Кіріспе
Брайан Энтони Бойтано (Brian Anthony Boitano; 1963 жылғы 22 қазанда туған) – Калифорния штатының Саннивейл қаласынан шыққан американдық фигуралы сырғанаушы. Ол 1988 жылғы Олимпиада чемпионы, 1986 және 1988 жылғы Әлем чемпионы, сондай-ақ 1985–1988 жылдардағы АҚШ ұлттық чемпионы. 1988 жылғы маусымнан кейін кәсіби спортқа ауысты. ISU-дың жаңа ережелеріне сәйкес, ол 1993 жылы қайтадан жарыстарға қатысып, 1994 жылғы Қысқы Олимпиадада 6-орынды иеленді. 1996 жылы ол Әлемдік фигуралы сырғанау даңқы залына және АҚШ фигуралы сырғанау даңқы залына енгізілді.
Brian Anthony Boitano (born October 22, 1963) is an American figure skater from Sunnyvale, California. He is the 1988 Olympic champion, the 1986 and 1988 World Champion, and the 1985–1988 U. S. National Champion. He turned professional following the 1988 season. Under new rules by the ISU, he returned to competition in 1993 and competed at the 1994 Winter Olympics, where he placed sixth. In 1996, he was inducted into the World Figure Skating Hall of Fame and the United States Figure Skating Hall of Fame.
Ерте өмір
Брайан Боитано 1963 жылы дүниеге келіп, Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында өсті. Боитано Калифорнияның Саннивейл қаласындағы Мариан А. Питерсон жоғары мектебін бітірген. Ол итальян-американдық тегінен, оның әулеті Солтүстік Италиядан шыққан. Ересек болғаннан кейін ол Сан-Францискода тұрды.
Ерте мансап
Бала кезінен конькимен сырғанауды бастаған Брайан Боитано 1978 жылы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында қола медальді жеңіп алып, халықаралық аренада танымал болды. Ол болашақ қарсыласы Брайан Орсерді осы медаль үшін жеңді. Карьерасының басында Боитано көбінесе секіру шеберлігімен көзге түсті. Ол, сондай-ақ басқа бірнеше конькишілермен бірге, ерлер коньки спортының техникалық деңгейін көтеруге үлкен үлес қосты. 1982 жылы Боитано үштік аксельді алғаш рет орындаған американдық конькиші болды. 1987 жылы ол өзінің авторлық секірісін – «Боитано үштік люц» секірісін таныстырды, онда конькиші сол қолын басының үстіне көтереді. 1986-87 жылғы маусымда және 1988 жылғы әлем чемпионатында төрттік секіруге талпыныс жасады, бірақ оны таза орындамады; екі рет қону кезінде екі аяғымен тіресті. 1983 жылғы әлем чемпионатында ол жарыста барлық алты үштік секіруді таза орындаған алғашқы конькиші болды – мүмкін болатын ең жоғары көрсеткіш (Zayak ережесін қараңыз). Ол қарсыласы Брайан Орсермен бәсекелесу үшін екі флип және екі үштік аксель секірді, ал Орсер бір үштік флип және бір үштік аксель орындады. 1985 жылы Хамильтоннан кейінгі бірінші әлем чемпионатында Александр Фадеев жеңіске жетті, ал Брайан Орсер екінші, Боитано үшінші орын алды. 1986 жылғы АҚШ чемпионатынан бірнеше апта бұрын оң білезігінің сіңірлеріне зардап келді, бірақ екінші ұлттық титулын жеңіп алды. 1986 жылғы әлем чемпионатында Боитано жеңіске жетті, ал Фадеев еркін бағдарламада сәтсіз өнер көрсетті, жеңіске жетуге барлық мүмкіндігі болса да; Орсер тағы да екінші орынды иеленді. 1986-1987 жылғы маусымда Боитано бағдарламасына үш жаңа элемент енгізді: «Тано үштік люц» және төрттік аяқпен секіру, сондай-ақ көзін байлап сырғанау, бірақ жарыста таза төрттік секіруді орындауға ешқашан қол жеткізбеді. 1987 жылғы әлем чемпионаты Цинциннатиде өтті, бұл әлем чемпионы Боитаноға үй алаңында үлкен артықшылық берді. Бұл жарыстың нәтижесі 1988 жылғы Олимпиада ойындарына бағыт берді. Әлем чемпионатында Боитано төрттік аяқпен секіруге талпынғанда құлады және екінші орын алды. Үйде Орсерден әлем чемпионатының титулын жоғалтқаннан кейін Боитано мен оның жаттықтырушысы Линда Ливер Боитаноның Олимпиада чемпионы болуы үшін өзгерістер қажет екенін шешті. Боитано әрқашан техникалық талаптарды ("Бірінші балл") жақсы орындап келді, бірақ көркемдік жағынан ("Екінші балл") нашар болды. Ол өзін "секіру роботы" деп сипаттады. Оның көркемдік өсуіне көмектесу үшін ол 1987-1988 жылғы Олимпиада маусымына арналған бағдарламаларын хореографиялау үшін хореограф Сандра Безичті шақырды. Бәсекелестікті одан әрі қыздыру үшін Боитано мен Орсер екеуі де әскери тақырыбындағы бағдарламаларды орындады. Боитаноның еркін сырғанауы "Наполеон мен Жозефина" телесериалынан алынған музыкамен қойылған. Ол еркін сырғанауда көк түсті, қызыл түстес және эполеттері бар костюм киді, сондай-ақ музыкасы рұқсат еткенше әскери қимылдар мен поздарды пайдаланды. 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарындағы "Брайандардың шайқасы" Боитаноның әуесқой мансабының жарқын сәті болды. Боитано мен Орсер еркін сырғанау бөлігінде тең түсті, кім жеңсе, сол жеңіске жетеді. Александр Фадеев жарыстың міндетті фигуралар бөлімінде жеңіске жетті, Боитано екінші, Орсер үшінші орын алды. Қысқа бағдарламада Орсер бірінші, Боитано екінші орын алды. Бұл кезде еркін сырғанау жалпы есептің 50% құрады, сондықтан Боитаноның жеңісі оны бірінші орында ұстап тұру үшін жеткіліксіз болды, егер ол еркін сырғанауда жеңіліске ұшыраса. Боитано таза, техникалық жағынан жақсы ұзақ бағдарлама орындады, онда сегіз үштік секіру, оның ішінде екі аксель және үштік флип-үштік аяқпен секіру комбинациясы болды. Екінші рет үштік аксельді таза орындауы шайқаста шешуші фактор болды. Орсер секіру кезінде бір кішкентай қателік жасады және жоспарланған екінші үштік акселін жіберді. Боитано шайқаста 5:4 есебімен жеңіске жетті. Кейіннен Канаданың коньки спорты федерациясы төрешілер алқасының бірнеше елдерімен, әсіресе Шығыс Германия мен КСРО-мен "дауыс саудасымен" айналысқандығы анықталды. Бұл ақыр соңында кері әсер етті, өйткені кеңестік судья бұл келісімді орындаудан бас тартып, "өзінің санасымен" дауыс берді, Боитаноны бірінші орынға қойды. Егер ол федерациясының нұсқауларын орындаған болса, Боитано алтын медальдан айырылып қалар еді. Судьяны оның федерациясы дереу жұмыстан босатты. Сарапшылар екі конькишінің арасындағы есептің неге соншалықты жақын болғанына күмән келтірді, өйткені Боитанода 2 үштік аксель, 2 үштік флип және үштік-үштік комбинация болды, бұл элементтер Орсердің бағдарламасында жоқ еді. Жеңісімен Боитано барлық алты түрлі үштік секіруді орындаған алғашқы Олимпиада чемпионы атанды. Боитано АҚШ туының суреті түсірілген конькилермен алтын медаль жеңіп алды. Бұл конькилер қазір Смитсониан институтындағы Американдық тарих ұлттық мұражайының коллекциясында сақталады. Олимпиададан кейін Орсер мен Боитано әлем чемпионатына қатысты, онда Боитано жеңіске жетті. Боитано көп ұзамай кәсіпқон конькишіге айналды.
Кәсіби мансап және әуесқойлық деңгейге қайта оралу
Олимпиададан кейін Боитано кәсіби саптарда жарыстарда үстемдік етті, 10 кезектес кәсіби жарысты жеңіп алды, оның ішінде 5 рет қатарынан Әлемдік кәсіби чемпионат атағы және 4 рет қатарынан Чемпиондар сын-тестінде жеңіске жетті. Боитано сондай-ақ "Мұз үстіндегі Кармен" қойылымында өнер көрсетіп, осы үшін Эмми сыйлығын жеңіп алды. Дегенмен, Боитано әуесқойлық жарыстарға қайта оралып, Олимпиадаға тағы бір мүмкіндік іздеді. 1993 жылдың маусым айында Халықаралық конькимен сырғанау одағы (ISU) "Боитано ережесі" деп белгілі болған ережені енгізді, ол кәсіби конькишілерге "әуесқой" немесе "қатысуға құқылы" конькиші ретінде қайта тіркелуге мүмкіндік берді. Боитаноға украиндық Виктор Петренко, 1988 жылғы қола жүлдегер және 1992 жылғы алтын жүлдегер сияқты көптеген спортшылар қосылды. ISU-дың бұл шешімі Боитаноның 1990-шы жылдардың басындағы белсенді қатысуының нәтижесі болды, осы кезде Халықаралық Олимпиада комитеті спортшыларға төленетін сыйақыға қатысты барлық шектеулерді алып тастады. Бұрын Комитет батыстың кәсіби спортшыларын қабылдамай, шығыс блогының мемлекеттік қолдауымен "әуесқой" деп танылғандарға жарысқа қатысуға рұқсат бергені үшін сынға ұшыраған болатын. Боитано 1994 жылғы Лиллехаммерде (Норвегия) өткен қысқы Олимпиада ойындарына қатысу үшін әуесқой ретінде қайта тіркелді. Ол ұзақ бағдарламаны жақсы орындап, 6-шы орынды иеленді. Осыдан кейін Боитано қайтадан кәсіби сапқа оралды. 1996 жылы ол Әлемдік фигуралы конькимен сырғанау даңқы залына және АҚШ фигуралы конькимен сырғанау даңқы залына енгізілді.
Жеке өмір
2013 жылдың желтоқсанында Боитано Ресейдің Сочи қаласында өтетін 2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына АҚШ делегациясының құрамына енгізілді. Осы тағайындамамен бірге Боитано өзінің гомосексуал екенін жария етті. Сочи ойындары мен Ресей 2013 жылдың маусымында қабылданған Ресейдің гомосексуалдыққа қарсы "пропаганда" заңына байланысты сынға ұшырады және ЛГБТ жақтастарының белсенділігіне толы болды. 2014 жылдың қаңтарында Боитано Associated Press агенттігіне делегация құрамына кіргенге дейін бұл туралы ешкімге айтпағанын мәлімдеді. Боитаноның үлкен ағасы Марк Боитано жылжымайтын мүлік агенті және бұрынғы саясаткер. Ол 1997 жылдан 2013 жылға дейін Нью-Мексико штатының Сенатының депутаты болды.
Саут Парк әндері
Боитаноның супербатыр ретінде сатиралық бейнесі «Оңтүстік Парк» мультсериалында кейде пайда болатын кейіпкер ретінде көрінеді. «Оңтүстік Парк: Ірі, Ұзын және Кесілмеген» (1999) фильмінде "Брайан Боитано не істер еді?" деген музыкалық номері бар. Ол сонымен қатар "Иса мен Санта" эпизодында да пайда болды.
Food Network шоуы
2009 жылдың 23 тамызында Food Network «Брайан Боитано не дайындаса керек?» деген жаңа телесериалды көрсетті, оның атауы мен ашылу музыкасы South Park: Bigger, Longer & Uncut әнінен алынған. Шоуда Боитано достары үшін тамақ дайындайды. Сериал екінші маусымға 10 бөлімге ұзартылды.
Теледидар мен кинодағы басқа да ролдері
Бойтано 1990 жылғы неміс би фильмі «Кармен мұзықта» Катарина Виттпен және өміріндегі басты қарсыласы Брайан Орсермен бірге түсті; Бойтано Дон Хосе рөлін сомдады. Үшеуі де «Классикалық музыка/би бағдарламасындағы үздік орындаушы» номинациясы бойынша «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы Бойтано «Даңқты жүздер» фильмінде әлемдік коньки спорты федерациясының төрешісі ретінде камео түсірді. Ол және тағы бір фигуралы сырғанаушы Мишель Кван 2005 жылғы Disney-дің «Мұз ханшайымы» фильмінде өздерінің рөлінде камео түсірді, бұл фильмде олар аймақтық жарыс кезінде комментаторлар болып көрінді. Ол «Джиада үйде» бағдарламасының бір бөлімінде пайда болды. Ол «Жаңа шеф-аспаз» (Top Chef Masters) телешоуының 4-ші маусымының 3-ші бөліміне қонақ төреші ретінде қатысты. Бөлімнің тақырыбы «Брайан Бойтано не дайындамақ?». Ол Fox Business Network арнасының «Стоссел» бағдарламасының «Табиғи тәртіп» (10 ақпан, 2011 жыл) бөлімінде пайда болды. Ол «Check, Please! Bay Area» бағдарламасында пайда болды, бұл Сан-Францискодағы KQED телеарнасында көрсетілетін мейрамханалар туралы бағдарлама. Ол HGTV арнасында «Брайан Бойтано жобасы» деп аталатын телесериалды жүргізді, ол 2014 жылдың 16 қаңтарында көрсетілді, онда ол Солтүстік Италиядағы Бойтанолардың көптеген ата-бабаларының үйі болған, жайлы емес үйді сатып алды. Сериал барысында ол Фавале ди Малвародағы үйді мұқият қалпына келтіріп, жаңартып, интерьер мен жиһазды табу үшін екі қызымен бірге көне заттар сататын базарларды аралады. Жергілікті шеберлер, ағаш өңдеушілер, тас қалаушылар және суретшілер оның уақытының бір бөлігін өткізетін және алыстан келген Бойтаноларды қабылдайтын әдемі үйді жасады. Бойтано «Жаннаттық асүй» (Hell's Kitchen) реалити-шоуының 18-ші маусымында қонақ ретінде пайда болды, онда ол Гордон Рамзи және Трейси Дес Джардинспен бірге «Мұз қатып қалды» (Hell Freezes Over) бөліміндегі командалық сынақты бағалады.
Нәтижелер
Халықаралық жарыс 77–78 (1977–1978) 78–79 79–80 80–81 81–82 82–83 83–84 84–85 85–86 86–87 87–88 93–94 Олимпиада 5-орын 1-орын 6-орын Әлем чемпионаттары 7-орын 6-орын 3-орын 1-орын 2-орын 1-орын Skate America 3-орын 1-орын 2-орын 1-орын 2-орын Skate Canada 1-орын 2-орын NHK Trophy 3-орын 1-орын St. Ivel 1-орын Nebelhorn 3-орын St. Gervais 3-орын Халықаралық: Жастар Жасөспірімдер Әлем чемпионаттары 3-орын Ұлттық АҚШ чемпионаты 1-орын (жасөспірімдер) 8-орын 5-орын 4-орын 4-орын 2-орын 2-орын 1-орын 1-орын 1-орын 1-орын 2-орын