Испания провинциялары: муниципалитеттер жиынтығы, 1833 жылғы әкімшілік реформасы, 50 провинция, автономиялық қауымдастықтар. Әкімшілік бөлініс туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Испания провинциялары
Provinces of Spain
Испания провинциясы – муниципалитеттер жиынтығы ретінде анықталған аумақтық бөлініс. Испанияның қазіргі провинциялары көбінесе 1833 жылғы Испанияның аумақтық қайта ұйымдастыруы шеңберінде құрылған провинцияларға сәйкес келеді, одан бұрын 1822 жылғы (Либералдық Үшжылдық кезеңінде) және 1810 жылы Наполеонның Испанияны 84 префектураға бөлген кездегі үлгіге ұқсас. Испанияның жергілікті басқаруын құрайтын көптеген муниципалитеттер тобы бар. Провинциялардың шекараларын тек Испания Парламенті өзгерте алады, соның салдарынан 17 автономиялық қауымдастық 50 провинцияға бөлінген деген кең таралған пікір қалыптасқан. Бірақ шындығында, жүйе иерархиялық емес, құқықтық негізге (lang es) сәйкес анықталады. Провинцияның басқару және әкімшілік жұмыстарын жүзеге асыратын орган – Облыстық кеңес, бірақ оның құрылуы күмәнді. Конституцияда провинция "жергілікті ұйым" ретінде белгіленгендіктен, Облыстық кеңес жергілікті басқару саласына жатады.
A province in Spain is a territorial division defined as a collection of municipalities. The current provinces of Spain correspond by and large to the provinces created under the purview of the 1833 territorial re organization of Spain, with a similar predecessor from 1822 (during the Trienio Liberal) and an earlier precedent in the 1810 Napoleonic division of Spain into 84 prefectures. There are many other groupings of municipalities that comprise the local government of Spain. The boundaries of provinces can only be altered by the Spanish Parliament, giving rise to the common view that the 17 autonomous communities are subdivided into 50 provinces. In reality the system is not hierarchical but defined according to jurisdiction (lang es). The body charged with government and administration of a province is the Provincial council, but their existence is controversial. As the province is defined as a "local entity" in the Constitution, the Provincial council belongs to the sphere of local government.
Облыстық ұйым
Испания провинцияларының орналасуы 1833 жылы жүргізілген елдің аумақтық бөліну үлгісіне сәйкес келеді. Осы уақыттан бері провинция шекараларындағы жалғыз маңызды өзгеріс – Канар аралдары провинциясының Лас-Пальмас және Санта-Крус-де-Тенерифе провинцияларына бөлінуі болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, провинциялар негізінен Мадридте қабылданған саясатты жүзеге асыру үшін арналған құрал ретінде қызмет етті, себебі Испания тарихының көп бөлігінде жоғары деңгейде орталықтандырылған мемлекет болды. Провинциялар 1978 жылғы Конституцияда белгіленген тәртіп бойынша автономиялық қауымдастықтар құрылған "құрылыс блоктары" болды. Сәйкесінше, бірде-бір провинция бірнеше қауымдастыққа бөлінбеген. Испанияның демократияға өту кезеңінде автономиялық қауымдастықтар жүйесі қабылданғаннан кейін провинциялардың маңызы азайды. Дегенмен, олар ұлттық сайлаулар үшін сайлау округтері болып табылады. Провинциялар географиялық анықтама ретінде де қолданылады, мысалы, почта мекенжайларында және телефон кодтарында. Ұлттық БАҚ жиі провинцияны Испанияда көптеген жерлерде кездесетін шағын қалалар мен қауымдастықтарды нақтылау үшін пайдаланады. Мысалы, шағын қала Кастилия және Леон автономиялық қауымдастығының емес, Вальядолид провинциясының құрамында деп көрсетіледі. Испаниядан тыс ұйымдар провинцияларды статистикалық талдау, саясат қалыптастыру және басқа елдермен, соның ішінде NUTS, OECD, FIPS, CIA World Factbook, ISO 3166 2 және БҰҰ-ның Екінші Әкімшілік Деректер Жиынтығы (SALB) бойынша салыстыру үшін пайдаланады. Көптеген провинциялар – Алава, Астурия, Бискай, Кантабрия, Гипускоа, Балеар аралдары, Ла-Риоха және Наваррадан басқа – өзінің бас қаласының атымен аталады. Автономиялық қауымдастықтардың тек екі бас қаласы – Эстремадурадағы Мерида және Галисиядағы Сантьяго-де-Компостела – провинция орталықтары емес. Жеті автономиялық қауымдастық тек бір провинциядан тұрады: Астурия, Балеар аралдары, Кантабрия, Ла-Риоха, Мадрид, Мурсия және Наварра. Олар кейде "бір провинциялық" қауымдастықтар деп аталады. Сеута, Мелилья және plaza de soberanía ешқандай провинцияның құрамына кірмейді. Төмендегі кестеде Испания провинциялары тізімделген. Әрқайсысы үшін бас қаласы, оның тиесілі автономиялық қауымдастығы және провинцияның муниципалитеттерінің тізіміне сілтеме берілген. Провинциялар мен олардың бас қалаларының атаулары әліппелік тәртіппен, оларды сипаттайтын негізгі Уикипедия мақалаларындағы түріне сәйкес реттелген. Басқаша көрсетілмесе, олардың испан тіліндегі атаулары бірдей; Испанияның басқа ресми тілдеріндегі жергілікті қолданыстағы атаулар (баск тілі, каталан тілі, Валенсия қауымдастығында валенсиялық деп аталады, галисия тілі) де көрсетілген.
The layout of Spain's provinces closely follows the pattern of the territorial division of the country carried out in 1833. The only major change of provincial borders since that time has been the division of the Province of Canary Islands into the provinces of Las Palmas and Santa Cruz de Tenerife. Historically, the provinces served mainly as transmission belts for policies enacted in Madrid, as Spain was a highly centralised state for most of its modern history. The provinces were the "building blocks" from which the autonomous communities were created following processed defined in the 1978 Constitution. Consequently, no province is divided between more than one of these communities. The importance of the provinces has declined since the adoption of the system of autonomous communities in the period of the Spanish transition to democracy. They nevertheless remain electoral districts for national elections. Provinces are also used as geographical references: for instance in postal addresses and telephone codes. National media will also frequently use the province to disambiguate small towns or communities whose names occur frequently throughout Spain. A small town would normally be identified as being in, say, Valladolid province rather than the autonomous community of Castile and León. In addition, organisations outside Spain use provinces for statistical analysis and policy making and in comparison with other countries including NUTS, OECD, FIPS, CIA World Factbook, ISO 3166 2 and the UN's Second Administrative Level Boundaries data set project (SALB). Most of the provinces—with the exceptions of Álava, Asturias, Biscay, Cantabria, Gipuzkoa, the Balearic Islands, La Rioja, and Navarre—are named after their principal town. Only two capitals of autonomous communities—Mérida in Extremadura and Santiago de Compostela in Galicia—are not also the capitals of provinces. Seven of the autonomous communities comprise no more than one province each: Asturias, the Balearic Islands, Cantabria, La Rioja, Madrid, Murcia, and Navarre. These are sometimes referred to as "uniprovincial" communities. Ceuta, Melilla, and the plazas de soberanía are not part of any province. The table below lists the provinces of Spain. For each, the capital city is given, together with an indication of the autonomous community to which it belongs and a link to a list of municipalities in the province. The names of the provinces and their capitals are ordered alphabetically according to the form in which they appear in the main Wikipedia articles describing them. Unless otherwise indicated, their Spanish language names are the same; locally valid names in Spain's other co official languages (Basque, Catalan, which is officially called Valencian in the Valencian Community, Galician) are also indicated where they differ.