Кіріспе
Канадалық суретші (1956 жылы туған)
Кеннет Роберт Лум, OC DFA (; 1956 жылы туған) – канадалық және американдық азаматтығы бар ғалым, куратор, редактор, суретші, фотограф, мүсінші және жазушы. Ол сурет салу, мүсін жасау және фотосурет сияқты түрлі салаларда жұмыс істейді, оның өнері тұжырымдамалықтан реалистікке дейін жетеді және көбінесе тіл, портрет және кеңістіктік саясат категорияларындағы жеке сәйкестік мәселелерімен айналысады.
Ерте өмір
Лум 1956 жылы Британдық Колумбия провинциясының Ванкувер қаласында дүниеге келді және Шығыс Ванкуверде өсті.
Мансап
Лум 1985 жылы Британ Колумбия университетінен (UBC) М.Ф.А. алды. Оның ең алғашқы маңызды жобаларының бірі – 1980-ші жылдардың ортасынан бастап жасалған «Портреттік логотиптер» сериясы, онда ол портреттерді логотиптермен, аттармен немесе сипаттамалық мәтінмен үйлестірді. Бұл туындылар отбасылық фотосуреттер мен жарнаманың эстетикалық ерекшеліктерін пайдаланады, сонымен қатар гендерлік және этникалық стереотиптерге сын қатысты пікірлер білдіреді.
Оқыту
2000 жылдан 2006 жылға дейін Лум Британдық Колумбия университетінің студиялық өнер аспирантура бағдарламасының жетекшісі болды, онда 1990 жылдан бері оқытып келді және 2006 жылы қызметтен босады. 2012 жылы Лум Филадельфиядағы Пенсильвания университетінің Стюарт Вайцман дизайн мектебінің құрамына қосылды. 2013 жылы ол Пенсильвания қалалық зерттеулер институтының ғылыми қызметкері болып тағайындалды. 2019 жылы Лум Пенсильвания университетінің президенттік профессоры, сонымен қатар Мэрилин Джордан Тейлор атындағы Көркем өнер профессоры атанды. Лум – Филадельфиядағы Қазіргі заманғы өнер институтының жылдық қайырымдылық кешінің 2023 жылғы марапатталған суретшісі.
Марапаттар
Британ Колумбия университетінде оқып жүргенде, 1998 жылы ол ең үздік зерттеу жұмысы үшін Киллам сыйлығымен марапатталды және 1999 жылы Джон Саймон Гуггенхайм стипендиясын жеңіп алды. 2003 жылы Лум Университеттің ең көрнекті профессоры сыйлығымен және шығармашылық және сахналық өнердегі ең үлкен жетістіктері үшін Дороти Сомерсет сыйлығымен марапатталды. 2007 жылы ол Гнатышин қорының көркем өнер сыйлығына ие болды. 2011 жылы Лум Польшаның Торунь қаласынан "ArtMoves" арнайы сыйлығын алды. 2013 жылы Лум Ванкувер қаласының қоғамдық өнер саласындағы мэрінің сыйлығын жеңіп алды. 2015 жылы Лумға Саймон Фрейзер университетінің құрметті докторлық дәрежесі берілді. 2017 жылы ол Канада орденінің офицері атанды. 2018 жылы Лум Pew Center for Arts and Heritage ұйымынан Pew Fellowship сыйлығын алды. 2019 жылы Лум Гершон Исковиц сыйлығымен, ал 2020 жылы Бейнелеу және медиа өнері саласындағы генерал-губернатор сыйлығымен марапатталды. Лум 2023 жылы Scotiabank Фотография сыйлығын жеңіп алды.
Көрмелер
Лум 1991 жылы Карнеги халықаралық көрмесіне, 1995 жылы Сидней биенналесіне, 1997 жылы Сан-Паулу өнер биенналесіне, 2000 жылы Шанхай биенналесіне қатысты, сондай-ақ ол көрме каталогын редакциялауға көмектесті. Басқа көрмелердің ішінде 1997 жылғы Йоханнесбург биенналесі, 2006 жылғы Ливерпуль биенналесі, «Тан» заманауи өнер (Пекин), 2007 жылғы Стамбул биенналесі және 2008 жылғы Гванджу биенналесі (Гванджу, Оңтүстік Корея), сондай-ақ 2010 жылғы Пекин қаласындағы «Жебе фабрикасы» бар. Лумның туындыларына ретроспективті шолу 2011 жылдың ақпан айында Ванкувер өнер галереясында ашылды. Лум 2011 жылы Мәскеу биенналесіне қатысып, презентация жасады. 2014 жылы Филадельфия өнер университетінің Розенвальд-Вольф галереясында көрме өткізді. Уитни Америка өнер мұражайы Лумды 2014 жылғы Уитни биенналінде өнер туындыларын көрсетуге шақырды. 2018 жылы Сан-Францискодағы Уаттис заманауи өнер институтында көрмеге қатысты. 2022 жылы Лум Гершон Исковиц сыйлығының иегері болғандықтан (2019 ж.), Онтарио өнер галереясында Хяою Вэнгтің кураторлығымен және Онтарио өнер галереясы мен Ремай Модерн бірлесіп ұйымдастырған «Кэн Лум: Өлім және жиһаз» көрмесі өтті.
Көркемөнер қызметі
Лум көптеген қоғамдық комитеттерде қызмет етті, оның ішінде 1982 жылдан 1984 жылға дейін қаржыландырылмаған Ор галереясының (Ванкувер) директоры және 1994 жылдан 1996 жылға дейін Ванкувер қаласының қоғамдық өнер комитетінің директоры болды. Ол 1992-1994 жылдары Or Gallery, 2001 жылдан 2008 жылға дейін Жапониядағы Arts Initiative Tokyo, 1998 жылдан 2002 жылға дейін Annie Wong Art Foundation (Гонконг) және 2002 жылдан 2007 жылға дейін Centre A: Center for Asian Art (Ванкувер) директорлар кеңесінің мүшесі болды. Лум 2003-2004 жылдары Ванкувер сурет галереясының бас жоспарлау комитетіне қатысты. 2010 жылы ол халықаралық қатынастарға арналған Канада Кеңесінің консультативтік комитетіне мүше болып кірді және Ванкувер қаласының көрмелерге көмек көрсету сыйлықтарының қазылар алқасының мүшесі болды. 2010 жылдан 2012 жылға дейін ол мэрдің өнер сыйлығының (Ванкувер) қазылар алқасының мүшесі болды. Сол жылы ол Қытайдың Сиань қаласында өткен Yishu Art Awards байқауында баяндама жасады. 2011 жылы Лум Солтүстік-Батыс аймағының жас суретшілеріне арналған Бринк сыйлығының (Сиэтл) қазылар алқасының мүшесі болды (Британдық Колумбия, Вашингтон және Орегон штаттары). 2011 жылдан 2017 жылға дейін Лум Канаданың Онтарио штатының Оттава қаласындағы Канада пошта маркасы кеңесші комитетінің мүшесі болды. 2011 жылдан 2012 жылға дейін Лум Торонтодағы The Power Plant Contemporary Art Gallery кеңесінің мүшесі болды. 2003 жылы Лум Амстердамдағы Rijksakademie үшін Нидерландыдағы қоғамдық кеңістіктегі өнер саласында Prix de Rome сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды және сыйлыққа қоса берілген каталог үшін Prix de Rome эссесін жазды. 2007-2012 жылдары Ванкуверде орналасқан сыншыл өнер және мәдениет журналы Fillip кеңесші кеңесінде қызмет етті. 2008 жылы Лум Пекиндегі Қытай заманауи өнері сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды, сондай-ақ жеңімпаз суретші Лю Вэй туралы эссе жазды және Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Жаңа замандастар көрмесінің қазылар алқасының мүшесі болды. Лум 2012 жылы қазіргі заманғы биге арналған Лола сыйлығының (Ванкувер) тұңғыш қазылар алқасының мүшесі болды. 2013 жылдан 2015 жылға дейін Лум Торонто университетінің Университет колледжінің Канадалық зерттеулер бағдарламасының үш жылдық жобасы CACHET (Canadian Art Commons for History of Art Education and Training) басқарма мүшесі болды. 2015 жылы Лум Миннеаполистегі Jerome Emerging Artists Fellowship сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды. 2017 жылы AIMIA/AGO фотосуреттер сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды. 2019 жылы Лум Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласындағы Король Салман саябағы жобасының қазылар алқасының мүшесі болды.
Жазбалар
1997 жылы Лум Канада университеттерінің өнер қауымдастығының жылдық конференциясында негізгі баяндамашы болды. Лум 2006 жылы Сиднейдің 15-ші биенналесінің үшінші және соңғы симпозиумында негізгі баяндамашы болды. 2010 жылы ол Қытайдың Шанхай қаласында Шанхай өнер мұражайында өткен CIMAM World Museums конференциясында негізгі баяндамашы болды. 2020 жылдың 17 қаңтарында Лум Нидерландтың Роттердам қаласында "Мели" көп мақсатты орталығының ашылуында негізгі баяндама жасады. 2020 жылдың 13 қазанында ол Онтарионың Маркхэм қаласында өткен Becoming Public Art виртуалды конференциясында негізгі баяндама жасады. 1999 жылдан 2001 жылға дейін Лум LondonArt үшін онлайн журнал жазды, онда өнерге деген құштарлығы мен алаңдаушылығы туралы жазды. Артко 2000 жылы Чжэн Шэнтианмен бірге "Yishu Journal of Contemporary Chinese Art" журналын құрды және 2004 жылға дейін бас редактор болды. Чжэн Шэнтианмен бірге 2000 жылы Қытайға алғашқы ірі халықаралық кураторлар сапары ұйымдастырылды, оған Documenta, Dia Art Foundation, Renaissance Society, Museum Boijmans Van Beuningen, Gate Foundation және Онтарионың өнер галереясының кураторлары қатысты. Ол Нидерландының Лейден қаласындағы Ұлттық этнология мұражайы үшін өнер мен этнологияның қарым-қатынасынан бастап, Венаның Кунстхаллесі үшін Чэнь Чжэннің өнеріне дейінгі тақырыптарда көптеген эсселер жазды. Басқа эсселерге Канаданың мәдени саясатының тарихи талдауы кіреді. Йель университетінің Кариб теңізі зерттеулер кафедрасына ұсынылған бір мақала Теодор Жериконың "Медузаның сал" картинасына қатысты көптүрлілік мәселесі туралы болды. 2008 жылы Лум француз философы Хьюберт Дамишпен бірге сурет кітабы жобасын аяқтады. Ultimo Bagaglio деп аталатын бұл кітапты Париждің Three Star Books баспасы шығарды. 2009 жылы Лум МТИ баспасынан жарық көрген "Art School: (Propositions for the 21st Century)" журналында қазіргі заманғы өнер білімінің проблемаларына қатысты эссе жазды. 2012 жылы Филадельфияға көшіп келген кезде Лум Канаданың өнер журналы Artazine үшін тоқсан сайын сурет туралы мақалалар жаза бастады. 2013 жылы ол Гонконгтың Батыс Коулун мәдени округінің M+ визуалды мәдениет мұражайы үшін қазіргі заманғы өнер мен бейне мәдениеті туралы мақала ұсынды. Ол Нью-Йорктегі Dia Art Foundation-да концептуалды суретші Иэн Уилсонның жұмысы туралы мақала ұсынды. 2016 жылы Лум Кливленд қазіргі заманғы өнер мұражайы үшін каталогқа эссе жазды. "Monument Lab: Creative Speculations for Philadelphia" көрмесі мен жобасының кітабы мен каталогы 2019 жылдың күзінде Темпл университетінің баспасынан шықты. 2020 жылдың басында Конкордия университетінің баспасынан "Барлығы маңызды: Өнер мен өмір туралы жазбалар, 1991-2018" атты жазбалар кітабы жарық көрді. 2020 жылы ол Америка Азамат соғысынан кейінгі салыстырмалы расизм туралы сценарийді аяқтады.
Кураторлық
Лумның қызметі бірнеше кураторлық жобаларды қамтиды. Ол 1982-1984 жылдары Ванкувердегі коммерциялық емес, кейіннен қаржыландырылмаған «Ор» галереясының директоры болды. «Ор» галереясының директоры ретінде ол Кокитламдағы ірі қала маңындағы сауда орталығында өткен «PoCo Rococo» көрмесін ұйымдастырды. Көрмеге Кокитлам мен Порт Кокитламның жоғары сынып оқушыларымен қатар белгілі қала суретшілері де қатысты. 2001 жылы Лум Ванкувердің Даунтаун Истсайд аймағындағы аз қамтылған адамдар үшін «Гуманитарлық ғылымдар 101» білім беру лекциялары бағдарламасын құрған топқа кірді. Лум 2001 жылғы «Қысқа ғасыр: Африкадағы тәуелсіздік және азаттық қозғалыстары 1945-1994 жылдар» көрмесіне кеңесші болды, оны Оквуи Энвезор жобалап, кураторлық жасаған. Лум 2004 жылы Сиэтлдегі қазіргі заманғы өнер орталығы үшін «Солтүстік-Батыс жылдық» көрмесінің кураторы болды. 2005 жылы Лум «Шанхай модерні 1919-1945» көрмесін ұйымдастырды, ол республикалық дәуірде қаланың өнері мен мәдениетіне арналған. Ол көрме үшін Қытайдағы эстетикалық білім беру туралы эссе жазды. Сол жылы ол Біріккен Араб Эмираттарының Шариғат Әмірлігінде өткен 7-ші Шаржа биенналесін де ұйымдастырды және эссе жазды, ол Ближгі Шығыстағы ең ірі халықаралық қазіргі заманғы өнер биенналесі болып табылады. 2015 жылы Пол Фарбер және А. Уилл Браунмен бірге Лум Филадельфия қалалық әкімшілігінің ауласында орналасқан қоғамдық өнер және қалалық зерттеу жобасы – «Филадельфия үшін шығармашылық болжамдар» («Monument Lab») жобасын бірлесіп жобалады және кураторлық жасады. Жобаға арнайы жобаланған зерттеу павильоны, суретші Терри Адкинстің монумент прототипі және Уильям Пенннің қаланың бес қоғамдық алаңының бейнелі жоспарынан шабыттанған Филадельфия суретшілері мен сыншыл ойшылдар жүргізген еркін диалогтар кірді.
Қоғамдық өнер
Лум бірнеше қоғамдық өнер жобаларында жұмыс істеді. 2000 жылы Венада Лум орталықта орналасқан Kunsthalle Wien-нің 540 шаршы метрлік жұмысын жүзеге асырды. "Үйге ұқсайтын жер жоқ" атты туындысы дау тудырды, себебі Лум бұл жұмысты Еуропадағы экстремистік оңшылдардың өсуіне жауап ретінде қарастырды. Лумның "Төрт қайық: Қызыл және сары, қара және ақ" 2001 жылы Ванкувер өнер галереясының шатырында орнатылды. Иммиграция және мәдени сіңіру туралы пікір білдіретін бұл жұмыста төрт қайық үлгісі бар: алғашқы халықтардың қайығы, жүк кемесі, "Комагата Мару" лайнері және Джордж Ванкувердің "HMS Discovery" кемесі. Әрбір қайық ғимараттың компас бағыттарының біріне – солтүстікке, оңтүстікке, шығысқа және батысқа орналастырылды және "Иса кішкентай балаларды жақсы көреді" әнінде бейнеленген стереотиптік нәсілдік көзқарасты көрсететін түске боялды. 2003 жылы Лум Швейцарияның Санкт-Мориц қаласының сыртында екінші тұрақты қоғамдық өнер жобасын аяқтады, ол Швейцарияның Енгадин аймағындағы романш мәдениетінің төмендеуіне арналған. "Il Buolf Mus chin Museum" атты жұмысты Цюрихтегі Уолтер А. Бектлер қоры және Цюрих өнер мектебі тапсырған. 2005 жылы Лум Ванкувер қаласының қоғамдық жұмыстар басқармасының тапсырысымен "Екі баланың әңгімесі: Страткона жұмысы" атты тұрақты туындысын аяқтады. Лумның тағы бір маңызды қоғамдық өнер жобасы, Вена қаласы (Австрия) және Wiener Linien (Вена қоғамдық көлігі) демеушілігімен 2007 жылдың қаңтар айында Венаның орталық бөлігінде ашылды. "Pi" деп аталған бұл жұмыс 130 метрден аса ұзындықта және Венаның Карлплац метро станциясының жанындағы көп қабатты жаяу өткелде орналасқан. 2011 жылы Лум Нидерландының Утрехт қаласы үшін тұрақты қоғамдық өнер жобасын жүзеге асырды. Бұл жұмыс Утрехттің қиын, бірақ серпінді көпұлтты ауданында, қайта құру кезеңінде орналасқан. "1960 жылдың 1 қаңтары" атты туынды 1960 жылдың басындағы әлемнің масштабты топографиялық және саяси глобусын көрсетеді. 2010 жылдың басында Лум Шығыс Ванкуверге арналған монументті, көбінесе Шығыс Ван Кресі деп аталатын, Ванкувердің дәстүрлі жұмысшы табының тұратын ауданында орналасқан сыртқы өнер туындысын аяқтады. Ванкуверде ол "Шангри-ладан Шангри-лаға дейін" атты уақытша инсталляцияны жүзеге асырды, ол Солтүстік Ванкувердегі Мэплвуд лайындағы келеңсіз үйлерге негіделген. Бұл құрылымдардың модельдері корпоративтік көлдің бетінен сәл көтеріліп тұрғандай көрінеді, олардың уақытша құрылысы мен айналасындағы архитектура арасында қарама-қайшылық тудырады, сонымен қатар қалалық дамудың күшті өсуіне қарсы саздықтағы қоғамның утопиялық сипатын еске түсіреді. 2010 жылдың ортасында Лум "Across Time and Space, Two Children of Toronto Meet" атты қоғамдық өнер жобасын жеңіп алды, ол 2013 жылы аяқталды. 2010 жылдың соңында Лум Эдмонтон қаласында 2013 жылдан 2017 жылға дейін салынуы жоспарланған Уолтердейл көпірінің жаңа құрылысын жобалау тобының жетекші суретшісі болып таңдалды. 2013 жылы Лум Гомер Плесси мен Дред Скотттың трагикалық тарихи тұлғаларына арналған қоғамдық өнер жобаларын аяқтады, бұл Сент-Луистегі Лаумейер мүсіндер паркі мен Луизиана штатындағы Нью-Орлеанстағы Лонг Вью үйі мен бақтары арасындағы байланыстыратын әңгіме болды. 2016 жылы Лум Канаданың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италиядағы соғыс күш-жігеріне арналған мемориалды аяқтады. Лумның мемориалы Канада әскерлерінің жеңіске жеткен, бірақ ауыр шығынға ұшыраған Ортона шайқасына арналған. Ескерткіш Торонто қалалық әкімшілігінің жанындағы Натан Филлипс алаңында орналасқан. 2016 жылы Лум Камерундағы 1986 жылғы Ниос көліндегі апатқа арналған мемориалды жобалауға конкурс жеңіп алды. Аймақтағы сепаратистік тәртіпсіздіктерге байланысты мемориал жобасы тоқтатылды. Торонтодағы Солтүстік Йорктегі 13-блокты дамыту үшін үлкен қоғамдық өнер жобасы 2019 жылдың көктемінде аяқталды.