Кіріспе
Репликант – 1982 жылы түсірілген «Блэйд Раннер» және 2017 жылы түсірілген «Блэйд Раннер 2049» фильмдеріндегі биоинженерлік, адам тәріздігімен көзге түсетін ойдан шығарылған жаратылыс. Ол ересек адамнан физикалық тұрғыдан ажыратылмайды және көбінесе адамнан артық күш пен интеллектке ие болады. Репликантты анықтау үшін, эмоциялық жауаптарды тудыратын ойдан шығарылған Войт-Кампф тесті қолданылады; репликанттың сөзсіз реакциялары адамның реакцияларынан өзгеше болады. Тесттен өтпеген жағдайда, оны эвфемизм ретінде «зейнетке шығару» деп атайды. Репликанттың бірнеше үлгісі жасалған. Алғашқы үлгі – Nexus 6, оның өмір сүру мерзімі төрт жылды құрайды. Nexus 7 – ұрпақ беру қабілеті шектеулі, эксперименталдық үлгі. Nexus 8 және Nexus 9 репликанттарының да өмір сүру мерзімі шексіз, бірақ Nexus 9 желісі адамның бұйрығын орындамауға қабілетті емес.
A replicant is a fictional bioengineered humanoid featured in the 1982 film Blade Runner and the 2017 sequel Blade Runner 2049 which is physically indistinguishable from an adult human and often possesses superhuman strength and intelligence. A replicant can be detected by means of the fictional Voight Kampff test in which emotional responses are provoked; a replicant's nonverbal responses differ from those of a human. Failing the test leads to execution, which is euphemistically referred to as "retiring". Several models of replicant were produced. The first seen model, the Nexus 6, has a four year lifespan. The successor model, the Nexus 7, were limited experimental models with the ability to procreate. Nexus 8 and Nexus 9 replicants also have open ended lifespans, but the Nexus 9 line was incapable of disobeying human orders.
Терминнің шығу тегі
Оның "Андроидтар электрлі қойларды армандай ма?" романында (Blade Runner фильмінің шабыттандырған туындысы), Филип К. Дик андроид (немесе "энди") терминін пайдаланған, бірақ режиссер Ридли Скотт көрермендердің бұрынғы түсініктерінен қашықтау үшін жаңа термин қалаған. Дэвид Пейплз сценарийді қайта жазғанда, микробиология мен биохимия саласындағы қызымен кеңесіп, "көбейту" терминін ұсынды, бұл – клетканың өзін-өзі көшіруінің биологиялық процесі. Содан кейін Пейплз немесе Скотт "репликант" терминін ойлап тапты, ол Хэмптон Фанчердің сценарийіне қосылды.
" Блэйд Руннер 2049 "
Келесі фильм, "Блэйд Раннер 2049", түпнұсқадан отыз жыл өткен соң орын алады. Осы арадағы 30 жылда бірнеше жаңа репликант түрлері енгізілді. Келесі бөлімде Рэйчел Nexus 7 деп аталатын, қысқа ғұмырлы репликант прототипінің бір бөлігі болғаны ретроспективті түрде белгіленеді. Бұл, репликанттарды имплантталған естеліктермен психикалық тұрақты етуді сынау мақсатымен жасалған, сонымен қатар ұрпақ тудыруға қабілетті репликанттарды дамытуға бағытталған. Рэйчел 2021 жылы босанғанда қайтыс болды, ал оның баласын репликанттардың жер астындағы ұйымы жасырып алды. Тайрелл 2019 жылдың қарашасында өткен фильмнің оқиғалары барысында қаза тапты, ал оның қазасымен бірге ұрпақ тудыруға қабілетті репликанттарды жасау құпиясы да жойылды. 2020 жылы Tyrell Corporation Nexus 8 репликантын ұсынды, оның өмір сүру мерзімі төрт жылмен шектелмеді. Nexus 8 жаппай өндіріске түсті, бірақ репликанттардың жаңа толқыны көтеріліске шықты, нәтижесінде Nexus 8 репликанттары Батыс АҚШ үстіндегі орбитада ядролық қаруды жарып, электромагниттік импульс тудырды. Бұл импульс репликанттар туралы көптеген жазбаларды жойды, адамдарға оларды Жер бетінде табуды қиындатты, бірақ шабуыл Nexus 8 өндірісінің жаппай тазалауына және толық тоқтатылуына әкелді (дегенмен, көптеген қолданыстағы бірліктер хаоста жасырынып қалды). 2036 жылы ген инженері Ниандер Уоллес Nexus 9 репликанттарының жаңа түрін жасады. Олардың да өмір сүру мерзімі шексіз, бірақ адам берген бұйрыққа қарсы тұра алмайтындай етіп жасалған. Nexus 9 бағдарламасының тиімділігі және жаһандық азық-түлік дағдарысын шешу, репликант өндірісіне қатысты тыйымды алып тастауға мүмкіндік берді. 2049 жылға қарай Nexus 9 репликанттары Жер бетінде және одан тыс жерлерде кеңінен қолданылады. Арнайы полиция бөлімдері кез келген бүлікшілерді, сондай-ақ әлі де жасырынып жүрген Nexus 8-ді іздеумен айналысады (Nexus 7 жаппай өндірілген емес, ал Nexus 6 модельдерінің барлығы ондаған жылдар бұрын қартайып қайтыс болды). Бұл полиция бөлімдері тағы да "Блэйд Раннерлер" деп аталады, бірақ қазір олар имплантталған естеліктері бар, өзіне-өзі сезімтал репликанттардан құралған, бірақ олар өздері репликант екенін және естеліктерінің жасанды екенін толық біледі.
Декардтың адамгершілігіне қатысты түсініксіздік
Blade Runner фильмінің маңызды бір бөлігі – басты кейіпкер Декардтың адам екені не репликант екенінің анық еместігі. Бұл фильмнің орталық тақырыптарының бірі – адамның мәні. Ақиқатында, Декард репликант па, жоқ па деген мәселе емес, оның осы екіұштылығы адамдар мен репликанттар арасындағы шекараны нашарлатады.
Жаратушылардың пікірлері
Харрисон Форд, фильмде Деккард рөлін ойнаған актер, Деккардты репликант деп ойламағанын және режиссер Ридли Скоттпен кейіпкердің адам екендігі туралы пікір алмасып, келісімге келгендерін айтты. Бірақ режиссер Ридли Скоттпен болған бірнеше сұхбатта Деккардтың репликант екендігі айтылды. Автор Уилл Брукер бір мүйізді аттың арманы Деккардқа ғана тән емес болуы мүмкін екенін, және бұл Nexus 6 репликанттарының миына қосылған жекелеген ерекшелік болуы мүмкін деп жазды. Осыдан Гаффтың да репликант болуы және ортақ жадқа ие болуы мүмкін деген қорытынды жасауға болады. «Future Noir: The Making of Blade Runner» кітабының авторы Пол Саммон сұхбаттарында Деккардтың Nexus 7 үлгісі болуы мүмкін екенін айтты, ол үлкен күш пен интеллектке ие емес, бірақ адамдық иллюзияны толықтыратын неврологиялық ерекшеліктері бар. Саммон сондай-ақ Nexus 7 репликанттарының белгілі бір өмір сүру мерзімі болмауы мүмкін екенін (яғни, олар өлмейтін болуы мүмкін, бұл өмір сүру мерзімін анықтаушы фактор ретінде қарастырылмайды) айтады. Ол сондай-ақ Скотттың Деккардтың репликант екенін айту арқылы қызығушылықты оятуды көздегенін мәлімдеді.
Ғаламдағы дәлелдер
«Электр қойлар арманда ма?» романында Деккард Войт Кампф тестілеуіне түсіп, адам деп танылды, бірақ Рейчелдің тесттен өте жақын нәтиже көрсетуі оның қатесіздігіне күмән тудырады. Ол фотосуреттер жинайды, бірақ бұрынғы әйеліне (оны «суық балық» деп атаған) сілтемеден басқа отбасы мүшелері туралы ешқандай ақпарат жоқ. Фильмнің монтажын бақылайтын редактор Терри Роулингс Скотттың «Харрисонды кадрдың фонына әдейі орналастырып, сәл бұлыңғыр етіп түсіргенін» айтады, сондықтан оның көзінің жарқырағанын байқау үшін назар салу керек. Ридлидің өзі Деккардтың реплика екенін сезінген болуы мүмкін, бірақ фильмнің соңында бұл мәселені көрерменнің шешіміне қалдыруды көздеген. «Блэйд Раннер 2049» фильмі бұл сұраққа қайта оралып, жауабын қасақана екіұшты қалдырады. Фильмде Деккардтың Рейчелмен бала сүюге қабілетті екені және бұл мүмкін болған себебі, ол эксперименталды прототип (Nexus 7 деп белгіленген), ұрпақ көбейтуге қабілетті реплика модельді жасаудың алғашқы және жалғыз әрекеті болды. Репликаторларды өндіретін компанияның бас директоры Ниандер Уоллес Деккардты тұтқындап, оның Рейчелге ғашық болуы тым әдемі көрінеді дейді, бұл Деккардтың Рейчелге ғашық болуы Тайрелдің ұрпақ көбейтуге қабілетті репликаторларды жасау экспериментінің бір бөлігі болуы мүмкін екенін ұсынады, бірақ Тайрелдің қайтысы мен жазбалардың жойылғандықтан, ол ешқашан шындықты білмейді.