Кіріспе

Stockholms Enskilda Bank, кейде Enskilda banken немесе SEB деп аталады, 1856 жылы Андре Оскар Валленберг Стокгольмнің алғашқы жеке банкі ретінде құрған швед банкі. 1857 жылы Stockholms Enskilda Bank әйелдерді жұмысқа алуды бастады, бұл жөнінде алғашқы банк екенін мәлімдеді. Stockholms Enskilda Bank-ты Валленберг отбасы басқарды, олар банк арқасында швед бизнесінде ерекше орынға ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Валленберг банкі нацистік Германиямен ынтымақтастық жасады деген айып тағылып, АҚШ үкіметі банкке блокада салды. 1972 жылы банк Skandinaviska Banken-мен бірігіп, Skandinaviska Enskilda Banken болып қайта құрылды.

Тарих

Бастапқыда Stockholms Enskilda Bank негізінен өнеркәсіпке несие берді, ал көп ұзамай төлемдерді жеңілдету үшін банкирлік вексельдер енгізілді. 19-ғасырдың соңында Стокгольм Энскильда банкі несие беруші де, бастамашы да болып өнеркәсіптік құрылыста белсенді рөл атқарды. Банк мемлекетке, муниципалитеттерге, өнеркәсіпке және теміржолға 80 миллион швед кронасынан астам облигациялық қарыздарды қабылдады немесе оларға қатысты. Кейбір салаларда банк 19-ғасырдың алғашқыларының бірі болды. 1857 жылы Стокгольм Энскильда банкі әлемде әйелдерді жұмысқа алған алғашқы банк екенін мәлімдеді, ал 1892 жылы банк қызметкерлері үшін зейнетақы схемалары ұсынылды. 1912 жылы Стокгольм Энскильда банкі Ұлыбритания мен Солтүстік Еуропа арасындағы сауданы дамытуға маманданған Британдық Солтүстік Сауда банкінің негізін қалаушыларының бірі болды. 1920 жылы Британдық банк C. J. Hamros & Son компаниясымен бірігіп Hambros Bank-ты құрды, ал Stockholms Enskilda Hambros акцияларын алды.

Халықаралық рецессия

1920 жылдардың соңында халықаралық рецессия Еуропаға тарады, және 1932 жылдың наурыз айында Ивар Крюгердің Парижде қайтыс болуы жағдайды шиеленістірді. Якоб Валленберг облигация ұстаушыларының мүдделерін қорғауға міндеттелген халықаралық Крюгер комитетінің мүшесі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және соғыс кезінде Швеция үкіметі банк басшылығын Германиямен, Ұлыбританиямен, АҚШ және Финляндиямен сауда келіссөздері жүргізу үшін тартты. Соғыс жылдары, 1939–1941 жж., Stockholms Enskilda Bank неміс Bosch тобының бірнеше еншілес компанияларын сатып алды. Сатып алулар Bosch компаниясының соғыстан кейін мүлікті қайта сатып алу құқығымен жасалды. Америкалық Bosch корпорациясы да осылайша сатып алынды. АҚШ үкіметі бұл сатып алуларды заңсыз деп есептеді және американдық Bosch корпорациясын жау мүлігі деп танып, 1943 жылы оны тәркіледі. 1945 жылдың тамызында банк пен Валленберг ағайындары нацистермен ынтымақтастық еткені үшін тағы да айыпталып, АҚШ үкіметі Stockholms Enskilda Bank-ке блокада салды. 1947 жылы блокада жойылды.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін, 1946 жылы коммерциялық банк қызметкерлері үшін алғашқы ұжымдық шарт жасалды, ал 1949 жылы басқару және қызметкерлер өкілдерімен персонал басқару комитеттері құрылды. 1953 жылы Стокгольм Энскильда Банкі филиалдарды жылжымалы бөлімшелер ретінде пайдалану үшін "банк автобустарын" қолдана бастады, сонымен қатар банк жаңартылды, оның ішінде перфокарта машиналары енгізілді. 1956 жылы жалақы төлеуі чектер арқылы жүзеге асырыла бастады және банк басқа банктердің чектарын қолма-қол ақшаға айналдыра бастады. 1960 жылдары Стокгольм Энскильда Банкі өнеркәсіп үшін маңызды банкке айналды. Өнеркәсіпке берілген несиелердің жалпы сомасы 2 миллиард SEK құрады. Жергілікті салымдарды тарту үшін жаңа филиалдар ашылды. 1960 жылдардың соңына қарай филиалдардың саны 52-ге жетті.

Skandinaviska Banken-пен бірігу

1972 жылдың 1 қаңтарында Skandinaviska Banken және Stockholms Enskilda Bank бірігіп, Skandinaviska Enskilda Banken банкін құрды, мақсаты – ірі халықаралық банктердің бәсекесіне төтеп бере алатын банк жасау болатын. Жаңа банкте 6730 қызметкер, 393 филиал, қалыптасқан клиенттер базасы және Швецияның ірі компанияларымен жақсы қарым-қатынастар болды. Дегенмен, бірігудің басты себебі сол кездегі өте солшыл социал-демократиялық партияның банктер мен жеке компанияларға таңған социалистік экономикалық саясаты еді. Пайданың белгілі бір деңгейіне ғана рұқсат берілді, ал Stockholms Enskilda Bank кеңейгеніне тырысқанда, швед үкіметі бұл әрекетке кедергі келтірді. Скандинавия банкімен бірігу банкке кеңеюге мүмкіндік берді. Бірігу кезінде Skandinaviska Banken компаниясы Stockholms Enskilda Bank-тан шамамен үш есе үлкен болды, ал Валленбергтер отбасы бірігудің қажеттігі туралы бөлініп кетті. Бұл жоспарды бастапқыда банк төрағасы Маркус Валленберг (кіші) ұсынған, ал банктің бұрынғы төрағасы Якоб Валленберг бірігуге қарсы болды. Бұл банк қызметкерлерінің арасында үлкен алаңдаушылық тудырды, және 1971 жылдың қараша айында бірігудің маңызды келіссөзшісі болған бас директор Марк Валленберг өз-өзіне қол жұмсады, Валленбергтер отбасын банк ісінде ізбасарсыз қалдырды.

Басқарма төрағалары

Жыл SEB басқарма төрағалары
1856–1864 L J Lovén
1864–1871 V Cramér
1871–1874 W Vretman
1875–1881 H Hamilton
1881–1898 F Wretman
1898–1911 Отто Принцшельд
1911–1914 Кнут Агатон Валленберг
1914–1917 Отто Принцшельд
1917–1938 Кнут Агатон Валленберг
1938–1943 Маркус Валленберг аға
1944–1946 Йоханнес Хеллнер
1946–1950 Р Люнглёф
1950–1969 Джейкоб Валленберг
1969–1971 Маркус Валленберг кіші

Бас атқарушылар

Жыл SEB басшылары
1856–1886 Андре Оскар Валленберг
1886–1911 Кнут Агатон Валленберг
1911–1920 Маркус Валленберг аға
1920–1927 Джозеф Нахмансон
1927–1946 Якоб Валленберг
1946–1958 Маркус Валленберг кіші
1958–1971 Марк Валленберг
1971 Ханс Мунк аф Розеншельд