Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдегі құрлықтағы бұрғылау операциясы. Жер қыртысы арқылы бұрғылау әрекеті.
the Russian land based drilling operation
Attempt to drill through Earth's crust
Мохоль жобасы – 1960 жылдардың басында Жер қыртысы арқылы бұрғыланып, Мохоровичич үзділісінің, немесе Мохоның үлгілерін алуға жасалған тытыру. Бұл жобаның мақсаты – ғарышқа қатысты жарысқа Жер туралы ғылымдардан үлес қосу еді. Мұндай жоба құрлықта мүмкін болмаса да, ашық мұхитта бұрғылау оңайырақ болды, себебі мантия теңіз түбіне жақын орналасқан. Ұлттық ғылым қорынан қаржыландырылған және Америкалық әртүрлі қоғам деп аталатын ғалымдар тобы басшылығымен, сол кезде шөгінді бұрғылау бағдарламасы Мохоль жобасынан бөлініп, Ұлттық ғылым қорының Теңіз түбін терең бұрғылау жобасына айналды.
Project Mohole was an attempt in the early 1960s to drill through the Earth's crust to obtain samples of the Mohorovičić discontinuity, or Moho, the boundary between the Earth's crust and mantle. The project was intended to provide an earth science complement to the high profile Space Race. While such a project was not feasible on land, drilling in the open ocean was more feasible, because the mantle lies much closer to the sea floor. Led by a group of scientists called the American Miscellaneous Society with funding from the National Science Foundation, By then a program of sediment drilling had branched from Project Mohole to become the Deep Sea Drilling Project of the National Science Foundation.
Өмірбаян
1957 жылдың наурыз айында Ұлттық ғылым қорында Жер ғылымдары саласы бойынша ұсынылған жобаларды қарастырған панельдің аяқталуында өткен талқылаулар барысында Скриппс мұхитография институтының геофизика және океанография профессоры Уолтер Мунк Мохоль жобасының идеясын ұсынды: Мохоровичич үздіксіздігіне бұрғылау жасап, Жердің мантиясынан үлгі алу. Принстон университетінің геология профессоры Гарри Хесс бұл идеяны қолдады. Гесс сол кезде теңіз түбінің кеңеюі немесе плиталық тектониканың негізгі жақтаушыларының бірі болды және ол Мохоль жобасын осы теорияны сынау құралы ретінде қарастырды. Жобаның мақсаты – мантияның мұхит түбінде (5–10 км) құрлықтағы жер бетіне қарағанда (шамамен 30 км) жақын орналасқандығын пайдалану болды, бұл мұхиттан мантияға бұрғылау жасаудың оңайырақ болатынын көрсетеді. Ол AMSOC-тың атқарушы хатшысы болды. Ресейліктермен үздіксіз жүріп келген бәсекелестік Мохоль жобасына жағымды саяси фон жасады, әсіресе ресейліктер ұқсас бұрғылау бағдарламасын іске асыруға тырысып жатыр деген қауесет тарағаннан кейін. Жаңа қаржыландырумен AMSOC 1958 жылы үш комиссия құрды: Бұрғылау комиссиясы, Орынды таңдау комиссиясы және Ғылыми мақсаттар мен өлшемдер комиссиясы. 1959 жылдың сәуір айында Баском Мохоль жобасының техникалық директоры тағайындалды. Кемеге төрт үлкен сыртқы мотор орнату арқылы, кемені айналасындағы ілмектерге акустикалық техникалар қолданып орналастырып, моторларды орталық джойстикпен басқару арқылы CUSS I 600 фут (183 м) радиуста тұрақтап тұруға мүмкіндік алды. Мұндай бұрын-соңды болмаған тұрақтап тұру мүмкіндігі терең суларда бұрғылау жұмыстарын жүргізуге жол ашты. Уильям Ридел бас ғалым ретінде 1961 жылдың наурыз және сәуір айларында Мексиканың Гуадалупе аралының жанында теңіз түбіне сынақ бұрғылауларын жүргізді. Бұл оқиғаны Джон Стейнбек Life журналы үшін мақалаға түсірді. Роберт Баллард 1969 жылы Уэйн штаты университетінде сөйлеген сөзінде, жобаның мақсаты Мохоға дейін бұрғылау емес екенін мәлімдеді. Оның басты мақсаты – терең суға байланбаған бұрғылау құрылғысымен теңіз түбінде тесік жасау технологиясын дамыту болды.
During discussions at the end of a panel reviewing proposals for Earth Sciences at the National Science Foundation in March 1957, Walter Munk, a professor of geophysics and oceanography at the Scripps Institution of Oceanography, suggested the idea behind the Mohole Project: to drill into the Mohorovicic Discontinuity and obtain a sample of the Earth's mantle. Harry Hess, a professor of geology at Princeton University, was receptive to the idea. Hess was one of the principal proponents of sea floor spreading or plate tectonics at the time, and he saw the Mohole Project as a means to test this theory. The project was to exploit the fact that the mantle was much closer to the ocean's floor (5–10 km) than to the surface of land over continents (ca. 30 km), suggesting that drilling to the mantle from the ocean would be more feasible. became the Executive Secretary of AMSOC. The ever present competition with the Russians provided a positive political background to the Mohole Project, particularly after rumors that the Russians were attempting a similar drilling program. With the new funding, AMSOC formed three panels in 1958: the Drilling Panel, the Site Selection Panel, and the Scientific Objectives and Measurements Panel, and in April 1959 Bascom became the Technical Director for the Mohole Project. By mounting four large outboard motors on the ship, positioning the ship within surrounding moorings using acoustic techniques, and guiding the motors by a central joy stick, CUSS I could maintain a position within a radius of 600 feet (183 m). Such unprecedented position keeping enabled the drilling to occur in deep water. With William Riedel as chief scientist, initial test drillings into the sea floor occurred off Guadalupe Island, Mexico in March and April 1961. The event was documented by John Steinbeck for an article in Life Magazine. Robert Ballard, in a talk at Wayne State University in 1969, stated that as far as he was concerned, the goal of the project was never to drill down to the Moho. It was to develop the technology to drill holes in deep water with a rig that was not tethered to the bottom.
Дау
2010 жылы Мунк айтқандай, Mohole жобасының 1-ші кезеңінің сәттілігі жобаны қиратты. 1964 жылы Science журналының тілшісі Д. С. Гринберг былай деді: "Америка ғылымы мен ғылым басқаруының жетекші тұлғаларының арасында ұзақ және жағымсыз дау-жанжалдар, ашу-ыза мен көзқарастың тарлығы орын алды". AMSOC NSF-тің кеңесшісі ретінде сақталды. 1961 жылдың соңы мен 1962 жылдың басында NSF Mohole жобасының бас мердігері үшін университеттер мен жеке компаниялардан ұсыныстар қабылдады. Gulf Oil Corporation геологы және Принстон университетінің геология профессоры Холлис Хедберг 1961 жылдың желтоқсанынан 1963 жылдың қарашасына дейін AMSOC Mohole комитетіне төрағалық етті. Хедберг 1940 жылдары Венесуэланың мұнай өндіріс аймақтарында бұрғылауда мол тәжірибе жинақтаған. Хедберг бастапқыда, аз тереңдікте бұрғылау бағдарламасын, ал екінші бағдарламаны Мохоға дейін бұрғылауға бағыттауды қатты қолдады. AMSOC мүшелерінің көптегені Mohole жобасы бойынша өтінімдерді дамытумен айналысқандықтан, мүдделер қақтығысының алдын алу үшін көптеген ғалымдар AMSOC-тан кетіп қалды. Баском және оның әріптестері CUSS I сынағының нәтижелерін жалғастыруды күтіп, Ocean Science and Engineering, Inc. корпорациясын құрды. Гордон Лилл AMSOC-тан кетіп қалды, себебі оның жұмыс берушісі Lockheed болды және бас мердігер болуға үміткерлік танытты. Роджер Ревелл де осылай кешіп кетті. NSF Scripps компаниясының бас мердігер ретіндегі ұсынысын қабылдамады, нәтижесінде Socony Mobil Oil Co., Global Aerojet Shell, Brown and Root, Zapata Off shore Co. және General Electric Co. компанияларынан ұсыныстар қалды. Одан әрі саралау Global Aerojet Shell-ді бірінші, Socony Mobil Oil-ді екінші, ал Brown and Root-ты үшінші орынға шығарды. Жоба менеджерлері (AMSOC, Brown and Root және NSF) шығынның күрт өсуіне таң қалды. Жобаға қатысты қоғамдық қолдау аз болды. Мунк қайтыс болғаннан кейін жоба Комитет тарапынан қолдаусыз қалды.
As Munk commented in 2010, the success of Phase 1 of Mohole doomed the project. D. S. Greenberg, a reporter for the journal Science commented in 1964, "There is a lengthy and unattractive trail of bickering, bitterness, and shortsightedness, involving some of the leading figures of American science and science administration." AMSOC was retained as an advisor to NSF. During late 1961 and early 1962, NSF sought bids from universities and private industry for a prime contractor for Mohole. Hollis Hedberg, a geologist from Gulf Oil Corporation and professor of geology at Princeton University, chaired the AMSOC Mohole committee from December 1961 to November 1963. Hedberg had significant experience in drilling in the oil fields of Venezuela in the 1940s. Hedberg strongly advocated an initial program for drilling shallower holes, and a second program for drilling to the Moho. Since many members of AMSOC worked for universities or industries developing bids for Mohole, many of the scientists on AMSOC resigned to avoid conflicts of interest. Bascom and his associates formed a corporation, Ocean Science and Engineering, Inc., expecting that they would continue the work demonstrated in the CUSS I test. Gordon Lill resigned from AMSOC, since his employer was Lockheed and was vying to become the prime contractor. Roger Revelle similarly resigned. NSF declined a bid from Scripps as prime contractor, leaving it with bids from Socony Mobil Oil Co., Global Aerojet Shell, Brown and Root, Zapata Off shore Co, and General Electric Co. while further review ranked Global Aerojet Shell first, Socony Mobil Oil second, and Brown and Root third. The managers of Project Mohole (AMSOC, Brown and Root, and NSF) were shocked by the increased cost, There was little public sympathy for Project Mohole. After his passing Mohole lacked support from the Committee,
Мұра
Бірінші кезең Жердің мантиясын бұрғылауға қажетті технология мен біліктілік бар екенін көрсетті. Бұл жобаның тәжірибелік кезеңі болғандықтан, бұрғылау барысында кемелердің динамикалық позициясын әзірлеу және қолдану арқылы, 1970 жылғы «Doctor Who» сериалының «Inferno» атты эпизоды, Жер қыртысына бұрғылауға жасалған ғылыми тырабын бейнелейтін, «Mohole» жобасынан шабыттанды.
Phase One proved that both the technology and expertise were available to drill into the Earth's mantle. It was intended as the experimental phase of the project, and, by developing and employing dynamic positioning of ships during drilling,
The 1970 Doctor Who serial Inferno, which also deals with a scientific effort to drill into the Earth's crust, was inspired by Project Mohole.