Кіріспе

20 ғасырдағы адам тіндеріне қатысты дау-жанжал

Алдер Хей мүшелеріне қатысты дау-жанжал 1981-1996 жылдар аралығында адам тіндерін, соның ішінде балалардың мүшелерін рұқсатсыз алу, сақтау және жоюмен байланысты болды. Осы кезеңде 850-ге жуық нәрестелердің дене мүшелері бар 2000-нан астам ыдысқа мүшелер сақталған. Бұл деректер кейіннен Ливерпульдегі Алдер Хей балалар ауруханасында органдарды сақтауға қатысты жанжал бойынша өткізілген қоғамдық сараптама барысында жарияланды. Осы дау-жанжал 2004 жылғы «Адам тіндері» заңының қабылдануына әкелді, ол Ұлыбританияда адам тіндерін басқаруға қатысты заңнаманы жаңартты және Адам тіндері жөніндегі арнаулы орган құрылды.

Тарих

1999 жылы қоғамдық тыңдау өткізілгенге дейін, Alder Hey және Ұлттық денсаулық сақтау қызметіне (NHS) қарасты басқа ауруханалар отбасы мүшелерінің келісімінсіз науқастардың мүшелерін сақтап отырғанын жұртшылық білмеді. Тыңдау 11 айлық Саманта Рикардтың өлімінен кейін басталды, ол 1992 жылы Бристоль корольдік ауруханасында (BRI) ашық жүрек операциясы кезінде қайтыс болды. 1996 жылы, Самантаның өлімінен төрт жыл өткен соң, оның анасы Хелен Рикард BRI-де балалар жүрегіне жасалған операциялар бойынша өлім-жітімнің жоғары деңгейі туралы естіді. Рикард ауруханадан қызының медициналық жазбаларын сұрады және ол қайтыс болғаннан кейін жасалған патологоанатомдық сараптамадан хирургіне Самантаның жүрегі сақталғаны туралы хат тапты. Осы дәлелдерге тап болған аурухана 1997 жылы жүректі дереу қайтарды. 2001 жылдың қаңтар айында ресми Алдер Хей есебі (Редферн есебі деп те аталады) жарияланды. Нидерланд патологоанатомы Дик ван Велзеннің ауруханада жұмыс істеген кезінде "өлгеннен кейін әрбір баланың барлық мүшесін этикалық емес және заңсыз жолмен алып тастауға" жүйелі түрде бұйрық бергені анықталғанда Ұлттық денсаулық сақтау қызметіне қарсы үлкен халықтық наразылық болды. Бұл тіпті ата-аналары толыққанды сараптама жасауға қарсы болған балаларға да қатысты. Есепте сонымен қатар 210 NHS мекемесінде 100 мыңнан астам ұрықтардың, өлі туған нәрестелердің мүшелері мен денелері сақталғаны көрсетілді. Сонымен қатар, қайтыс болған науқастардан алынған 480,600 тіндік үлгі де сақталды. Сол жылы Бас медициналық кеңес (GMC) ван Велзеннің Ұлыбританияда медициналық практикасын уақытша тоқтату керектігін шешті. Сонымен қатар, Бірмингем балалар ауруханасы мен Ливерпульдегі Алдер Хей балалар ауруханасы жүрек операциясы кезінде тірі балалардан алынған тимус бездерін фармацевтикалық компанияға зерттеу үшін, қаржылық үлестің орнына бергені анықталды. Алдер Хей сондай-ақ түсік тастаған, өлі туған немесе аборт жасаған 1500 ұрықты келісімсіз сақтап қалды. 2003 жылдың басында құрбан болғандардың отбасыларының Алдер Хейге талаптары соттан тыс 5 миллион фунт стерлингке, яғни әр балаға шамамен 5000 фунтқа тең сомамен аяқталды. 2004 жылдың қаңтар айында 2000-нан астам отбасы қайтыс болған науқастардың дене мүшелерін, соның ішінде балаларды, келісімсіз алып қойғаны үшін NHS-ке қарсы жоғары сотқа шағым түсірді. 2004 жылдың 5 тамызынан бастап Ливерпуль ауруханаларында медициналық зерттеулер үшін сақталған 50 есімсіз сәбинің денесі Аллертон зиратына жерленді. Алдер Хейден 7 есімсіз дене келді, ал қалғаны басқа ауруханалардан келген. Бірнеше ай бойы аптаның бейсенбі күні тағы да көп жерлеулер өтті. Осы кезеңде 1000-нан астам сәйкессіз денелер, олардың көпшілігі 28 аптадан кіші ұрықтар жерленді. 2004 жылдың желтоқсанында Корольдік прокуратура қызметі (CPS) Дик ван Велзенді қылмыстық құқық бұзғаны үшін қудаламауға шешім қабылдады. Бұл шешімге себеп – контейнерлерде қалған мүшелердің өлімнен кейін алынған мүшелер екеніне кепілдік беру мүмкін болмады. Бұл айыптаушылар үшін қиындық тудырды, олар мүшелердің заңсыз алынғандығын күмәнданбайтын дәлелдеуі керек еді. Полиция бұл мәселені шешуге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 2004 жылы ван Велзенге қарсы барлық айыптар алынып тасталды, себебі бұл үшін қандай мүшелер нақты балаларға тиесілі екенін дәлелдеу қажет еді. 2005 жылдың 20 маусымында GMC ван Велзеннің Ұлыбританияда медициналық практикасын мәңгілікке тоқтату туралы шешім қабылдады.