Кіріспе

Сербиялық кинорежиссер және сценарист (1947–2020)

Горан Паскальевич (22 сәуір 1947 – 25 қыркүйек 2020) – сербиялық және бұрынғы Югославия кинорежиссері.

Өмірбаян

Белградта туған ол, ата-анасының ажырасуынан кейін Оңтүстік Сербиядағы Ниш қаласында әжесі мен атасының тәрбиесінде өсті. Он төрт жыл өткен соң Белградқа оралып, әкесінің кезекті әйелімен бірге Югослав кино мұрағатында жұмыс істеді. Паскальевич шетелде оқыған және Прагадағы Сахналық өнер академиясының (FAMU) беделді Кино және Телевизия мектебін бітірген бірнеше югослав режиссерлерінің қатарына жатты. Югославияға қайтқаннан кейін ол 30-ға жуық деректі фильм және 16 көркем фильм түсірді, олар көптеген халықаралық кинофестивальдерде (Канн, Берлин, Венеция, Торонто және Сан-Себастьян сияқты) көрсетіліп, сыншылардың жоғары бағасын алды. Югославияның тарауы кезінде ұлтшылдықтың күшеюі оны 1992 жылы елден кетуге мәжбүр етті. 1998 жылы Югославияға оралып, «Кабаре Балкан» фильмін түсірді, ол Венеция кинофестивалінде және Еуропалық кино сыйлықтарында FIPRESCI жүлдесін жеңіп алды. 2001 жылы Variety International Film Guide оны әлемдегі ең үздік бес режиссердің бірі деп таныды. Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы (MoMA) 2008 жылдың қаңтар айында оның туындыларының толық ретроспективасын ұсынды. 2010 жылдың шілдесінде BFI Southbank (Лондон) оның 16 көркем фильмінің толық ретроспективасын ұйымдастырды, сонымен қатар оның шығармашылығы туралы монография (ағылшын тілінде) жарияланды. Паскальевич Белград пен Париж арасында өмір сүрді және Сербия мен Франция азаматтығын алды. 2008 жылы ол француздық Ordre des Arts et des Lettres орденінің офицері атанды. 2020 жылдың 25 қыркүйегінде Парижде дүние салды.