1776 жылғы Американ революциясы: Видова Мур саялының шайқасы
Battle of Moore's Creek Bridge
1776 ж. Американ революциясы: Шотландиялық Аллан Маклин патшадан соғысқа лоялдық шотландтарды жинауға рұқсат алды. Жаңа әскер құрылып, Оңтүстік және Солтүстік Америкада сарбаздар іздестірілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1776 жылғы Америка төңкерісіндегі шайқас,
тарихи орын.
1776 American Revolutionary War battle
the historic site
Сол шамада, шотланд азаматы Аллан Маклин король Георг III-тен Солтүстік Америкадағы лоялист шотландтарды әскериге алуға рұқсат сұрап сәтті өтініш жасады. Сәуір айында ол Солтүстік Америкада тұратын зейнеткер шотланд әскерлерін жалдап, «Royal Highland Emigrants» деп аталатын полк құруға корольдық рұқсат алды. Бір батальон Нью-Йорк, Квебек және Новая Шотландия сияқты солтүстік провинциялардан, ал екінші батальон Солтүстік Каролина және басқа оңтүстік провинциялардан құрылатын болды, олардың көпшілігі бұл жерлерде жер алған еді. Маусым айында генерал Томас Гейджтен тапсырма алғаннан кейін Маклин 17 маусымдағы Банкер-Хилл шайқасының екі қатысушысы Дональд МакЛеод пен Дональд МакДональдты солтүстікке жіберіп, әскериге алу жұмысын жүргізуді тапсырды. Бұл әскериге алушылар атақты якобит қаһарманы Флора Макдональдтың күйеуі Аллан Макдональдтың Солтүстік Каролинада белсенді түрде жұмыс істеп жатқанын да білді. Олардың Нью-Бернге келгені Солтүстік Каролинаның қауіпсіздік комитетінің мүшелерінде күдік тудырды, бірақ оларды тұтқындамады. 1776 жылдың 3 қаңтарында Мартин генерал Генри Клинтон басқаратын 2000-нан астам әскерден тұратын экспедицияның оңтүстік колонияларға жоспарланып жатқанын және олардың ақпанның ортасында келуі күтіліп отырғанын білді. Ол әскериге алушыларға 15 ақпанға дейін жауынгерлерді жағалауға жеткізуді күтетінін хабарлады және Александр Маклинды Крос-Крикке (қазіргі Файетвилл) сол аймақтағы іс-шараларды үйлестіру үшін жіберді. Маклин Мартинге оптимистікпен 5000 реттеуші және 1000 шотландты жинап, жабдықтауға болатынын мәлімдеді. 5 ақпанда Крос-Крикте шотландтар мен реттеушілер басшыларының кездесуінде қалай әрекет ету керектігі туралы келіспеушілік туды. Шотландтар британдық әскерлер келгенше күтіп, әскер жинауды қалады, ал реттеушілер дереу әрекет жасағысы келді. Соңғыларының пікірі басым болды, өйткені олар 5000 адамды жинауға қабілетті екенін мәлімдеді, ал шотландтар тек 700-ден 800-ға дейін жинауға болатынына сенді. Мур 650 патриот әскерін Уилмингтоннан шығарды, лоялистердің жағалауға жетуіне кедергі келтіру мақсатында. Олар 15 ақпанда Рокфиш-Крик өзенінің оңтүстік жағалауында, лоялистер лагерінен шамамен 11 шақырым қашықтықта орналасты. Генерал Макдональд олардың келгенін біліп, полковник Мурға губернатор Мартиннің жарлығының көшірмесін және барлық патриоттарды қаруларын тастауға шақыратын хат жіберді. Полковник Мур лоялистерге қаруларын тастап, Конгресс ісіне қолдау көрсетуді талап етті.
At about the same time, Scotsman Allan Maclean successfully lobbied King George III for permission to recruit Loyalist Scots throughout North America. In April, he received royal permission to raise a regiment known as the Royal Highland Emigrants by recruiting retired Scottish soldiers living in North America. One battalion was to be recruited in the northern provinces, including New York, Quebec and Nova Scotia, while a second battalion was to be raised in North Carolina and other southern provinces, where a large number of these soldiers had been given land. After receiving his commissions from General Thomas Gage in June, Maclean sent Donald MacLeod and Donald MacDonald, two veterans of the June 17 Battle of Bunker Hill, south to lead the recruitment drive there. These recruiters were also aware that Allan MacDonald, husband of the famous Jacobite heroine Flora MacDonald was already actively recruiting in North Carolina. Their arrival at New Bern was cause for suspicion by members of North Carolina's Committee of Safety, but they were not arrested. On January 3, 1776, Martin learned that an expedition of more than 2,000 troops under the command of General Henry Clinton was planned for the southern colonies and that their arrival was expected in mid February. He sent word to the recruiters that he expected them to deliver recruits to the coast by February 15 and dispatched Alexander Mclean to Cross Creek (present day Fayetteville) to coordinate activities in that area. Mclean optimistically reported to Martin that he would raise and equip 5,000 Regulators and 1,000 Scots. In a meeting of Scots and Regulator leaders at Cross Creek on February 5, there was disagreement on how to proceed. The Scots wanted to wait until the British troops had arrived before mustering, while the Regulators wanted to move immediately. The views of the latter prevailed since they claimed to be able to raise 5,000 men, while the Scots believed they would only raise 700 to 800. Moore led 650 Patriot militiamen out of Wilmington, intending to prevent the loyalists from reaching the coast. They camped on the southern shore of Rockfish Creek on February 15, about 7 mile (11 km) from the loyalist camp. General MacDonald learned of their arrival and sent Colonel Moore a copy of a proclamation issued by Governor Martin and a letter calling on all Patriots to lay down their arms. Colonel Moore responded with a call that the loyalists lay down their arms and support the cause of Congress.
Лоялистердің шеруі
Макдональд, Мурдың кедергі келтіргеніне байланысты өзінің қалаулы жолын таңдамай, күштерін Уилмингтоннан шамамен 18 миль (29 км) қашықтықтағы Жесір Мурдың Крик көпіріне жеткізер басқа бағытты таңдады. 20 ақпанда ол Крос-Крикте Кейп-Фер өзенін кесіп өтті; Мурдың оларды пайдалануына жол бермеу үшін қайықтарды жойды. Мур, Касвеллдің жеңіліске ұшырауы немесе оны айналып өтуі мүмкін деген алаңдаушылықпен, 150 Уилмингтон ополченесімен және Жаңа Ганновер ерікті рейнджер ротасынан полковник Джон Эш бастаған 100 сарбазды Жесір Мурдың Крик көпірінде бекініп алу үшін жіберді. Бұл сарбаздар жедел маршпен Кейп-Фер өзенінің оңтүстік жағалауымен Элизабеттаунға жетті, онда олар солтүстік жағалауға өтті. Содан кейін, олар Блэк-Ривер мен Мурдың Крик қосылған жерге барып, өзеннің шығыс жағалауында бекініс жасады. Мур Крос-Крикті басып алу үшін басқа ополчене бөлімдерін жіберді және Лиллингтон мен Эшті баяу жылдамдықпен келе жатқан континенттік әскермен бірге ертіп келді. Олар да сол бағытпен жүрді, бірақ шайқас басталғаннан кейін ғана жетті. Касвелл көпірдің батыс жағында бірнеше бекініс салған, бірақ олар патриоттарға тиімді артықшылық бермеді. Олардың орналасқан жері патриоттарды жалғыз шегіну жолы тар көпір арқылы болатын позицияны қорғауға мәжбүр етті, бұл Макдональд жоспарды көрген кезде анық кемшілік екенін түсінді. Сол түні өткен кеңесте, лоялистер шабуыл жасауға келісті, себебі басқа өткелді табу Мурға аймаққа жеткенге дейін уақыт беруі мүмкін еді. Түнде Касвелл бұл позициядан бас тартып, өзеннің қарсы бетінде орналасуға шешім қабылдады. Лоялистердің көпірді пайдалануын қиындату үшін ополчене сарбаздары көпірдің тақтайларын алып тастап, тіреу рельстерін майлады.
MacDonald, his preferred road blocked by Moore, chose an alternate route that would eventually bring his force to the Widow Moore's Creek Bridge, about 18 mile (29 km) from Wilmington. On February 20, he crossed the Cape Fear River at Cross Creek; he destroyed the boats to deny Moore their use. Moore, as a precaution against Caswell being defeated or circumvented, detached Lillington with 150 Wilmington militia and 100 men under Colonel John Ashe from the New Hanover Volunteer Company of Rangers to take up a position at the Widow Moore's Creek Bridge. These men, moving by forced marches, traveled down the southern bank of the Cape Fear River to Elizabethtown, where they crossed to the north bank. From there, they marched down to the confluence of the Black River and Moore's Creek and began entrenching on the creek's east bank. Moore detached other militia companies to occupy Cross Creek and followed Lillington and Ashe with the slower Continentals. They followed the same route but did not arrive until after the battle. Caswell had thrown up some entrenchments on the west side of the bridge, but these were not located to patriot advantage. Their position required the patriots to defend a position whose only line of retreat was across the narrow bridge, a distinct disadvantage MacDonald recognized when he saw the plans. In a council held that night, the loyalists decided to attack since the alternative of finding another crossing might give Moore time to reach the area. During the night, Caswell decided to abandon that position and instead take up a position on the far side of the creek. To further complicate the loyalists' use of the bridge, the militia took up its planking and greased the support rails.
Шайқас
Мурс-Крикке келген кезде, лоялистердің саны 700-800 адамға дейін азайды. Олардың 600-ы – таулы шотландтар, ал қалғаны – Регуляторлар. Жеңісті пайдаланып, революциялық күштер көпірдің тақтайларын жылдам ауыстырып, оларды қуа жөнелді. Касвеллдің лейтенанттарының бірі бастаған топ көпірден жоғарырақ ағыннан өтіп, шегініп келе жатқан лоялистерді қаптап қоршады. Полковник Мур шайқастан кейін бірнеше сағаттан соң оқиға орнына келді. Ол есебінде 30 лоялист қаза тапқанын немесе жараланғанын айтты, «бірақ олардың көптегені өзенге құлап кеткен болуы керек, сондай-ақ тағы да көбі әкетілді, сондықтан олардың жоғалуы елуге жуық болуы мүмкін». Революциялық көшбасшылар бір адамның қаза тапқанын және бір адамның жараланғанын хабарлады. Тірі қалғандардың арасында тұтқынға алынған лоялистік соғыс ақыны Иэн мак Муркхайх (Джон Макрей), Макрей кланының мүшесі, Кинтайлдан жақында көшіп келген және шотландтық гэль әдебиетіндегі маңызды тұлға болды. Ақынның ұлы Мурдо Макрей де шайқас кезінде лоялистер жағынан соғысып, қаза тапты. Крос-Криктегі лоялистер лагерін басып алумен қатар, патриоттар 1500 мылтық, 300 түймелі қару және 15000 доллар (сол кездегі баға бойынша) испан алтынын тәркіледі. Көптеген қару-жарақ аң аулау құралдары болған және олар тікелей лоялистер көтерілісіне қатысы жоқ адамдардан алынған болуы мүмкін. Бұл әрекет патриоттарды жұмылдыруға көмектесті, ал Солтүстік Каролинадағы көптеген лоялистік көшбасшыларды тұтқындау штаттың патриоттық бақылауын нығайтты. Шайқастан кейін патриоттық газетте: «Біздің ойымызша, бұл Солтүстік Каролинадағы лоялистерді тоқтатуға жеткілікті болады» деп жазылған. Бұл шайқас Солтүстік Каролинаның шотландтық гэльдеріне елеулі әсер етті, онда соғыс кезінде әскери қызметке шақырылған лоялистер қару алудан бас тартты, ал қатысқандар өздерінің патриот көршілерінің тонауынан үйлерінен қуылды. Маркус Таннердің сөзіне сәйкес, көптеген жергілікті Біріккен Империяның лоялистерінің Революциялық соғыстан кейін қашуына және шотландтың жоғарғы жерлерінен көшіп-қонудың Канадаға қайта бағытталуына қарамастан, Солтүстік Каролинада үлкен Гейдхелтад қауымдастығы өмір сүруін жалғастырды, «Америка Азамат соғысымен жақсы және толыққанды бұзылғанша». Мурс-Крик көпірінің шайқас алаңы 19 ғасырдың соңында жеке күш-жігермен сақталды, содан кейін мемлекеттік қаржылық қолдау алды. 1926 жылы Федералды үкімет шайқас орнын Ұлттық әскери саябақ ретінде қабылдады. Соғыс департаменті 1933 жылға дейін саябақты басқарды, содан кейін Ұлттық саябақтар қызметі бұл жерді Мурс-Крик Ұлттық шайқас алаңы ретінде қабылдады. Ол 1966 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Шайқас жыл сайын ақпан айының соңғы толық апта соңында тойланады.
By their arrival at Moore's Creek, the loyalist contingent had shrunk to 700–800 men. About 600 were Highland Scots, and the remainder were Regulators. Capitalizing on the success, the Revolutionary forces quickly replaced the bridge planking and gave chase. One enterprising company led by one of Caswell's lieutenants forded the creek above the bridge, flanking the retreating loyalists. Colonel Moore arrived on the scene a few hours after the battle. He stated in his report that 30 loyalists were killed or wounded, "but as numbers of them must have fallen into the creek, besides more that were carried off, I suppose their loss may be estimated at fifty." The Revolutionary leaders reported one killed and one wounded. Among those who survived to be taken prisoner was the Loyalist war poet Iain mac Mhurchaidh (John Macrae), a member of Clan Macrae, a recent immigrant from Kintail, and important figure in Scottish Gaelic literature. The poet's son, Murdo Macrae, also fought on the Loyalist side during the battle and was mortally wounded. Combined with the capture of the loyalist camp at Cross Creek, the patriots confiscated 1,500 muskets, 300 rifles, and $15,000 (as valued at the time) of Spanish gold. Many weapons were probably hunting equipment and may have been taken from people not directly involved in the loyalist uprising. The action galvanized patriot recruiting, and the arrests of many loyalist leaders throughout North Carolina cemented patriot control of the state. A pro patriot newspaper reported after the battle, "This, we think, will effectually put a stop to loyalists in North Carolina". The battle had significant effects on the Scottish Gaels of North Carolina, where loyalist sympathizers refused to take up arms whenever recruitment efforts were made later in the war, and those who did were routed out of their homes by the pillaging activities of their patriot neighbors. According to Marcus Tanner, despite the post Revolutionary War flight of many local United Empire Loyalists and the subsequent redirection of Scottish Highland emigration to Canada, a large Gàidhealtachd community continued to exist in North Carolina, "until it was well and truly disrupted", by the American Civil War. The Moore's Creek Bridge battlefield site was preserved in the late 19th century through private efforts that eventually received state financial support. The Federal government took over the battle site as a National Military Park operated by the War Department in 1926. The War Department operated the park until 1933, when the National Park Service took over the site as the Moores Creek National Battlefield. It was listed on the National Register of Historic Places in 1966. The battle is commemorated every year during the last full weekend of February.
Жарыс реті
Соғыстың ерте баяндамаларында екі тараптың да сандары жиі қате көрсетілген, көбінесе 1600 адал жақтас 1000 патриотқа қарсы тұрды деп айтылған. Ұлттық саябақтар қызметі әлі де осы сандарды қолданады.
Early accounts of the battle often misstated the size of both forces involved, typically reporting that 1,600 loyalists faced 1,000 patriots. The National Park Service still uses these numbers.
Ұлыбритания
Дегенмен, тарихшы Дэвид Уилсон лоялистердің көп саны генерал Макдональд пен полковник Касвеллдің хабарламаларымен байланысты екенін көрсетеді. Макдональд осы санды Касвеллге берді, бұл Крос-Крикте жорысты бастаған адамдардың шамамен санын көрсетеді. Крос-Крикте де, шайқаста да болған Александр Маклин және губернатор Мартин шайқаста бар болғаны 800 лоялист болғанын хабарлады.
Historian David Wilson, however, points out that the large loyalist size is attributed to reports by General MacDonald and Colonel Caswell. MacDonald gave that figure to Caswell, representing a reasonable estimate of the number of men starting the march at Cross Creek. Alexander Mclean, who was present at both Cross Creek and the battle, reported that only 800 loyalists were present at the battle, as did Governor Martin.