Колумбиада: 19 ғ. артиллериясы, теңіз жағалау қорғанысы үшін жасалған, ауыр снарядтарды қашыққа атуға қабілетті зеңбірек. АҚШ тарихында маңызды рөл атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы үлкен калибрлі артиллерия түрі, оқ-дәрінің бір түрі.
Type of large caliber cannon from the 19th century
the type of cannon gun
Колумбиада – үлкен калибрлі, тегіс ішкі беті бар, оқпен зарядталатын, ауыр снарядтарды жоғары және төмен траекторияда атуға қабілетті қару. Бұл мүмкіндік колумбиадаға қатты доптармен немесе жарылғыш снарядтармен ұзаққа атуға мүмкіндік берді, осылайша ол сол кезде теңіз жағалауын қорғау үшін өте тиімді қару болып саналды. 1811 жылы АҚШ армиясының полковнигі Джордж Бомфорд ойлап тапқан колумбиадалар 1812 жылғы соғыстан бастап 20 ғасырдың басына дейін АҚШ теңіз жағалауын қорғауда пайдаланылды. Колумбиада АҚШ және Конфедерация армияларынан басқа жерлерде сирек қолданылды. Дегенмен, кейбір мамандар колумбиаданы француз Генри Жозеф Пайханстың 30 жылдан кейін жасаған жарылғыш снарядтармен атуға арналған артиллерияның идеялық көзі деп санайды.
The columbiad was a large caliber, smoothbore, muzzle loading cannon able to fire heavy projectiles at both high and low trajectories. This feature enabled the columbiad to fire solid shot or shell to long ranges, making it an excellent seacoast defense weapon for its day. Invented by Colonel George Bomford, United States Army, in 1811, columbiads were used in United States seacoast defense from the War of 1812 until the early years of the 20th century. Very few columbiads were used outside of the U. S. and Confederate Armies; nevertheless, the columbiad is considered by some as the inspiration for the later shell only cannons developed by Frenchman Henri Joseph Paixhans some 30 years later.
Тарих
1811 жылы шығарылған алғашқы колумбиадалардың ішкі диаметрі болды және 50 фунт салмақтың оқ-дәрісімен атылатын. Кейбір екінші жүйелік бекіністер осы қарумен жарақтандырылған болса да, армия бастапқы өндіріс құнының жоғары болуына байланысты ертедегі колумбиадаларды кеңінен пайдаланбады. Тек 1844 жылдан кейін 8 дюймдік (203 мм) және 10 дюймдік (254 мм) модельдер жаппай өндіріске түсті. 8 дюймдік (203 мм) колумбиада 65 фунт салмақтың снарядын немесе қатты оқты атуға қабілетті болды; қарудың салмағы құрады. 10 дюймдік (254 мм) колумбиада 128 фунт салмақтың снарядын немесе қатты оқты атуға қабілетті болды және салмағы құрады. Бұл шойын қарулар әдетте теңіз жағалауындағы шанақтарға орнатылатын, олардың көмегімен сәл көлбеу "рельстер" немесе ағаш тіреулер бойымен кері иілуге болатын. Орнатылған колумбиада шанақ арқылы оңға немесе солға бұрыла алатын. Көп жағдайда бұрылу радиусы 180 градустан аспады, бірақ кейбір бекіністер 360 градусқа айналуға мүмкіндік берді. Конфедерация штаттары да колумбиадаларды кеңінен қолданды, көбінесе сепаратизм кезінде Федералдық арсеналдардан тартып алынған қорлар. Олар ертедегі броненосстық кемелерге қарсы тиімді қарсылық көрсетті. Сонымен қатар, Конфедерация Родман әдісінсіз 8 дюймдік (203 мм) және 10 дюймдік (254 мм) колумбиадаларды шектеулі мөлшерде өндірді; олар ұзақ мерзімді пайдалануға шыдамады. Конфедерация қарудың тиімділігін арттыру үшін кейбір колумбиадаларды да ойыстырды. Азамат соғысынан кейін көптеген колумбиадалар АҚШ-тың теңіз жағалауындағы бекіністерде қалды. 1870-ші жылдардың соңында бірнешеуі заманауи болаттан жасалған кемелерге қарсы қолдану үшін ойыстырылып, сынақтан өтті, бірақ нәтижелер көңіл көнші болды. Қаржы тапшылығына байланысты соғыстан кейінгі армия испан-американ соғысынан кейін заманауи артқы жағынан зарядталатын ойыстырылған зеңбіректер оларды алмастырғанға дейін тегіс ішкі диаметрлі колумбиадаларды тізімде сақтап келді. Көптеген колумбиадалар АҚШ-тың штаттары мен федералдық парктерінде, сондай-ақ 19 ғасырдағы теңіз жағалауындағы бекіністерді еске түсіретін тарихи белгілері бар қалалық парктерінде, АҚШ-тың аймақтарындағы сот үйлерін "қорғап" тұр.
The first columbiads produced in 1811 had a diameter bore and fired a fifty pound projectile. Although some Second System forts were armed with this weapon, the Army did not widely adopt early columbiads due to initial high costs of manufacture. Only after 1844 did an eight inch (203 mm) model and a ten inch (254 mm) model see mass production. The eight inch (203 mm) columbiad could project a 65 pound shell or for solid shot; the weapon weighed The ten inch (254 mm) columbiad weighed and hefted a 128 pound shell to or solid shot to These cast iron weapons were typically mounted on seacoast carriages designed to recoil up a slightly inclined set of "rails" or wooden beams. The mounted columbiad could pivot left or right on a traversing rail. In most cases the arc of pivot was less than 180 degrees, but some batteries allowed 360 degree traverse. The Confederate States also used columbiads extensively, mostly stocks captured from Federal arsenals at the time of secession. These acquitted themselves well against early ironclad warships. In addition, the Confederates produced limited quantities of eight inch (203 mm) and ten inch (254 mm) columbiads without the Rodman process; these could not withstand sustained use. The Confederates also rifled some columbiads in an effort to improve weapon performance. After the Civil War, many columbiads remained in place at seacoast fortifications around the U. S. In the late 1870s several were rifled and tested for use against modern steel clad ships, with poor results. Strapped for funding, the post war army continued to carry smooth bore columbiads on inventory lists until after the Spanish–American War, when modern breech loading rifled cannon replaced them. Many columbiads are on display at Federal and state parks, "guarding" courthouses around the United States, as well as in city parks with accompanying historical markers, commemorating the 19th century seacoast fortifications.
Көркем шығармаларда
Жюль Верннің 1865 жылғы "Жерден Айға" романында Америка Азамат соғысынан кейін Флорида штатының Тампа қаласында Айға тию мақсатымен алып Columbiad ғарыш зеңбірегі салынады. Зеңбірек бастапқыда қуыс алюминий шарды ату үшін жоспарланған, бірақ кейін адамдарды тасымалдауға арналған оқ-дәрі жасалады. Бұл ойдан шығарылған колумбиада 2 метр қалыңдығы бар, 274 метр ұзындығында, ал ішкі диаметрі 3 метр. Оның салмағы 68 000 тоннадан (61 700 метрикалық тонна немесе 60 700 ұзын тонна) асады, сондықтан рельстерге орнатудың орнына тікелей жерге құйылады. Зеңбірек содан кейін "пироксил" (пушка мақтасы)мен зарядталады, бұл оқ-дәріге Жер атмосферасынан шығып, Айға жету үшін қажетті жылдамдық береді. Бұл ойдан шығарылған зеңбіректің кішірейтілген нұсқасы Париждегі Диснейлендтегі Space Mountain аттракционының француз нұсқасы үшін ұшыру құрылысы ретінде салынды. Бастапқыда "Ғарыш тауы: Жерден Айға" деп аталған бұл аттракцион Верннің романымен шартты түрде байланысты, ал аттракционның сыртқы дизайны Верн дәуірінің ретро-фютуристикалық стилінде жасалған.
In Jules Verne's 1865 novel From the Earth to the Moon, a giant columbiad space gun is constructed in Tampa, Florida after the American Civil War, with the purpose of striking the Moon. Although the cannon is originally designed to fire a hollow aluminum ball, a bullet shaped projectile is later designed with the purpose of carrying people. This fictional columbiad is made of cast iron 6 feet (2 m) thick, is 900 feet (274 m) long, and has a bore with a diameter of 9 feet (3 m). It weighs more than 68,000 short tons (61,700 metric tons or 60,700 long tons) and is therefore cast directly in the ground, rather than being mounted on rails. The cannon is then loaded with of "pyroxyle" (gun cotton) to give the projectile sufficient velocity to leave Earth's atmosphere and reach the Moon. A vastly scaled down depiction of this fictional cannon was built as a launch cannon for the French version of Space Mountain at Disneyland Paris. Originally named "Space Mountain: De la Terre à la Lune", the ride was loosely based on Verne's novel, and the attraction's exterior was built using a Verne era retro futuristic influence.