Каталондық конституциялар: Барселона графы жариялаған, Каталон соты бекіткен заңдар. 1283-1705ж. аралығында қабылданған, жоғары құқықтық күшке ие болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конституциялар
Constitutions
Каталон конституциялары () – Каталония князьдігінің Барселона графы жариялаған және Каталон корты бекіткен заңдары. "Корт" сөзі каталон тілінде ағылшын тіліндегі "court" сөзімен бірдей түбірге ие (егеменнің кеңесшілері немесе оның ілесіп жүргендері), бірақ заң шығарушы орган мағынасын білдіреді. Алғашқы конституциялар 1283 жылғы кортымен жарияланды. Соңғылары 1705 жылғы кортымен жарияланды. Олар басқа құқықтық ережелерден жоғары тұрды және оларды тек Каталония корты ғана жоюға құқылы болды. Конституциялар мен Каталонияның басқа құқықтарының жинақтары римдік құқық салты бойынша кодекс түрінде жасалды.
The Catalan constitutions (, ) were the laws of the Principality of Catalonia promulgated by the Count of Barcelona and approved by the Catalan Courts. The Corts in Catalan have the same origin as courts in English (the sovereign's councillors or retinue) but instead meaning the legislature. The first constitutions were promulgated by the Corts of 1283. The last ones were promulgated by the Corts of 1705. They had pre eminence over the other legal rules and could only be revoked by the Catalan Courts themselves. The compilations of the constitutions and other rights of Catalonia followed the Roman tradition of the Codex.
Де-юре жою: Нюэва-Планта жарлықтары
Испания мұрагерлік соғысы аяқталғаннан кейін көп ұзамай Бурбон әулетінен шыққан Испания королі Филипп V «Nueva Planta» жарлықтары деп аталатын жарлықтар жиынтығын шығарды (испан тілінде: Decretos de Nueva Planta, каталон тілінде: Decrets de Nova Planta). Бұл жарлықтар сериясы Габсбургтердің таққа талас еткен Австрияның эрцгерцогы Карлді қолдаған аймақтардың ерекше заңдарын жойды; оған Арагон тажының барлық иеліктері кірді. «Декреттер» Испанияны Франция үлгісіндегі орталықтандырылған және абсолюттік монархияға айналдыруға бағытталды, Кастилия заңдарын бүкіл Испанияға қолданды. Бұл актілер 1707 жылы Валенсия мен Арагонда жарияланды, ал 1716 жылы Каталония княздығы мен Балеар аралдарына таратылды (сол кезде британдық иелік болған Меноркадан басқа). Осылайша, Каталония Конституциясы корольдің әскери жеңісінен кейін, Каталонияның ішіндегі заң шығару процесі арқылы емес, король билігімен жойылды. Бұл өзгерістерде Каталония Конституциясының өзінде оларды қалай өзгертуге немесе реформалауға болатыны туралы ережелер ескерілмеді.
Shortly after the end of the War of the Spanish Succession, the king Philip V of Spain from the House of Bourbon issued the set of decrees known as the Nueva Planta decrees (Spanish: Decretos de Nueva Planta, Catalan: Decrets de Nova Planta). This series of decrees abolished the separate laws of the territories that supported his Habsburg rival to the throne, the Archduke Charles of Austria; this included all realms of the Crown of Aragon. The Decretos attempted to make Spain into a centralized and absolutist monarchy on the model of France, applying the laws of Castile to all of Spain. These acts were promulgated in Valencia and Aragon in 1707, and were extended in 1716 to the Principality of Catalonia and the Balearic Islands (with the exception of Menorca, a British possession at the time). Thus, the Catalan Constitutions were effectively abolished by the King's authority after his military victory, rather than through any legislative process within Catalonia itself. The change ignored the Catalan Constitution's own provisions for how they were to be amended or reformed.
Қайта қалпына келтіру уәдесі: Үшінші Карл соғысы
Үшінші Карл соғысы (1872–1876) кезінде Карл әскерлері Каталонияның ішкі аймағындағы бірнеше қаланы басып алды. Изабелла II елден қуылды, ал король Амадео I 1871 жылдан бері тақ отырған, бірақ ол көбінесе халыққа ұнамады. Испания тағына талапкер Карл VII, Испания королі Карл V-тің немересі (содан Карлистер "Карлос" есімінен аталды), каталондықтарға, валенсиялықтарға және арагондықтарға олардың жарғыларын немесе фуэроларын (каталонша: furs) және Филип V бұрын жойған конституцияларын қайтаруге уәде берді. Карлистер көтерілісі сәтсіз аяқталғандықтан, уәде орындалмады. Карлос Мария де лос Долорес 1876 жылдың 27 ақпанында Францияға кетті, сол күні Испанияның Альфонсо XII Памплонаға кірді.
During the Third Carlist War (1872–1876), the Carlist forces managed to occupy some cities in the Catalan interior. Isabel II was in exile and King Amadeo I had reigned since 1871, although he was not generally popular. The pretender Charles VII of Spain, grandson of Charles V of Spain (hence Carlist from Carlos, "Charles"), promised the Catalans, Valencians and Aragonese the return of their Charters or fueros (Catalan: furs) and the constitutions that Philip V had previously abolished. The promise was never fulfilled, as the Carlist revolt did not succeed. Carlos María de los Dolores finally departed for France, 27 February 1876, the same day that Alfonso XII of Spain entered Pamplona.