Кіріспе

Гиллис Эммануэль Графстрём (7 маусым 1893 – 14 сәуір 1938) – швед фигуралы сырғанаушы. Ол Швецияның Стокгольм қаласында дүниеге келген. Ол ерлер фигуралы сырғанаудан үш рет қатарынан Олимпиада алтын медалін (1920, 1924, 1928) жеңіп алды, сондай-ақ 1932 жылы осы салада Олимпиада күміс медалін және үш рет Әлем чемпионатын (1922, 1924, 1929) ұтты. Графстрём мен Эдди Иган – жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған жалғыз спортшылар. Графстрём жазғы (1920) және қысқы Олимпиада ойындарында (1924, 1928) жеке алтын медаль жеңген жалғыз адам, бірақ Иган әртүрлі спорт түрлерінде осы жетістікке қол жеткізген жалғыз спортшы болып қала береді. Графстрём жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында өнер көрсеткен азаматтардың санатындағы бірі. Ол фигуралы сырғанаудан ең ескі Олимпиада чемпиондарының бірі.

Өмірбаян

Графстрём Стокгольмде дүниеге келді; оның кіші інісі Ларс Графстрём де бәсекеге қабілетті фигуралы конькимен сырғанаушы және Швеция ұлттық чемпионы болды. Гилис Графстрём өзінің жалғыз Еуропа чемпионатында 1912 жылы қатысып, Еуропа чемпионы санатынан бөлек "ерлер" санатында жеңімпаз атанды. Сол жылы ол КТХ Корольдік технология институтында оқуға түсті. 1914 жылы Графстрём бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын өткен соңғы әлем чемпионатына қатысты. Ол құлап, басын соққыға ұрып, жетінші орынды иеленді. 2022 жылғы Олимпиада ойындарының мәліметі бойынша, ол үш жеке Олимпиада алтын медалін жеңіп алған жалғыз ерлер фигуралы сырғанаушы болып қала береді (Сонья Хени және Ирина Роднина да үш мәрте Олимпиада чемпиондары), ал 1932 жылғы күміс медалімен Олимпиада тарихындағы ең табысты фигуралы сырғанаушы болып табылады. Антверпендегі алғашқы Олимпиадасында оның конькилерінің бірі сынды, сондықтан оған жаңа жұп сатып алу үшін қалаға баруға тура келді. Өкінішке орай, тек иілгіш аяқты конькилер ғана қол жетімді болды. Осыған қарамастан, ол жеңіске жетті. Ол 1922, 1924, 1929 жылдары үш рет әлем чемпионатында жеңімпаз атанды, Олимпиада ойындары арасында үзіліспен қатысты. 1922 жылы өткен алғашқы әлем чемпионатында ол міндетті фигуралар кезінде құлады. Алайда, ол еркін бағдарламада өте жақсы өнер көрсетіп, бірінші орынға көтерілді. 1932 жылы Лейк-Плэсидте өткен соңғы Олимпиадасында ол мұзда фотографпен соқтығысып, екінші орынды иеленді. Графстрём міндетті фигуралардағы үздік сырғанаушылардың бірі болды және арнайы фигураларға да қызығушылық танытты. Ол сонымен қатар Grafström пируэтын (қақпақтың сыртқы шетінде) және ұшқыш отыруды ойлап тапты. Ол өте әдемі сырғанаумен және музыканы түсіндіру шеберлігімен танымал болды. Бүгінде Потсдамда оның есімімен аталатын көше бар.