Кіріспе

Флоренциядағы футбол стадионы, Италия. Флоренциядағы футбол стадионы.

Стадио Артемио Франки – Италияның Флоренция қаласындағы футбол стадионы. Қазіргі уақытта «ACF Fiorentina» клубының үй стадионы болып табылады. Стадионның бұрынғы аты «Коммунале» еді. Салынысының басында Флоренциялық фашист Джованни Бертаның құрметіне «Стадио Джованни Берта» деп аталған. Стадион 1931 жылдың 13 қыркүйегінде «Фиорентина» мен «Адмира Вена» командалары арасындағы матчпен ресми түрде ашылды (1–0), бірақ стадион толықтай дайын болғанға дейін 1932 жылға дейін жұмыстар жалғасты. Қазіргі таңда 47 282 орынға ие. Архитекторы – Пьер Луиджи Нерви (Ватиканның Нерви залымен танымал), және ол қаладағы 20 ғасыр сәулетінің маңызды үлгілерінің бірі. 1934 жылғы әлем чемпионатының және 1960 жылғы Римде өткен жазғы Олимпиада ойындарының футбол іріктеу матчтары осы стадионда өтті. 1945 жылы американдық әскери командалары арасындағы «Спагетти Боул» турниріне де төңкерілді. Стадион толығымен темір бетоннан салынған, биіктігі 70 метр болатын мұнарасы бар. Бұл мұнара «Марафон мұнарасы» деп аталады. Мұнараның негізінде спиральді пандустар төменгі қабаттан трибунаның жоғарғы жиегіне дейін жетеді. Ресми рекордтық көрермен саны – 1984 жылдың 25 қарашасында «Фиорентина» мен «Интернационале» командалары арасындағы Серия А матчында 58 271 адамды құрады.

Концерттер

Дэвид Боуи 1987 жылғы 9 маусымда Glass Spider турнесі аясында стадионда өнер көрсетті. Мадонна 1987 жылғы 6 қыркүйекте стадионда "Who's That Girl" әлемдік турнесінің соңғы концертін "Level 42" тобының ашылу актісі ретінде өткізді. Бұл концерт түсіріліп, кейін VHS және DVD форматында "Ciao, Italia! – Италиядан тікелей эфирде" деген атпен шығарылды. Ол 2012 жылғы 16 маусымда MDNA турнесі барысында 42 434 адамға толы стадионда тағы да өнер көрсетті. Брюс Спрингстин 2003 жылғы 8 маусымда "The Rising Tour" турнесі кезінде және 2012 жылғы 10 маусымда "Wrecking Ball" әлемдік турнесі аясында 42 658 адамның алдында өнер көрсетті. 2012 жылғы концерттің кезінде жаңбыр жауды.

Ұлттық футбол құрамасы

Италияның Ұлттық футбол құрамасы стадионда ойнаған, алғаш рет 1933 жылдың 7 мамырында Чехословакияны 2:0 есебімен жеңген. 1982 мен 2006 жылдар аралығында ұлттық құрама онда тек бір ойын өткізді: 1993 жылдың 20 қаңтарында Мексикаға қарсы өткен жолдастық матчта 2:0 есебімен жеңіске жетті. 2006 жылдың 1 наурызында Германияға қарсы жолдастық кездесуде 4:1 есебімен жеңіске жетті. Стадион ЕВРО-2012 іріктеу турнирінде екі матчты қабылдады: Фарер аралдарын 5:0 есебімен жеңді және 2011 жылдың 6 қыркүйегінде Словенияны 1:0 есебімен жеңді, бұл стадиондағы соңғы халықаралық матч болды. 2010 жылдың 7 қыркүйегінде Фарер аралдарымен өткен матчта Фабио Куальярелла ("Ювентус" клубының ойыншысы) гол соқты. "Фиорентина" жанкүйерлерінің "Ювентус" клубымен күшті бәсекелестігі болғандықтан, стадиондағы жанкүйерлер Куальярелланы ысқырып қарсы алды.

Ұлттық регби құрамасы

Стадионда халықаралық регби матчтары да өткізілді. Италия 2010 жылғы 20 қарашада Австралиямен ойнағанда 14–32 есебімен жеңілді. Италия 2016 жылғы 19 қарашада стадионда Оңтүстік Африканы жеңіп, тарихында алғаш рет Спрингбокс командасын ұтты. Қорытынды есеп 20–18 болды.

1954 жылы НЛО байқалған

1954 жылдың 27 қазанында «Фиорентина» мен жақын маңдағы «Пистоизе» командалары арасындағы резервтік матч «Артемио Франчи» стадионында өтіп жатқанда, жоғары жылдамдықпен ұшып келе жатқан бірнеше НЛО стадион үстінде кенеттен тоқтады. Шамамен 10 мың көрерменнің куәгерлігімен стадион үнсіз қалды, олар НЛО-ны сигар тәрізді деп сипаттады. Көрініс бірнеше минутқа созылды, содан кейін «күміс жалтыр» төгіліп, бүкіл стадионды жапты. Сол күні басқа да жерлерде де осы заттың құлайтыны байқалды, кейін «жарық доптар» көрінді. Ең мүмкін түсіндірме – атмосфераның жоғары қабаттарында ұлы көші-қон кезіндегі өрмекшілердің жібі жиналып, біріккен. Алайда, Флоренция университетінің Химиялық талдау институтында жүргізілген химиялық сараптама бұл жорамалды жоққа шығарды. Сараптама нәтижесінде заттың құрамында бор, кремний, кальций және магний бар екені анықталды. Ғылым жазушысы Филип Баллдың сөзіне сәйкес, бұл элементтер өрмекшілер теориясына сай келмейді: «Магний мен кальций тірі организмдерде жиі кездесетін элементтер, ал бор мен кремний сирек. Бірақ егер осы ақ түсті құрамында осы элементтер басым болса, олардың өрмекшілерден келгеніне сенімдімін».