Кіріспе

1734 жылғы поляк мұрагерлік соғысының шайқасы

Битонто шайқасы (1734 жылғы 25 мамыр) – поляк мұрагерлік соғысында Неаполь Корольдігінде (Оңтүстік Италияда) Битонтоның жанында австриялық әскерлерге қарсы испандықтардың жеңісі. Бұл шайқас патшалықтағы бірнеше бекіністерден басқа жерлерде австриялықтардың ұйымдасқан қарсыласуын тоқтатты.

Кіріспе

Испания королі Филипп V әрқашан Испанияның мұрагерлік соғысының нәтижесінде Габсбургтерге өткен Неаполь мен Сицилияны қайта басып алуды мақсат тұтқан. 1714 жылы ол Италиядағы династиялық мүдделері бар Элизабет Фарнезеге үйленді. Оның ықпалымен ол Төрттік одақ соғысында итальяндық иеліктерін қайтаруға әрекет еткенімен, сәттілікке жете алмады. 1733 жылы Польша мұрагерлік соғысы басталғанда, ол Габсбургтерге қарсы әрекет етуге мүмкіндік тапты, себебі Батыс Еуропа елдерінің (Ұлыбритания мен Голландия Республикасы бейтараптықты таңдады) әскери қолдауы болмады, ал Франция мен Сардинияның Карл Эммануэль III қарсылық көрсетті. 1733 жылдың күзінде Испания мен Франция Эскориал шартына қол қойды, ол Бурбон әулетінің келісімдерінің біріншісі болды. Шартына сәйкес, одақтастар Италия түбегіндегі Габсбургтердің жерлерін басып алу үшін бірлесіп жұмыс істеуге міндеттенді. Луис де Кордова-и-Кордова басқаратын испан флоты Генуяға испан әскерін түсірді, ол Солтүстік Италиядағы Парманың билеушісі, Филипп пен Элизабеттің үлкен ұлы Пармалық Карлдың әскерлерімен бірікті. Содан кейін 21 000 сарбаз Папалық мемлекеттер арқылы қарсылықсыз Неапольге қарай жорық жасады, онда Карл қалаға дерлік қарсылықсыз кірді және 1734 жылдың 7 мамырында өзін Екі Сицилияның королі деп жариялады. Австриялық гарнизон Гаета мен Капуа бекіністерінде 6 000 сарбазбен қоршауға алынды, ал Монтемар 12 000 испандық әскерді Австрия вице-королінен қашқан күйде жетектеді. Габсбургтердің вице-королі Гвидо Висконти алдымен испандықтардан қашып Бариге (Апулия), содан кейін 21 мамырда генералдарының бірімен бірге кемемен қашты, Австрия әскерлеріне Бельмонте князі Джузеппе Антонио басшылық етті. Шегініп келе жатқан австриялықтар Сицилия аралынан келген күштермен және Тарантоға келген жаңа сарбаздармен нығайтылды. Бельмонте испандықтар флотынан күш алуы мүмкін екенін білген соң, 24 мамырда Монтемармен шайқасу үшін Битонтоға көшті. Ол қалаға тәжірибесіз әскерлерді орналастырып, төмен қабырғаларды және екі монастырды қорғаныс шебі ретінде пайдаланды, содан кейін испандықтарды күтті. Бельмонте алған мәліметтерге сәйкес, Монтемар 3 000 сарбазбен нығайтылып, оның әскерінің санын 14 000 тәжірибелі және жақсы жабдықталған сарбазға жеткізді.

Шайқас

1734 жылы 25 мамырда таңертең испандықтар келгенде, Монтемар әскерін австриялықтарға қарсы шекке тұрғызды, жаяу әскер жаяу әскерге, атты әскер атты әскерге қарсы; испандық атты әскер австриялықтардан көп болғандықтан, олардың бір бөлігі оң жақ қанатында резервте қалды. Испандықтар австриялықтарды қорғаныстан шығаруға әрекеттенген бірнеше жасампаздықтан кейін шабуыл басталды. Сағат 10-ға қарай австриялық атты әскер мойынсынып, көп бөлігі Бариге қарай шатақтанған түрде шегіне бастады, одан кейін Бельмонте де соңынан ерді. Австрия армиясының қалған бөлігі күйреп, кейбір бөлімдер атты әскердің соңынан ерді, ал басқалары солтүстікке қарай, Битонтоға қашып кетуге тырысты. Екі монастырьдағы қорғаушылар өз бектерін ұстап тұрды, ал олардың қорғаныстары шабуылмен бағындырылды. Қаладағы гарнизон оқ-дәрі мен азық-түлік жетіспеуіне байланысты келесі күні қарсылық көрсетуді тоқтатты.

Салдары

Белмонт Бариде қалған күштерді қайта ұйымдастыруға тырысты, бірақ испандықтарды қолдаған жергілікті халықтың қарсылығы оны дерлік мүмкін емес етті. Ол 3800 саяхатшыны жергілікті билікке тапсырды. Шайқастан солтүстікке қашқан бірнеше жүз сарбаз испандықтар әлі басып алмаған Пескараға жетті. Корольдіктегі басқа қалалар испан билігін мойындады, тек екі австриялық бекініс күзге дейін қарсылық көрсетті. Соғыстың басында блокадаға алынған Гаета қоршауға түсіп, тамызға дейін тұрды. Траун 30 қарашаға дейін Капуаны қорғады, содан кейін ол берілді; оның гарнизоны толық әскери салтанатпен шықты. Екі Сицилияның Испанияға қайтарылуы 1738 жылғы Вена шартымен расталды, соның нәтижесінде соғыс аяқталды. Карл Монтемарды Битонто графы етіп тағайындады және Джованни Антонио Медраноға шайқас орнында шайқасты еске алу үшін обелиск орнатуды тапсырды.