Кіріспе

Жапондық манга сериясы, авторы Масамунэ Сиро.

Бұл болашақтың киберпанк нұсқасында компьютерлік технология соншалық деңгейге жеткен, көптеген адамдар кибермиды бар, бұл технология оларға өздерінің биологиялық миын түрлі желілермен байланыстыруға мүмкіндік береді. Киберлендіру деңгейі қарапайым, минималды интерфейстерден бастап, ауыр жарақаттар салдарынан мидың кибернетикалық бөліктермен толық ауыстырылуына дейін жетеді. Бұл әртүрлі деңгейдегі протездермен де үйлесімді, толық протездік денеге ие адам киборгқа айналуы мүмкін. "Қойындыдағы арба" (Ghost in the Shell) туындысының басты кейіпкері, майор Мотоко Кусанаги – осындай киборг, өйткені бала кезінде болған қайғылы оқиға оның кибермиын орналастыру үшін толық дене протезін қажет етті. Дегенмен, киберлендірудің жоғары деңгейі миды өте тәжірибелі хакерлердің шабуылына ұшыратуы мүмкін, ал ең қауіптілері – адамды өз ықтиярына бағыну үшін хакерлікпен бағыттайтындар.

Әңгіме

Ghost in the Shell (攻殻機動隊 THE GHOST IN THE SHELL, Kōkaku Kidōtai Za Gōsuto in za Sheru) 2029 жылы басталады, және Басшы Дайсуке Арамаки мен Майор Мотоко Кусанаги басқаратын 9-бөлімді қамтиды. Олар «кибер-миға» ие болған адамдарды «жаны хакерлік» жасау арқылы көптеген қылмыстарды прокси арқылы жасаған кибер қылмыскер – Құыршақшыны тергеп жатады. Тергеу барысында 9-бөлім Құыршақ шеберінің шын мәнінде робот денесінде орналасқан, жапон үкіметінің бір бөлімі жасаған, жоғары дамыған жасанды интеллект екенін біледі. Құыршақшының соңғы иесін жойғаннан кейін 9-бөлім бәрі жақсы деп санайды, бірақ Майор өзінің санасында Құыршақ шеберін табады. Құыршақшының эволюцияның келесі сатысына жету тілегін естігеннен кейін Кусанаги оған өзінің жанымен бірігуге рұқсат береді. Ghost in the Shell 1.5: Human Error Processor (攻殻機動隊1.5 HUMAN ERROR PROCESSER, Kōkaku Kidōtai Itten Go Hyūman Erā Purosessā) фильмінде Майор 9-бөлімнен жеке мердігер ретінде жұмыс істеуге кетеді, ал бөлімнің қалған мүшелері – Бату, Тогуса, Ишикава, Сайто, Паз, Борма және Азума жасырын оперативтік қызметтерін жалғастырады, кейде Майормен оның түрлі бейнелерінде кездеседі. Ghost in the Shell 2: Man Machine Interface (攻殻機動隊2 MANMACHINE INTERFACE, Kōkaku Kidōtai Ni Manmashīn Intāfēsu) оқиғасы 2035 жылы өтеді, онда Майор, енді Мотоко Арамаки деп танылатын, Poseidon Industrial компаниясының қауіпсіздік сарапшысы болып жұмыс істейді. Ол енді желі арқылы басқа протездік денелерді басқарады, өнеркәсіптік тыңшыларға, жалдамал кісі өлтірушілерге және кибер хакерлерге қарсы күреседі, түрлі қылмыстарды шешеді, сонымен қатар күнделікті жұмысын атқарады. Алайда, парапсихолог-тергеуші жасанды интеллект профессорының ілімі дұрыс қолға түсіп, Майордың қазіргі дамитын өзіндік санасымен араласуға тырысқанда қауіпті жағдай туындайтынын анықтайды.

Құрылыс және даму

Манга жазу барысында Масамуне Широу оны тым күрделі немесе тым оңай етпеуге тырысты. 2020 жылдың тамызында VR Но театрының қойылымы көрсетілді.

Қабылдау

"Қойыншықтағы рух" мангасы көбінесе оң пікірлер алды. Publishers Weekly журналы манганың суреттерін жоғары бағалады: "Масамуненің қара-ақ суреттері динамикалық және әдемі ишаралы; ол болашақтың, жоғары технологиялық Жапонияның таңғажайып қалалық пейзажын керемет бейнелейді". ComicBookBin сайтынан Лерой Дурессо мангаға "А" бағасын беріп, былай деді: "Ол визуалды түрде күшті және көбінесе түсініксіз, бірақ оның таңғажайып сезімі мен зерттеуге құштарлығы оның идеяларын тұңғыш рет жарық көргеннен кейін екі онжылдықтан соң да жаңа сезіммен қабылдауға мүмкіндік береді". Graphic Novel Reporter сайтынан Питер Гутьеррес манганы мақтап, былай деп жазды: "Қысқасы, "Қойыншықтағы рух" – ең жақсы ғылыми фантастика: ол өнер мен философияға толы, сондықтан тіпті осы жанрды әдетте қабылдамайтындар үшін де міндетті оқу". Read About Comics сайтынан Грег МакЭлхаттон суреттерін жоғары бағалап, бірақ манганың оқиғасының қарқыны мен қысқаша оқиғалар жинағын сынға алды: "Широудың болашаққа деген көркем көзқарасын көруге мүмкіндік алғаныма қуаныштымын және оның Intron Depot сурет кітаптарына қызығушылық танытамын, бірақ жалпы алғанда "Қойыншықтағы рух" – үлкен алдау: бір қарағанда жарқын және қызықты, бірақ тереңірек бойлағанда бос". "Қойыншықтағы рух 2: Адам-машина интерфейсі" Жапонияда алғашқы басылымынан бері 100 000-нан астам дана сатылды. Diamond Comic Distributors 2005 жылғы ең жақсы мангалар тізімінде оны #7-орынға қойды. Anime News Network сайтынан Майк Крандол манганы тым күрделі және тым көп деп сынға алды, оны "өз пайдасына тым техникалық" деп атады, бірақ Широудың "шебер сурет салу дағдыларына инновациялық CGI графикасы қосылғанын, бұл серияның ең батыл көркемдік тәжірибесі" деп жоғары бағалады. Publishers Weekly журналы суреттерін "түсті және қара-ақ графикасы таңғажайып, деректерді берудің визуалды емес әлемін керемет бейнелейді" деп мақтады, бірақ оқиғаның шатастыратынын айтты. "Қойыншықтағы рух 1.5: Адам қатесінің процессоры" 2012 жылдың 19 қазанында The New York Times Manga Best Seller тізімінде #10-орынды иеленді. Ain't It Cool News сайтынан Скотт Грин манганың "кіру билетінің құнына тұрарлық" ескертпелерін мақтады. "Оның әрбір детальге қаншалықты көңіл бөлгені және қаншалықты көп ақпарат беруге тырысқанына қарағанда, бұл дерлік ауру сияқты".