Пол Дэвид Купер: Англиялық футболшының өмірбаяны

Кіріспе

Англиялық футболшы Пол Дэвид Купер (21 желтоқсан 1953 жылы туған) – Англияның бұрынғы кәсіби футболшысы, қақпашы ретінде ойнаған. Ол Футбол Лигасында 500-ден астам ойын өткізді, олардың көп бөлігі «Ипсвич Таун» клубы үшін болды. Ол 1978 жылғы Англия кубогын (FA Cup) және 1981 жылғы УЕФА кубогын жеңіп алды, сонымен қатар пенальтилерді ұстау шебері ретінде танылды. «Ипсвич» сапында 575 ойын өткізген ол клубтың тарихындағы ең көп ойын өткізген футболшылар тізімінде төртінші орында тұр.

Бірмингем қаласы

Купер Стаффордширдің Каннок қаласында дүниеге келген; бастапқыда шабуылшы болған, кейін қақпашы болған. Ол «Стаффс Каунти Бойз», «Бони Хей Джуниорс» және «Каннок Атлетик» клубтарында ойнады, содан кейін Мидленд Комбинациясында ойнаған «Саттон Колдфилд Таун» клубына қосылды. Купер «Саттон Колдфилд» сапында 1970 жылғы 15 тамызда Мидленд Комбинациясының матчында «Эвешем Юнайтедке» қарсы тұңғыш рет ойнады. 1971 жылғы маусымда екінші дивизионның «Бирмингем Сити» клубында шәкірт ретінде келісімшарт жасасқанға дейін сегіз лигалық матч пен бес кубоктық матч өткізді. Келесі айда оған кәсіби келісімшарт ұсынылды. Бірінші команданың қақпашысы Дейв Латчфорд «Бристоль Ситиге» қарсы матчта саусағын сындырғаннан кейін, Купер «Бирмингем» сапындағы дебютін 1972 жылғы 8 қаңтарда «Портсмутқа» қарсы өткізді. Ол үш гол жібергенімен, «Бирмингем» 6:3 есебімен жеңіске жетті, ал Купер келесі алты матчта бес рет қақпасын құрғақ ұстады. Купер келесі аптада «Лидс Юнайтедке» қарсы ФА Кубогының жартылай финалында жеңіліске ұшыраған командада өз орнын сақтап, маусым соңына дейін барлық матчтарда ойнады, нәтижесінде «Бирмингем» екінші орынға ие болып, Бірінші дивизионға жолдама алды. Купер тек бір матчта жеңіліске ұшырады (ФА Кубогының жартылай финалында) және 12 лигалық матчта жеті рет қақпасын құрғақ ұстады. Купер 1972–73 маусымын бірінші нөмірлі қақпашы ретінде бастады, бірақ алғашқы үш матчта алты гол жібергеннен кейін Майк Келлиге орнын жоғалтты, бұл Куперді тізімде төмендетті. Тағы бір матчқа қатыса алмағаннан кейін, 1974 жылғы наурыз айында «Ипсвич» клубының бас жаттықтырушысы Бобби Робсон Куперді жалға алды.

Ипсвич қаласы

Купер бастапқыда резервте ойнады, 16 наурызда «Арсенал» резервтеріне қарсы дебют жасады. Қосалқы құрамда тағы төрт матчтан кейін, 20 сәуірде «Лидс Юнайтед» сапында 3:2 есебімен жеңілген «Ипсвичтің» бірінші командасы сапында дебют жасады. Ол маусымның көп бөлігін резервте өткізді, онда ол және клубтың басқа резервтік қақпашысы Дэвид МакКеллар әрқайсысы 20 матч өткізді. 1975–76 маусымында Купер өзінің шығаруын бастан кешірді. «Ипсвич» өздерінің алғашқы лигалық матчын үйінде «Ньюкасл Юнайтедке» 3:0 есебімен ұтып алғаннан кейін Купер командада Сивеллдің орнын басып, сол маусымда «Ипсвичтің» 42 лигалық матчының 40-ында ойнады. Маусым соңында Робсон «Тоттенхэм» қақпашысы Пэт Дженнингске қол қоюға тырысты, бірақ Тревор Уаймарктің жарақаттануы оның орнына аутфилд ойыншысына қол қоюға мәжбүр етті. 1977–78 маусымдарында Купер клубтың 42 лигалық матчының 40-ында ойнады, және «Ипсвич» 1970–71 жылдардан бері лигадағы ең нашар маусымын өткізгенімен, он сегізінші орынды иеленіп, тарихында алғаш рет ФА кубогының финалына жетті. Купер финалға бір апта қалғанда жарақат алып, лига матчын өткізіп жіберді және оны Пол Овертон алмастырды, ол «Астон Виллаға» 6:1 есебімен жеңілген матшта жеті жазаның бесеуін сақтап қалды. 1979–80 маусымдарында 40 лига матчында ойнады (Сивелл қалған екі ойында ойнады), он жазадан сегізін сақтап қалды, бұл бір маусымда қақпашы сақтаған ең көп жаза. Купер ең жақсы айыппұл оқушылардың техникасын зерттеді, соққының ықтимал бағыты мен күшін талдады. Сол кезде қақпашылар доп соғылғанға дейін аяғын қозғалта алмады, бірақ ол қолдарын сілтеп, бір жағына еңкейіп, айыппұл оқушылардың назарын аударуға тырысты, бұл әдісті кейін Дэвид Джеймс көшірді. 1980–81 маусымдарында Купер 61 кездесуде өнер көрсетті, өйткені «Ипсвич» Лига кубогының төртінші раундына, ФА кубогының жартылай финалына және УЕФА кубогының финалына жетті, онда олар клубтың алғашқы Еуропалық кубогын жеңу үшін «АЗ Алкмаарды» 5:4 есебімен жеңді. Алайда, соңғы он матчтың жетінде жеңіліп, лига чемпионы атағын жеңе алмады, Купер бұл өзінің мансабындағы жалғыз өкініштісі деп айтты. 1980–81 маусымның соңында Купер «Ипсвич» жанкүйерлері тарапынан «Жылдың ойыншысы» деп аталды. Осы уақыт ішінде Купер «Ипсвичтің» алғашқы командасының жалғыз тұрақты мүшесі болды, ол өз елі үшін ойнаған жоқ. Келесі маусымда «Ипсвич» екінші рет қатарынан лиганың екінші орынды иеленді, бірақ Купер 10 лига ойындарын өткізіп жіберді, Сивелл тоғыз ойынға қатысып, Джон Джексон екіншісінде жалғыз «Ипсвич» сапында ойнады. 1982 жылы Робсон Англияның бас бапкері болып тағайындалғаннан кейін, оны көмекшісі Бобби Фергюсон бас бапкер болып алмастырды. 1982–83 маусымдарында «Ипсвич» тек тоғызыншы орынды иеленді, Купер 35 лига матчында, ал Сивелл қалған жеті матчта ойнады. Ол 1983–84 маусымдарында 36 лига ойындарында өнер көрсетті, өйткені «Ипсвич» он екінші орынды иеленді; Сивелл, өзінің соңғы маусымында «Ипсвичте» қалған алты ойында ойнады. Купер келесі маусымда тағы 36 лига ойындарын өткізді, 1981 жылғы команда бөлініп бастаған кезде «Ипсвич» он жетінші орынға құлдырады. 1984 жылдың наурыз айында £60,000-ға қол қойылған Марк Грю қалған алты матчты ойнады. 1985–86 маусымдарында Купер әлі де бірінші таңдаулы қақпашы болды, Грю несиеге шығып, Джон Холлуорт Купердің орнына алты лигалық ойындарда тұрды. «Ипсвич» маусым соңында Екінші дивизионға түсті, бірақ Купер клубта қалды және 36 лигалық кездесуде клуб Екінші дивизиондағы алғашқы маусымда жоғарылату плей-оффына жолдама алды. Купер бірінші таймда «Шарлтонға» қарсы соққыны 0:0 есебімен ұтып алды, бірақ «Ипсвич» қонақ таймда 2:0 есебімен жеңілді. Робсон дәуіріндегі команданың соңғы мүшелерінің бірі, 1987 жылы маусымда «Ипсвичтен» тегін трансфер бойынша кетіп, екінші дивизионды «Лестер Ситиге» қол қойды. «Лестер» маусымның алғашқы бес матчының төртеуінде жеңілгеннен кейін командада Ян Эндрюсті алмастырды. Ол «Лестер» үшін алғашқы маусымда 39 кездесуде алаңға шықты, олар дивизиондағы он үшінші орынды иеленді. Бұл маусымда ол «Сток Ситиге» қарсы «Толық мүшелер кубогы» матчы кезінде 59-шы жазасын сақтап қалды. Мартин Ходж оның орнына сатып алынғанымен, жарақат Куперді 1988–89 маусымның бірінші жартысында бірінші таңдаулы қақпашы етіп қалдырды, ол қаңтар айының ортасына дейін ойнады. Алайда, Ходж сауыққаннан кейін Куперге кетуге рұқсат берілді; ол 14 қаңтарда «Портсмутпен» үйінде 2:1 есебімен жеңіске жеткеннен кейін «Лестер» үшін ойнаған жоқ.

Cooper initially played in the reserves, making his debut against Arsenal reserves on 16 March. After four more matches in the reserves, he made his Ipswich first team debut on 20 April in a 3–2 defeat at Leeds United, Ipswich's penultimate game of the season. He spent most of the season in the reserves, where he and the club's other reserve goalkeeper David McKellar played 20 matches each. The 1975–76 season saw Cooper make his breakthrough. After Ipswich lost their first league match 3–0 at home to Newcastle United, Cooper replaced Sivell in the team and went on to play in 40 of Ipswich's 42 league matches that season. At the end of the season Robson attempted to sign Tottenham goalkeeper Pat Jennings, but an injury to Trevor Whymark meant he was forced to sign an outfield player instead. In 1977–78 Cooper played in 40 of the club's 42 league matches, and although Ipswich had their worst season in the league since 1970–71, finishing eighteenth, they reached the FA Cup final for the first time in their history. Cooper missed the league match a week before the final with a back injury and was replaced by Paul Overton, who, in his only appearance for Ipswich, conceded six goals as Town lost 6–1 to Aston Villa. saving five of the seven penalties he faced. He made 40 league appearances in 1979–80 (with Sivell playing in the other two games), saving eight of out of ten penalties, the most ever saved by a goalkeeper in a season. Cooper had studied the technique of the best penalty takers, analysing the likely direction and power of the shot. At the time goalkeepers could not move their feet before the ball was struck, but he attempted to distract penalty takers by waving his arms and leaning to one side, a technique David James later copied. In 1980–81 Cooper made 61 appearances as Ipswich reached the League Cup fourth round, the semi finals of the FA Cup and the final of the UEFA Cup, in which they defeated AZ Alkmaar 5–4 on aggregate to win the club's first European trophy. However, they missed out on the league title after losing seven of their last ten matches, something that Cooper has said is the only disappointment of his career. At the end of the 1980–81 season Cooper was named Player of the Year by Ipswich supporters. During this time, Cooper was the only regular first team member at Ipswich not to play for his country, The following season saw Ipswich finish as league runners up for a second consecutive season, although Cooper missed 10 league games, Sivell playing in nine and John Jackson making his only Ipswich appearance in the other. After Robson left to manage England in 1982, his assistant Bobby Ferguson took over as manager. Ipswich finished only ninth in 1982–83, with Cooper playing in 35 league matches and Sivell in the remaining seven. He made 36 league appearances in 1983–84 as Ipswich finished twelfth; Sivell, in his final season at Ipswich, played in the other six games. Cooper played 36 league games again the following season, with Ipswich slumping to seventeenth as the 1981 team began to break up. Mark Grew, a £60,000 signing in March 1984, played the remaining six matches. In 1985–86 Cooper was still first choice goalkeeper, with Grew going out on loan and Jon Hallworth standing in for Cooper in six league games. Ipswich were relegated to Division Two at the end of the season, but Cooper stayed at the club and made 36 league appearances as the club qualified for the promotion playoffs in their first season in Division Two. Cooper saved a penalty in the first leg against Charlton as the match ended 0–0, but Ipswich lost 2–1 in the away leg. One of the last members of the Robson era team still at the club, he left Ipswich on a free transfer in June 1987 and signed for Second Division Leicester City, having replaced Ian Andrews in the team after Leicester lost four of their first five matches of the season. He went on to make 39 appearances in his first season for Leicester as they finished thirteenth in the division. The season saw him save his 59th penalty during a Full Members Cup match against Stoke City. Although Martin Hodge was bought to replace him, injury meant that Cooper remained first choice goalkeeper for the first half of the 1988–89 season, playing until mid January. However, when Hodge recovered, Cooper was allowed to leave; he did not play for Leicester again after a 2–1 win at home to Portsmouth on 14 January,

Манчестер Сити

Диббл келесі матчта жарақат алды. Ол клуб екінші дивизионда күміс жүлдегер атанды және бірінші дивизионға жолдама алды. Диббл келесі маусымның алғашқы екі ойынында қақпада тұрды, бірақ содан кейін алты аптаға жарақат алып, алаңнан шықты. Купер командаға қосылды, бірақ тек тоғыз ойынға ғана қатысты. Оның Манчестер Сити сапындағы және жоғарғы дивизиондағы соңғы ойыны 1989 жылғы 14 қазанда «Арсеналға» 0:4 есебімен жеңіліс болды, одан кейін жарақаттарына байланысты карьерасын аяқтады.

Футболдан кейінгі

Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Купер гайкалар мен бұрандалар сататын компанияда жұмыс істеді. 1991 жылы ол екінші әйелі Сьюмен үйленді, олардан бір қызы дүниеге келді. 2014 жылы ол Ипсвич қаласының Даңқ залына енгізілді.