Кіріспе
Бернард Маламудтың 1957 жылғы романы "Көмекші" – Бернард Маламудтың 1957 жылы жарық көрген екінші романы. Бруклиннің жұмысшы табының ауданында өтетін оқиға 1950-ші жылдардың басындағы бірінші және екінші буын америкалықтардың жағдайын, үш басты кейіпкер мен олардың арақатынастарын арқауына алады: Ресей империясынан келген қартайған еврей қашқын, құлдырап бара жатқан шағын азық-түлік дүкенінің иесі; өмірінің жаман бастамасын жеңіп, дүкеншінің көмекшісі болу арқылы жаңа өмірге ұмтылған жас итальян-американдық саяхатшы; және әкесінің көмекшісімен романтикалық қарым-қатынасқа түскен дүкеншінің қызы, ата-анасының қарсылығына және өзінің ой-пікірлеріне қарамастан. Роман 1958 жылғы "Көркем әдебиет" номинациясы бойынша Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды. 1997 жылы осы атпен фильм түсірілді.
The Assistant is the second novel by Bernard Malamud, published in 1957. Set in a working class neighborhood of Brooklyn, New York, it explores the situation of first and second generation Americans in the early 1950s as experienced by three main characters and the relationships among them: an aging Jewish refugee from the Russian Empire who owns and operates a failing small grocery store; a young Italian American drifter trying to overcome a bad start in life by becoming the grocer's assistant; and the grocer's daughter, who becomes romantically involved with her father's assistant despite parental objections and misgivings of her own. The novel was a finalist for the 1958 National Book Award for Fiction. It was adapted into a film of the same name in 1997.
Сюжет
60 жастағы ескі дүкеннің иесі Моррис Бобердің клиенттері оны тастап, заманауи дүкендерге ауысып кеткенде, ол кедейшілікке ұшырайды. Бір күні кешке қарай жағдай нашарлап, оны екі маскалы қарақшы тастап кеткен дүкенінде қару ұстап алады. Қарулы кісі оны ұрып-соғып, Боберді бас жарақаттан қалдырады. Дәл осы уақытта Франк Альпин пайда болады: батыс жағалаудан келген 25 жастағы босқындар, әкесі тастап кеткеннен кейін жетімдер үйінде өскен. Ол өмірін өзгертуге мүмкіндік табу үмітімен шығысқа қарай жол тартады. (Содан кейін ол көптеген мүмкіндіктерге ие болған, бірақ оларды бұзатын бірдеңе жасағаны үшін өзін-өзі айыптайды.) Фрэнк Морристің дүкенін аңдып, оған ассистент ретінде ақысыз жұмыс істеуге ұсыныс жасайды, бұл оған болашақта жұмыс іздеу кезінде пайдалана алатын тәжірибе береді деп мәлімдейді. Жәбірленуден әлсіреп, медициналық көмексіз қалпына келуге тырысқан бақшашы оны жоғары қабаттағы жалға алушылармен, жас итальяндық-американдық жұппен, бөлмеде тұруды және тамақтануды ұйымдастырып, оған қалта ақшасын береді. Тек осы сәтте ғана оқырманға Франктың қарулы кісіге қол сұққанның серіктесі болғаны белгілі болады. Фрэнк дүкеннің тазалығын жақсарту үшін көп еңбек етеді, әрі оның жақсы қызмет көрсетуі клиенттерді өзіне тартады. Нәтижесінде түскен табысты Фрэнк ұрлықтан түскен үлесін жасырын түрде қайтарып беруімен толықтырады. Алайда ол бір уақытта ақшаны ұрлап жібереді. Ол мұны дүкеннің жақсаруына үлес қосқаны үшін сыйақы ретінде талап етіп, ақырында бәрін қайтару ниетімен кішігірім ұрлық туралы есеп жүргізеді. Моррис пен оның әйелі Ида, соңғысы әсіресе басқа ұлттың қатысуына ыңғайсыз, клиенттердің "өздерінің біреуін артық көретіндіктен" жақсарғанын айтады, ал Моррис Фрэнкке көбірек ақша ұсынуға мәжбүр болады. Жұмыс күніндегі тынығу кезінде ер адамдардың әңгімелері философиялық және жеке мәселелерге қатысты, ал Франк жеке өзінің этикалық мәселесімен күреседі. Моррис басқаларға төзімді болса, Ида жас итальяндықтың ерлі-зайыптылардың 23 жасар қызы Хеленмен жақын қарым-қатынасынан алаңдайды. Хеленге көршілес аймақтағы жалғыз екі яһудидің ұлдары қызығушылық танытады, екеуі де қаржы жағынан жақсы перспективалары бар жас жігіттер, бірақ оның жақсы өмірге деген арманы шынайы махаббатты қамтиды. Ол жоғары білім алуға ұмтылады, бірақ өз жоспарларын бір жағына қалдырып, хатшы болып жұмыс істейді, өйткені оның жалақысы отбасының дүкеннен алатын аз табысын толықтыруға қажет. Хелен мен Франк бір-бірін байқап, араларында романтика пайда болады. Олар кітапқа қызығушылық танытады және болашаққа қатысты армандары туралы сөйлеседі. Олардың жасырын кездесулері физикалық жақындыққа дейін өседі, бірақ Хеленнің өтініші бойынша жыныстық қатынасқа түспейді. Ол Франкты жақсы көретінін және олардың қарым-қатынасына берілгенін түсінгенде, Моррис оның көмекшісін ұрлық жасап тұрғанын байқайды. Ол Франктің мойындауына және "ол оны қайтарып отырғанын" білдіргеніне қарамастан, оны сол сәтте-ақ жұмыстан шығарады. (Ол Мориске тонаудағы рөлін мойындады.) Фрэнк Хелен бастаған парктегі кездесуге кешігіп келгенде, оны зорлап жатқанын көріп, құтқарады. Хелен жеңілді, ол Франкқа сүйіспеншілігін білдіріп, оған жабысады. Ол өзінің ұрлық жасағанын және жұмыстан шығарылғанын білгенде, оны жоғалтып алудан қорқып, Франк қайта-қайта наразылығына қарамастан, өзіне күш салады. Алғашқы күмәндануына қарамастан, оған сенгеніне ренжіген Хелен Фрэнкті қарғайды және оны қайтадан көруден бас тартады. Фрэнк өзін кінәлап, онымен қарым-қатынасын қалпына келтірудің жолдарын ойлайды. Ол Хеленнен әр мүмкіндікті пайдаланып, кешірім сұрайды, оны құтқарылуға деген қажеттілігімен басады. Осы арада оқиғалардың бірнеше түріне байланысты дүкеннің болашағы күңгірт болып қалды, ал Моррис үмітсіз шараларды қарастырады. Ол радиатордан газды жұтып, ауруханаға жатқызылғаннан кейін, ол оны сөндіре алмады (содан кейін бұл әдейі емес деп мәлімдейді), Франк Иданың наразылығына қарамастан дүкенді басқаруға оралады. Фрэнк жақсы адам болуға, ұрлық жасауды тоқтатуға және қалайда Хеленнің махаббатын қайтарып алуға шешім қабылдайды. Ол тамақханада екінші жұмыс істейді. Бірақ, Моррис ауру төсегін тастап кетуге шешім қабылдағанда, Фрэнкті біржола қуып жібереді, немесе ол солай ойлайды. Моррис өз өмірінен уайымдайды, әйелі бақытсыз, қызы қызғалдақ болады, ал бизнесі түрмеге айналады. Моррис өрт сөндірушінің үйін өртеп, сақтандыру ақшасын жинап алу �...
Әдеби мәні және сын
Роман 1923 және 2010 жылдар аралығында Time журналының «100 ең жақсы роман» тізіміне қосылды.