Кіріспе
Парламентаралық институт
An inter parliamentary institution (also known as Inter parliamentary assembly) is an organization of more than one national legislatures (parliament, assembly, council and other types). Most of the inter parliamentary institutions are part of an intergovernmental organization. Such branches of intergovernmental organizations are typically established in order to provide for representation of citizens, rather than governments who are represented in other bodies within the organization. Most of the inter parliamentary institutions have an assembly comprising members of the national legislatures (whose members are directly elected in most cases). Most of the inter parliamentary institutions do not hold legislative power and have a consulting or informal cooperation stimulating role. When the intergovernmental organization chooses to operate through a hybrid system of not only intergovernmentalism, but also supranationalism an organization level legislature is established (or a predecessor inter parliamentary institution is granted legislative power) in the form of international parliament. Members of international parliaments could be assigned in the same way as members of inter parliamentary institutions or in cases of more advanced supranationalism they could be directly elected.
Парламентаралық институт (сонымен қатар Парламентаралық ассамблея деп те аталады) – бірнеше ұлттық заң шығарушы органның (парламент, ассамблея, кеңес және басқа да түрлер) құрамына кіретін ұйым. Парламентаралық институттардың көпшілігі үкіметаралық ұйымның бір бөлігі болып табылады. Мұндай үкіметаралық ұйымдардың бөлімшелері көбінесе ұйым ішіндегі басқа органдарда өкілдік ететін үкіметтерге қарағанда, азаматтардың өкілдігін қамтамасыз ету мақсатында құрылады. Парламентаралық институттардың көпшілігінде ұлттық заң шығарушы органдардың мүшелерінен тұратын ассамблея болады (оның мүшелері көбінесе тікелей сайланады). Парламентаралық институттардың көпшілігі заң шығару құқығына ие емес және кеңес беруші немесе бейресми ынтымақтастықты қолдаушы рөл атқарады. Егер үкіметаралық ұйым тек үкіметаралық қағидаларға ғана емес, сонымен қатар жоғары ұлтаралық жүйеге негізделген жұмыс істеуді таңдаса, ұйым деңгейіндегі заң шығарушы орган (халықаралық парламент) құрылады немесе бұрынғы парламентаралық институтқа заң шығару билігі беріледі. Халықаралық парламент мүшелері парламентаралық институттардың мүшелері сияқты тағайындалуы мүмкін, ал жоғары деңгейдегі ұлтаралық интеграция болған жағдайда тікелей сайлануы да мүмкін.
An inter parliamentary institution (also known as Inter parliamentary assembly) is an organization of more than one national legislatures (parliament, assembly, council and other types). Most of the inter parliamentary institutions are part of an intergovernmental organization. Such branches of intergovernmental organizations are typically established in order to provide for representation of citizens, rather than governments who are represented in other bodies within the organization. Most of the inter parliamentary institutions have an assembly comprising members of the national legislatures (whose members are directly elected in most cases). Most of the inter parliamentary institutions do not hold legislative power and have a consulting or informal cooperation stimulating role. When the intergovernmental organization chooses to operate through a hybrid system of not only intergovernmentalism, but also supranationalism an organization level legislature is established (or a predecessor inter parliamentary institution is granted legislative power) in the form of international parliament. Members of international parliaments could be assigned in the same way as members of inter parliamentary institutions or in cases of more advanced supranationalism they could be directly elected.
Парламентаралық институттардың тізімі
1949 жылдан бері 40-тан астам парламенттік ассамблея құрылды. +Парламенттік институттардың бірлескен атауыСессияларТікелей сайлауЗаң шығару билігіҚатысты ұйым және ескертулерБірлескен Парламенттік Одақ (IPU)1889 –жоқжоқжоқ АСЕАН Парламенттік Ассамблеясы (AIPA) 1977 –жоқжоқОңтүстік-Шығыс Азия Ұлттарының қауымдастығы (АСЕАН)🏴 Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясы (PACE)1949 –жоқжоқЕК🏴 Еуропа Одағы Еуропа Парламенті1952 –19791970ЕО🏴 Солтүстік Кеңес Солтүстік Кеңес1953 –жоқжоқжоқ Бельгия-Нидерланд-Люксембург Парламенті1955 –жоқжоқБельгия-Нидерланд-Люксембург Экономикалық Одағы Батыс Еуропа Одағының Парламенттік Ассамблеясы1955–2011жоқжоқБЭО, ол таратылды және тиімді түрде ЕО-ның орнына келді.🏴 НАТО НАТО Парламенттік Ассамблеясы1955 –жоқжоқНАТО Латын Америкасы Парламенті1964 –жоқжоқжоқ Африка Парламенттік Одағы1976 –жоқжоқжоқ Анд Парламенті1979 –жоқжоқКАН🏴 Ұлыбритания 🏴 Ирландия Британ-Ирланд Парламенттік Ассамблеясы1990 –жоқжоқжоқ Православие жөніндегі Парламенттік Ассамблея1994 –жоқжоқ Орталық Америка Парламенті1991 –жоқжоқСИКА🏴 Латвия 🏴 Литва 🏴 Эстония Балтық Ассамблеясы1991 –жоқжоқжоқ Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының Парламенттік Ассамблеясы1992 –жоқжоқЕҚҚБ ТМД Парламенттік Ассамблеясы1992 –жоқжоқТМД Ислам ынтымақтастығы ұйымының Парламенттік Одағы1999 –жоқжоқИЫҰ Азия Парламенттік Ассамблеясы1999 –жоқжоқжоқ 🏴 ЕО Африка-Кариб бассейні-Еуропа Одағының Бірлескен Парламенттік Ассамблеясы2000 –жоқжоқжоқ 🏴 Шығыс Африка қауымдастығы Шығыс Африка заң шығару ассамблеясы2001 –жоқжоқШАҚ Эуразиялық экономикалық қауымдастығының Парламенттік Ассамблеясы2002 –жоқжоқЕЭҚАраб Лигасы Араб Парламенті2004 –жоқжоқАЛ Африка Одағы Панафрикалық Парламент2004 –жоқжоқАӨ Жер орталық Парламенттік Ассамблеясы (PAM)2005 жоқжоқжоқ Еуро-Латын Америкалық Парламенттік Ассамблеясы2006 –жоқжоқжоқ Меркосур Парламенті2007 –2014 жоқМеркосур Түркі тілдес елдердің Парламенттік Ассамблеясы2008 –жоқжоқТүркі тілдес елдердің ынтымақтастық кеңесі Жерорта теңізі аймағының Парламенттік Ассамблеясы (PA UfM)2010 жоқЖерорта теңізі ОдағыФранко-Герман Парламенттік Ассамблеясы2019 –жоқжоқФранция–Германия қарым-қатынастары🏴 КАРИКОМ Кариб қауымдастығы Парламентарийлерінің АссамблеясыжоқКАРИКОМ Батыс Африка экономикалық және валюлық одағының Парламенттік комитетіжоқБЭВ Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығының ПарламентіжоқЭКОВ Франкофония Парламенттік АссамблеясыжоқOdLFEuronest Парламенттік Ассамблеясы2011 жоқжоқжоқ ЕО–Ұлыбритания Парламенттік серіктестік Ассамблеясы2020 жоқҰлыбритания–Еуропа Одағы қарым-қатынастары Оңтүстік Америка ПарламентіұсынылғанУНАСУР Біріккен Ұлттар Парламенттік АссамблеясыұсынылғанБҰП Дүниежүзілік сауда ұйымының Парламенттік АссамблеясыұсынылғанДСТҰ