Кіріспе

1980 жылдардағы австралиялық саяси жанжал

WA Inc – 1980 жылдары Батыс Австралияда Батыс Австралия даму корпорациясымен байланысты мемлекеттік-жеке серіктестіктердің жиынтығы, ол саяси жанжалға айналды. Осы кезеңнің көп бөлігін премьер-министр Брайан Берк басқарған штаттық үкімет бірнеше танымал бизнесмендермен, соның ішінде Алан Бонд, Лори Коннелл, Даллас Демпстер, Джон Робертс және Уоррен Андерсонмен іскерлік қарым-қатынаста болды. Бұл мәмілелер кемінде 600 миллион долларлық мемлекеттік қаражатты жоғалтуға және бірнеше ірі корпорациялардың банкротқа ұшырауына әкелді. Бонд пен Коннелл үкіметтік партияға, Еңбек партиясына және оның үлкен қаржы жинау құрылымына, Джон Кертин қорына үлкен үлес қосты. 1990 жылы Еңбек партиясының премьер-министрі Кармен Лоуренс келісімдерді тексеру үшін патша комиссиясын (Үкіметтің коммерциялық қызметі және басқа да мәселелер жөніндегі патша комиссиясы) құрды. Коннелл [Комиссияға берген куәлігінде] Хоук Коннелл мен бірнеше Перт бизнесмендері 1987 жылы Брайан Берк кеңсесінде өткен түскі ас кезінде Еңбек партиясына әрқайсысы 250 000 доллар бергеннен кейін ұсынылған алтын салығын тоқтатыпты деп мәлімдеді. Бұрынғы премьер-министр бұл айыптауды күшпен жоққа шығарды. Берк Еңбек партиясына күш-жігерін (және ақшасын) салғандарға деген адалдығын көрсетті. Джон Кертин қорының қағидасын дамыта отырып, Берк Батыс Австралия Даму корпорациясын құрды және католик Джон Хорганды (суретте солдан екінші, жоғарыда) жылына 800 000 долларға тағайындады, бұл сол кездегі және қазіргі мемлекеттік қызметкер үшін ерекше көрсеткіш. Журналист Тони Баррасс, 2009 жыл. Корпоративтік сәтсіздіктер

Күмәнді бизнес-тәжірибелердің нәтижесінде, 1987 жылғы қор нарығының құлдырауынан туындаған қиындықтарға тап болған бірнеше ірі перт бизнестері банкротқа ұшырады. Олардың ішінде:

Rothwells. Коннеллге тиесілі коммерциялық банк ретінде сипатталған, бірақ бизнес ортасында «соңғы кезектегі несие беруші» ретінде танымал Rothwells 1980 жылдары агрессивті сатып алулар арқылы сатып алған бизнес компанияларын құрды. 1987 жылдың қазан айында инвесторлар банкке шабуыл жасады және ол өз есіктерін жабуға мәжбүр болды. Берк үкімет атынан 150 миллион долларлық мемлекеттік кепілдік берді. Коннелл бұрын 1983 жылы үкіметтің Бонд корпорациясынан 7 мен 12 миллион долларға артық құнмен сатып алған Солтүстік тау-кенін сатып алу жөніндегі кеңесші болған, бірақ Берк сол кезде білген және парламенттен жасырғандай, Коннелл сонымен қатар Бонд корпорациясы үшін әрекет еткен. Белл тобы, Роберт Холмс-а-Корттың бас компаниясы ақшалай дағдарысқа ұшырады және Бонд корпорациясы мен үкімет, Мемлекеттік сақтандыру комиссиясы арқылы, 1988 жылдың сәуірінде бизнестің маңызды үлестерін сатып алды.

1991 жылы адвокат Беван Лоуренс үкіметтің нақты шығындарының консервативті бағалануын жариялады. Сандар былайша түйінделеді:

|
|
| Rothwells және Петрохимиялық зауыты | $408 миллион
|
| Роберт Холмс-а-Корттан Белл тобының акцияларын сатып алу | $155 миллион
|
| Холмс-а-Корттан сатып алынған, кейіннен құны жоқ деп бағаланған, тізімге енгізілмеген облигациялар | $140 миллион
|
| Westralia Square (Ескі Перт техникалық мектебінің жерін қайта дамыту) | $74 миллион
|
| Central Park мүлігін қайта дамыту | $100 миллион
|
| Барлық сома | $877 миллион
|

WA Inc патша комиссиясы

1990 жылдың 19 қарашасында сол кездегі Еңбек партиясының премьер-министрі Кармен Лоуренс үкіметтің «кейбір мәселелерді тексеру» үшін патша комиссиясын құру ниеті туралы мәлімдеді. Бұл шешім премьер-министрдің ағасы, адвокат Беван Лоуренс, профессор-эмеритус Мартин Уэбб және танымал саясаттанушы Пэдди О'Брайен басқаратын «Адилетті және ашық үкімет үшін адамдар» белсенді тобының бір жылдан астам уақыт бойы күшті қоғамдық қолдау көрсетуінен кейін қабылданды. О'Брайен «Бёрктің қоршауы» атты мақала жинағын редакциялады, «Батыс Австралиядағы корпоратизм және қоғам» деген қосымша тақырыппен, бұл Берктің корпоративтік үкіметіне қарсы тұру туралы алғашқы маңызды жарияланым болды. Бұл өзі және басқа Батыс Австралия жазушылары, соның ішінде Хал Коулбач, Роберт Беннетт, Джозеф Попрексни, Джон Хайд, Пол Николс, Майкл Маккинли, Энтони Дейл және Том Герцфельд. Комиссияны үш адам басқарды: Джеффри Кеннеди, сэр Рональд Уилсон және Питер Бринсден, олардың міндеті «Батыс Австралия үкіметінің немесе оның агенттіктерінің істерінде, инвестициялық шешімдерінде және бизнес қатынастарында» кез-келген адам немесе корпорация тарапынан «сыбайлас жемқорлық, заңсыз мінез-құлық, дұрыс емес мінез-құлық немесе пара алу» болған-болмағанын анықтау және есеп беру болды. Келесілер қайтыс болды немесе денсаулық жағдайына байланысты жарамсыз болды: Питер Беквит (Bond Corporation), Билл Берджесс (Rothwells), Роберт Холмс-а-Корт, Томас Хьюгалл (Rothwells), Брюс Киркуд (SECWA), Эндрю Менсарос (бұрынғы Либералдық штат министрі), Теренс Макдоннелл (сот өкілі) және Джек Уолш (Rothwells). Келесілер куәлік беруден бас тартты: Йоссе Голдберг (кәсіпкер), Питер Митчелл (Bond Corporation), Тони Оутс (Bond Corporation) және Ким Руни (Дэвид Паркердің әйелі). Доктор Шриан Оскар Ұлыбританияда 6 жылдық түрме жазасын өтеді.

Алдын ала қорытындысында комиссия былай деп қорытындылады: [Үкімет мемлекеттік ресурстарды сыни қарастыру мен тексерусіз тәуекелге салуға құқылы емес]. Тиімді жауапкершілік кәсіпкерлік ынтақтылығының құрбаны болды. Бұл штаттың қоғамдық істерін басқаруға өзімшіл бизнесмендердің шағын тобының ықпалы жетеді. Ашық үкіметке қатысты ұсынымдар тізімі.

Dampier to Perth табиғи газ құбырына қатысты келісімдер

1983 жылы Northern Mining Corporation NL сатып алынуы

Swan Building Society

SGIC-тің BHP Limited және Bell Group акцияларын сатып алуы

Ескі Перт техникалық колледжінің жері

Мырза Рэй О'Коннордың пара алуға қатысты рөлі

Роберт Марк Смит пен Роберт Пол Мартин ісінен туындаған айыптаулар, соның ішінде бақылау шараларына қатысты мәселелер

Белгілі бір полиция тергеп-тексерулерінің жеткіліктілігі

Саяси қайырымдылықтар.

Шығындар мен нәтижелер

Патшалық комиссия 30 миллион долларға түсті, оның ішінде куәгерлерге кеткен шығын 12,5 миллион долларды құрады. Осы соманың 3,6 миллион доллары Берктің өзінің заңдық қызметтеріне (1,71 миллион доллар) және Дэвид Паркердің заңдық қызметтеріне (1,92 миллион доллар) жұмсалды. Комиссияның қорытындылары нәтижесінде Берк пен оның алдындағы либерал премьер-министрі Рэй О'Коннор сотталды және түрмеге жабылды. Берктен кейін премьер-министр болған Питер Даудинг және мемлекеттік қызметкер Лен Бруш екеуі де тиісті емес әрекеттер жасаған деп танылды. Батыс Австралияны дамыту корпорациясының өкілеттіктері уақыт өте келе азайтылды және ол 1998 жылы таратылды.