партиясы, Ұлттық Еңбек партиясы, Clann na Talmhan және бірнеше тәуелсіздермен бірігіп, Taoiseach ретінде Fine Gael депутаты Джон А. Костелло басқаратын Бірінші партиялық үкіметті құрды. Ричард Малкахи Fine Gael партиясының басшысы болды, бірақ Макбрайд пен көптеген ирланд республикашылары 1920 жылдардағы Ирландия азамат соғысы кезінде Ирландия еркін мемлекеті үкіметінің кесімінен 77 адамның өлім жазасын орындаған Малкахиге ешқашан кешірім бермеді. Clann na Poblachtaның қолдауын алу үшін Малкахи Костеллоның пайдасына қанатын бітті. Екі Clann na Poblachta депутаты кабинетке кірді; Макбрайд Сыртқы істер министрі болды. Макбрайдтың ұсынысымен Костелло солтүстік протестант Денис Ирландты Seanad Éireann-ға ұсынды, ол Солтүстік Ирландиядан Seanad-қа тағайындалған алғашқы тұрғын болды. Сенатор ретінде (1948–1951) Ирландия Еуропа Кеңесіндегі Ирландия өкілі болды, ол 1950 жылдың 4 қарашасында Римде қол қойылған Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияны қабылдауды қамтамасыз етуде Макбрайдтың жетекші рөл атқаруына көмектесті. 1950 жылы Макбрайд Еуропа Кеңесі Сыртқы істер министрлері кеңесінің төрағасы болды және 1948–1951 жылдары Еуропалық экономикалық ынтымақтастық ұйымының (ЕЭЫҰ, кейіннен ЭЫДҰ) вице-президенті болды. Ол Ирландияның Солтүстік Атлантика шарты ұйымына (НАТО) қосылмауына жауапты болды. Ол Сыртқы қатынастар заңының күшін жоюға және 1949 жылы күшіне енген Ирландия Республикасы заңының қабылдануына ықпал етті. Бұл заң Ирландияны ресми түрде Ирландия Республикасы деп атауға және Ирландия Президентінің мемлекеттің сыртқы қатынастарында атқарушы билігіне ие екенін жариялады. 1951 жылы Макбрайд Ирландия католик шіркеуі мен Ирландия медициналық қауымдастығы шабуыл жасағаннан кейін Ана мен бала жобасы бойынша Ноэль Браунды лауазымынан кетуге мәжбүрледі. Жобаның немесе Браунның өзінің артықшылықтары қандай болғанымен, Макбрайд министрлікке жолдаған хатында былай деді:
Тіпті біз католиктер ретінде [Шіркеудің] пікірлерін елемеуге дайын болсақ та, мен мұны істей алмаймыз деп ойлаймын, бұл саяси жағынан мүмкін емес. Біз халқымыздың басым көпшілігі жататын католик шіркеуінің басшыларының салмақты пікірлерімен айналысамыз; осы пікірлерді елемеуге болмайды. 1951 жылы Clann na Poblachta жалпы сайлаудан кейін екі мандатқа дейін қысқарды. Макбрайд мандатын сақтап, 1954 жылы қайта сайланды. Шекаралық науқан кезінде (1956–1962) ИРА күдіктілерін ұстауға қарсылық көрсетіп, ол 1957 және 1961 жылғы жалпы сайлауларға қатысты, бірақ екі рет те сайланбады. Содан кейін ол саясаттан шығып, адвокаттықпен айналысты.

In 1946, MacBride founded the republican/socialist party Clann na Poblachta. He hoped it would replace Fianna Fáil as Ireland's major political party. In October 1947, he won a seat in Dáil Éireann at a by election in the Dublin County constituency. On the same day, Patrick Kinane also won the Tipperary by election for Clann na Poblachta. However, at the 1948 general election Clann na Poblachta won only ten seats. The party joined with Fine Gael, the Labour Party, the National Labour Party, Clann na Talmhan and several independents to form the First Inter Party Government with Fine Gael TD John A. Costello as Taoiseach. Richard Mulcahy was the Leader of Fine Gael, but MacBride and many other Irish Republicans had never forgiven Mulcahy for his role in carrying out 77 executions under the government of the Irish Free State in the 1920s during the Irish Civil War. To gain the support of Clann na Poblachta, Mulcahy stepped aside in favour of Costello. Two Clann na Poblachta TDs joined the cabinet; MacBride became Minister for External Affairs</blockquote>

At MacBride's suggestion, Costello nominated the northern Protestant Denis Ireland to Seanad Éireann, the first resident of Northern Ireland to be appointed as a member of the Oireachtas. While a Senator (1948–1951), Ireland was Irish representative to the Council of Europe assisting MacBride in the leading role he was to play in securing acceptance of the European Convention on Human Rights—signed in Rome on 4 November 1950. In 1950, MacBride was president of the Council of Foreign Ministers of the Council of Europe, and he was vice president of the Organisation for European Economic Co operation (OEEC, later OECD) in 1948–1951. He was responsible for Ireland not joining the North Atlantic Treaty Organisation (NATO). He was instrumental in the repeal of the External Relations Act and the passing of the Republic of Ireland Act which came into force in 1949. It declared that Ireland may officially be described as the Republic of Ireland and that the President of Ireland had the executive authority of the state in its external relations. In 1951, MacBride controversially ordered Noël Browne to resign as a minister over the Mother and Child Scheme after it was attacked by the Irish Catholic hierarchy and the Irish medical establishment. Whatever the merits of the scheme, or of Browne, MacBride concluded in a Cabinet memorandum:
Even if, as Catholics, we were prepared to take the responsibility of disregarding [the Hierarchy's] views, which I do not think we can do, it would be politically impossible to do so . We are dealing with the considered views of the leaders of the Catholic Church to which the vast majority of our people belong; these views cannot be ignored. Also in 1951, Clann na Poblachta was reduced to two seats after the general election. MacBride kept his seat and was re elected again in 1954. Opposing the internment of IRA suspects during the Border Campaign (1956–1962), he contested both the 1957 and 1961 general elections but failed to be elected both times. He then retired from politics and continued practising as a barrister.

Халықаралық рөлдер мен комиссиялар

Ирландиядағы саясаттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін МакБрайд түрлі халықаралық комиссиялар мен қызметтер атқарды. Ол 1956 жылғы Будапешт көтерілісінен кейін көрсетілімдік сот процестерін бақылау мақсатымен құрылған, Ұлыбританияда орналасқан адам құқықтары және құқық реформасы ұйымы – JUSTICE ұйымын құрған заңгерлер тобының мүшесі болды. Кейін ол Халықаралық заңгерлер комиссиясының Ұлыбритания бөліміне айналды, және 1963 жылдан 1971 жылға дейін МакБрайд оның Бас хатшысы болып қызмет етті. 1966 жылы Комиссиядағы оның мәртебесі АҚШ-тың Орталық барлау агенттігінің қаржыландыру операциясына қатысы бар деген шағымдарымен сәтсіз сыналып бақты. 1961 жылы МакБрайд Amnesty International ұйымын бірге құрды және 1975 жылға дейін оның Халықаралық төрағасы болды. 1963 жылы ол жаңадан тәуелсіздік алған Гана, Замбия және Танзания елдерінің конституциялары бойынша кеңесулерден кейін Африка Бірлігі Ұйымының (АБУ) конституциясын жасауға көмектесті. 1968 жылы МакБрайд Женевадағы Халықаралық Бейбітшілік бюросының төрағасы, ал 1975 жылы президенті болып сайланды және 1985 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Ол сондай-ақ Халықаралық саналы тұтқындар қорына қатысты. 1970 жылдары ол Біріккен Ұлттар Ұйымында (БҰҰ) түрлі лауазымдарда жұмыс істеді. 1980 жылдары ол Халықаралық Бейбітшілік бюросы мен Халықаралық прогресс ұйымының бірлескен демеушілігімен Ядролық соғысқа қарсы адвокаттардың үндеуін бастады. Халықаралық прогресс ұйымының Фрэнсис Бойл және Ханс Кёхлермен тығыз байланыста, ол ядролық қарудың заңдылығы туралы Халықаралық соттан консультативтік пікір талап ететін резолюцияны қабылдау үшін Бас Ассамблеяны лоббиледі. Ядролық қаруды пайдалану немесе оған қауіп төндірудің заңдылығы туралы консультативтік пікір 1996 жылы Халықаралық сот шешімімен берілді. 1982 жылы МакБрайд Израильдің Ливанға басып кірген кезде халықаралық құқық бұзушылықтарын зерттеу жөніндегі халықаралық комиссияның төрағасы болды. Комиссия мүшелері: Ричард Фальк, Кадер Асмал, Брайан Беркуссон, Герауд де ла Праделль және Стефан Вайлд. Комиссияның есебі, «Израиль үкіметі халықаралық құқыққа қайшы агрессиялық әрекеттер жасады» деген қорытындыға келді және 1983 жылы «Ливандегі Израиль» деген атпен жарияланды.

After retiring from politics in Ireland, MacBride assumed various international commissions and roles. He was among a group of lawyers who founded JUSTICE—the UK based human rights and law reform organisation—initially to monitor the show trials after the 1956 Budapest uprising. Later it became the UK section of the International Commission of Jurists for which MacBride, from 1963 to 1971, was Secretary General. In 1966, his standing on the Commission was unsuccessfully challenged by US claims that he had been involved with a Central Intelligence Agency funding operation. In 1961, MacBride was a co founder of Amnesty International, and he served as its International Chairman until 1975. In 1963, he had helped draft the constitution of the Organisation of African Unity (OAU); following consultations on the constitutions of newly independent Ghana, Zambia and Tanzania. In 1968, MacBride was elected Chair and, in 1975, President of the International Peace Bureau in Geneva, a position he retained until 1985. He was also involved in the International Prisoners of Conscience Fund. In the course of the 1970s, he held various positions with the United Nations. During the 1980s, he initiated the Appeal by Lawyers against Nuclear War which was jointly sponsored by the International Peace Bureau and the International Progress Organization. In close co operation with Francis Boyle and Hans Köchler of the International Progress Organization he lobbied the General Assembly for a resolution demanding an Advisory Opinion from the International Court of Justice on the legality of nuclear arms. The Advisory Opinion on the Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons was eventually handed down by the ICJ in 1996. In 1982, MacBride was chairman of the International Commission to enquire into reported violations of International Law by Israel during its invasion of the Lebanon. The other members were Richard Falk, Kader Asmal, Brian Bercusson, Géraud de la Pradelle, and Stefan Wild. The commission's report, which concluded that "the government of Israel has committed acts of aggression contrary to international law", was published in 1983 under the title Israel in Lebanon.

Нобель бейбітшілік сыйлығы және басқа халықаралық марапаттар

МакБрайдтың еңбегіне 1974 жылы Нобель бейбітшілік сыйлығы табысталды, оны "әділетсіздікке қарсы күресте әлемнің санасын оятушы" деп таныды. Ол бұл сыйлықты бұрынғы жапон премьер-министрі Эйсаку Сатомен бөлісті, оның бейбітшілікке және қарулануды шектеуге жасаған үлесі ерекше ескерілді. Содан кейін тағы да халықаралық наградаларға ие болды: 1975 жылы Лениндік бейбітшілік сыйлығы, 1978 жылы Америка жетістіктері академиясының алтын тақтасы, және 1980 жылы ЮНЕСКО-ның қызмет көрсеткені үшін күміс медалі. МакБрайд "бұл өте ұятты қарулану жарысы" деп атаған нәрсеге қарсы шыққаны үшін Лениндік бейбітшілік сыйлығын алды. Ол Лениндік және Нобель бейбітшілік сыйлықтарын екеуін де жеңіп алған небары екі адамның бірі болды, екіншісі – Линус Полинг.

Ирландияның соңғы іс-әрекеттері

1977 жылы Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың күшті кезінде Макбрайд Десмонд Боалмен (QC және Иан Пейслидің Демократиялық юнионисттік партиясының бұрынғы төрағасы) бірлесіп, Уақытша ИРА (PIRA) мен Ольстер еріктілері арасында Ирландия үшін федералдық құрылым құру жөніндегі құпия келіссөздерде ортақ делдал ретінде жұмыс істеді. Олардың күш-жігеріне Батыс Белфаст шіркеушісі Дес Уилсонның ұйымдастыруымен Боал мен Джерри Адамс арасындағы кездесу кірді. Олардың әңгімелесуі «ашық» болғандықтан, Адамс бұл талқылауды «конструктивті» деп бағалады, бірақ олар ортақ саяси платформа таба алмады. 1984 жылы Макбрайд Солтүстік Ирландиядағы американдық инвестициялар үшін әділ еңбек принциптерін қолдаған төрт танымал ирландтық белсендінің бірі болды, мақсаты – діни араздықтардың тарихын түзеу. «Макбрайд принциптері» деп белгілі болған науқан нәтижесінде Ұлыбритания мен Америка Құрама Штаттары заң қабылдады. Ирландия Республикасында Макбрайд 1981 жылы Ирландияның қылмыстық-атқару жүйесіне қатысты тергеу комиссиясының есебін редакциялады. «Қылмыс және жаза» есебі елдің тәуелсіздік алғаннан бері реформаланбаған түрмелерін сынап, олардың қылмыскерлерді қайта тәрбиелеу міндетін орындамағанын және рецидив деңгейінің жоғары екенін атап көрсетті. 1983 жылы Макбрайд Конституцияға сегізінші түзетутің қабылдануына қолдау көрсетті, ол абортқа заңмен тыйым салды және өзінің позициясын жариялағаннан екі күн бұрын газетке мақала жазды. 1985 жылы ол Dunnes Stores жұмысшыларының ереуілін қолдады және олардың кем дегенде бір митингісіне қатысты. Халықаралық Бейбітшілік бюросы да оның құрметіне «Шон Макбрайд сыйлығын» тағайындады. 1995 жылы Ирландия Сыртқы істер министрлігінің штаб-пәтері – Iveagh House-та Макбрайдтың бюсті ашылды.

Танымал мәдениетте

1995 жылы Эмон Деланидің "Мистер О'Шонессині таңдау" романы жарық көрді (2002 жылы қайта жаңартылған басылым), онда автордың өзі айтқанынша, аттас Мистер О'Шонесси "ішінара, бірақ бұл айқын, әйгілі Шон МакБрайдтың өмірі мен қызметіне негізделген".