Кіріспе

Уэльс ғалымы Сэр Ифор Уильямс (16 сәуір 1881 – 4 қараша 1965) – Уэльс ғалымы, ол көне уэльс тілін, әсіресе ерте уэльс поэзиясын академиялық тұрғыдан зерттеудің негізін қалады.

Ерте өмір және білім

Ифор Уильямс Уэльстің Бангор қаласына жақын жердегі Пендинас, Трегартта, тас қазып шығарушы Джон Уильямс пен оның әйелі Джейннің ұлы болып дүниеге келді. Оның анасының әкесі, Хью Дерфел Хьюз, белгілі жергілікті тарихшы болған және аймақтың тарихы туралы жоғары бағаланған кітап жазған. Ол 1894 жылы Бангордағы Friars School-ге барып оқыды, бірақ онда бір жылдан сәл астам уақыт болғаннан кейін ауыр жазаға ұшырады. Бұл оның арқасына жарақат келтірді, нәтижесінде ол бірнеше жыл бойы төсекке жатты. Сауыққаннан кейін, 1901 жылы Клинног мектебіне қабылданды, ал 1902 жылы Солтүстік Уэльс университетінің колледжінде стипендия жеңіп алды. 1905 жылы грек тілінен, ал 1906 жылы валлий тілінен құрметпен бітірді. Ол 1906–07 оқу жылын Уэльс тілі кафедрасында магистрлік дәрежесін алу үшін жұмыс істеді және Уэльс тілінің профессоры сэр Джон Моррис Джонсқа көмектесіп, оның көмекші оқытушысы болып тағайындалды. 1920 жылы оның үшін арнайы Валлий әдебиеті кафедрасы құрылды, ол 1929 жылы сэр Джон Моррис Джонс қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды, содан кейін Валлий тілі мен әдебиеті профессоры атанды.

Академиялық мансап

Ифор Уильямс өмір бойы уэльс жер атауларына қызығушылық танытты және бұл салаға қатаң академиялық әдістерді қолданған алғашқылардың бірі болды. Ол 1945 жылы "Энуау Ллеоedd" ("Жер атаулары") атты еңбегін жариялады, ол бүгінге дейін зор құндылыққа ие. Оның алғашқы жариялымдарының көпшілігі оқу материалдарын ұсыну мақсатымен жазылған және бірқатар ежелгі уэльс әңгімелерінің, әсіресе 1930 жылы "Мабиноги" әңгімелерінің егжей-тегжейлі жазбалары бар нұсқаларын қамтыды. Сонымен қатар, ол 1914 жылы Давид ап Гвилим және басқалар сияқты ортағасырлық ақындардың еңбектерінің ғылыми басылымдарын шығарды. Оның негізгі зерттеу саласы, алайда, ежелгі уэльс тілі және ең ерте уэльс поэзиясы болды. Ол 1935 жылы Льюарх Хенмен байланысты поэзияны қамтитын "Кану Льюарх Хен" еңбегін жариялады, содан кейін 1938 жылы, мүмкін, ең маңызды жұмысы – "Кану Анерин", 6-шы ғасыр ақыны Анеринге жатқызылатын "Гододдин" поэмасының мәтіні мен түсіндірмелері. Алғаш рет түпнұсқа мәтін кейінгі қосымшалардан ажыратылып, түсіндірмелермен түсінікті етілді, және бұл жұмыс осы поэзия бойынша барлық келешек зерттеулердің негізін қалады. Ол 1960 жылы Талиэсин ақынының шығармашылығына арналған "Кану Талиэсин" кітабына кіріспе жазды, бұл кіріспеде Талиэсин корпусындағы 6-шы ғасыр өлеңдерін мерзімдеуге ерекше назар аударылды. Кітапқа Дж. Е. Каэрвин Уильямстың жаңа аудармасы қоса берілді. Ифор Уильямс сондай-ақ кейінгі уэльс поэзиясы туралы еңбектер жариялады, мысалы, 10-шы ғасырға жататын "Армес Прыдайн". Уильямс 1937 жылдан 1948 жылға дейін "Кельт зерттеулері кеңесінің бюллетенінің" редакторы болды. Ол радиода лекция оқыды, ал оның радио лекцияларының таңдамалы бөлігі үш кітапта жарияланды.

Жеке өмірбаяны

Уильямс 1913 жылы Арфон, Понтлифни, Кей-глас тұрғын үйінің Мифануи Джонсқа үйленді. Олардың екі баласы болды – қыз бен ұл. 1947 жылы зейнеткерлікке шығып, сол жылы рыцарь атағын алды. 1949 жылы Уэльс университеті оған LL.D. құрметті ғылыми дәрежесін берді. 1913 жылдан 1947 жылға дейін Менай Бридж қаласында тұрды, ал зейнетке шыққаннан кейін Понтлифниге көшті, онда 1965 жылы қайтыс болды. Ол Понтлифнидегі Капель Брайнерау шіркеуіне қарасты зиратқа жерленген.