Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландияның Шығыс Үндістан колониясына арналған голландиялық үкімет саясаты
Dutch government policy for its Dutch East Indies colony
Егін өсіру жүйесі (cultuurstelsel) – Голландияның 1830–1870 жылдардағы Шығыс Үндістан колониясына (қазіргі Индонезия) қатысты үкіметтік саясаты. Ауыл шаруашылығы өнімдерінің белгілі бір бөлігін экспортқа бағыттауды талап ететін бұл жүйе индонезиялық тарихшылар тарапынан "танам пакса" ("мәжбүрлеп егін салу") деп аталады.
The Cultivation System (cultuurstelsel) was a Dutch government policy from 1830–1870 for its Dutch East Indies colony (now Indonesia). Requiring a portion of agricultural production to be devoted to export crops, it is referred to by Indonesian historians as tanam paksa ("enforced planting").
Өмірбаян
XVIII ғасырдың аяғында монополияға және нарықтарды бақылауға негізделген Ескі Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының бизнес-моделі компанияның құлдырауына әкелді. 1805 жылы Яваның голланд бөлігінен түскен кіріс тек 2,5 миллион Ява рупиясын құрады. Герман Виллем Дэнделс үкіметі 1808 жылдан 1811 жылға дейін осы көрсеткішті ағылшындар басып алғанға дейін 3,5 миллионға дейін жеткізді. Жава британдықтардың оккупациясы кезінде, 1815 жылы Ява мен оның тәуелді аумақтарынан түскен кіріс 7,5 миллион рупияға жетті. Тағы 2 миллион рупия жергілікті жерлерден түсті. Бұл кірістің көп бөлігі жер салығы арқылы жиналды. Алайда, жер салығы жүйесі көп ұзамай күңкіреп қалды, себебі ұзақ мерзімде жалдамаға алғандар талап етілген соманы төлей алмады. 1820-жылдардың соңынан бастап Шығыс Үндістан үкіметі күшейтілген қаржылық қысымға тап болды. Бұл Голландияның Падри соғыстарына (1821–1837) қатысуымен басталды. Одан кейін қымбатқа түскен Жава соғысы (1825–1830) болды. 1830 жылғы Бельгия революциясы Голландияның қаржылық жағдайын да қиындырды. 1839 жылға дейін Голландия армиясын соғысқа дайын күйде ұстаудың шығындары осыны қаржылық дағдарысқа айналдырып, мемлекеттің банкротқа жақын болуына себеп болды. 1830 жылы Голландияның Шығыс Үндістанның ресурстарын пайдалануды арттыру үшін жаңа генерал-губернатор Иоганнес ван ден Бош тағайындалды. Егіс жүйесі тек колониялық үкімет тікелей бақылайтын жерлерде ғана енгізілді, осылайша Ворстенландтар (князьдық мемлекеттер) және particuliere landerijen (жеке меншік жерлер) осы жүйеден босатылды.
By the late 18th century, the business model of the old Dutch East India Company, which relied on monopolies and domination of markets led to the ruin of the company. By 1805, the Dutch part of Java produced a revenue of only 2.5 million Java Rupees. The government of Herman Willem Daendels from 1808 to 1811 raised this to 3.5 million just before the English conquest. During the British occupation of Java, revenue rose to 7.5 million Rupees for Java and its dependencies in 1815. Another 2 million were contributed by the native lands. Most of this income was raised by a land tax. However, the land tax system soon failed, because in the long run, the tenants were unable to pay the amounts required. From the late 1820s, the East Indies government then came under increased financial pressure. This started with the Dutch involvement in the Padri Wars (1821–1837). It was followed by the costly Java War (1825 to 1830). The Belgian Revolution of 1830 then brought the finances of the Netherlands themselves into trouble. The costs of keeping the Dutch army at a war footing until 1839, made that this turned into a financial crisis that almost ended in a state bankruptcy. In 1830, a new governor general, Johannes van den Bosch, was appointed to increase the exploitation of the Dutch East Indies' resources. The Cultivation System was implemented only on land controlled directly by the colonial government, thus exempting the Vorstenlanden (princely states) and the particuliere landerijen (private domains).
Іске асыру
Бұл жүйе негізінен колониялық мемлекеттің орталығы болған Явада қолданылған. Жер салығының орнына, ауылдың 20 пайызы экспортқа арналған мемлекеттік дақылдарға бөлінуі керек еді, немесе балама ретінде шаруалар жылына 60 күн үкіметтік плантацияларда жұмыс істеуге міндетті болды. Осы саясатты күшіне енгізу үшін явандық ауыл тұрғындары өз ауылдарымен тығыз байланысты болды және кейде рұқсатсыз арал бойынша еркін жүріп-тұруына тыйым салынды. Осы саясаттың нәтижесінде Яваның көп бөлігі голланд плантацияларына айналды. Теория бойынша, жердің 20 пайызы ғана экспорттық дақылдарға пайдаланылса немесе шаруалар 66 күн жұмыс істесе, шындығында олар жердің үлкен бөлігін (кейбір дереккөздер 100 пайызға жуық деп мәлімдейді) пайдаланды, нәтижесінде жергілікті халық азық-түлік дақылдарын өсіруге мүмкіндік таппады, бұл көптеген аймақтарда ашаршылыққа әкелді, және кейде шаруалар 66 күннен астам жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ақша дақылдарын өңдеу және сату үшін голландтар жергілікті делдалдар желісін құрды, олар үлкен пайдаға ие болды және осылайша жүйеге мүдделі болды: компрадорлар, Ирландиядағы котьер жүйесіне ұқсас. Бұл ішінара голландтарға сатылған облигациялар арқылы, ішінара ескі валютаға шамамен 2:1 арақатынаста жаңа мыс монетасын енгізу арқылы қаржыландырылды, осылайша жергілікті экономика есебінен құнсызданудан үлкен пайда тапты. "Генерал Ван дер Бош мәдениет жүйесін бастаған кезде үкіметтің табысын арттыру үшін тапқыр құрал ойлап тапты. Голландияда үлкен көлемде мыс монеталар соғылды, олардың нақты құны номиналды құнынан кем болды. Бұл монеталар заңды төлем құралы деп жарияланды, ал шаруалар өнімдері үшін осы мыс монетамен төленді. Осылайша, мырза Мани өзінің «Жава немесе колонияны қалай басқару керек» атты еңбегінде бейжай түрде айтқандай: «Жүйені бастау үшін Нидерландыда алынған қарыздар Жавада олардың мөлшерін екі есеге арттырды»."
The cultivation system was primarily implemented in Java, the center of the colonial state. Instead of land taxes, 20% of village land had to be devoted to government crops for export or, alternatively, peasants had to work in government owned plantations for 60 days of the year. To allow the enforcement of these policies, Javanese villagers were more formally linked to their villages and were sometimes prevented from traveling freely around the island without permission. As a result of this policy, much of Java became a Dutch plantation. Some remarks while in theory only 20% of land were used as export crop plantation or peasants have to work for 66 days, in practice they used more portions of lands (same sources claim nearly reach 100%) until native populations had little to plant food crops which result famine in many areas and, sometimes, peasants still had to work more than 66 days. To handle and process the cash crops, the Dutch set up a network of local middlemen who profited greatly and so had a vested interest in the system: compradores somewhat like the cottier system in Ireland. It was financed partly by bonds sold to the Dutch themselves and partly by introducing a new copper coinage at about a 2:1 ratio to the old, thereby gaining a massive seigneurage from the depreciation at the expense of the local economy. 'An ingenious device for increasing the Government profit was devised by General Van der Bosch at the same time as he initiated the culture system. An enormous amount of copper coinage was manufactured in Holland, the intrinsic value being rather less than half the nominal value. This coinage was made a legal tender, and the cultivator was paid for his produce in this copper coin. Thus, as Mr. Money in his work Java; or, How to Manage a Colony, naively remarks: "The loans, raised in Holland to start the system, produced an effect in Java equal to double their amount."'
Әсерлер
Бұл саясат Нидерландқа экспорт өсімі арқылы зор байлық әкелді, орташа есеппен шамамен 14%-ға дейін. Ол Нидерландыны банкроттық шегінен қайтарды және Голландиялық Шығыс Үндістанын өте жылдам өздігінен қамтамасыз етіп, табысты етті. 1831 жылы бұл саясат Голландиялық Шығыс Үндістан бюджетін теңгеруге мүмкіндік берді, ал артық кіріс бұрынғы VOC режимінен қалған қарыздарды төлеуге жұмсалды. Дегенмен, егіс жүйесі 1840 жылдары, ең алдымен Чиребонда, содан кейін Орталық Явада аштық пен індеттерге байланысты болды, себебі күріш орнына индиго және қант сияқты ақшалық дақылдар өсіру қажет болды. Нидерландыдағы саяси қысымдар, бір жағынан туындаған проблемалардың, екінші жағынан еркін сауданы немесе жергілікті үстемдікті қалаған тәуелсіз саудагерлердің мүдделерінен (жоғарыда аталған Генри Скотт Бойздың еңбегін қараңыз) ақырында жүйені таратуға әкелді. Осы мақсатқа жету үшін 1870 жылы «Suikerwet» және «Agrarische Wet» заңдары қабылданды. Бұл жеке кәсіпкерлікті қолдаған еркін нарық либералды кезеңінің бастауы болды.
The policy brought the Dutch enormous wealth through export growth, averaging around 14%. It brought the Netherlands back from the brink of bankruptcy and made the Dutch East Indies self sufficient and profitable extremely quickly. As early as 1831, the policy allowed the Dutch East Indies budget to be balanced, and the surplus revenue was used to pay off debts left over from the defunct VOC régime. The cultivation system is linked, however, to famines and epidemics in the 1840s, firstly in Cirebon and then Central Java, as cash crops such as indigo and sugar had to be grown instead of rice. Political pressures in the Netherlands resulting partly from the problems and partly from rent seeking independent merchants who preferred free trade or local preference (see the Henry Scott Boys work cited above) eventually led to the system's abolition. Legal milestones to achieve this were the Suikerwet and the Agrarische Wet, both introduced in 1870. This was the start of the free market Liberal Period in which private enterprise was encouraged.