Кіріспе
Құс түрі. Сары қыртысты тікендіқұс (Acanthiza chrysorrhoa) – Acanthiza туысына жататын құс. Бұл туыс бұрын Pardalotidae тұқымдастығына жатқызылған, бірақ ол тұқымдастық бөлініп, қазір Acanthizidae тұқымдастығына кіреді. Сары қыртысты тікендіқұстың төрт түршесі бар. Ол кішкентай, қоңыр түсті құс, ерекше сары қыртысы және жіңішке қара мүсігі бар. Ол Австралияның көп бөлігіндегі саванна, бұталы жерлер мен орманды мекендейді және жәндіктермен қоректенеді. Бұл түрлер ұя салуда бірлесіп жұмыс істейді.
The yellow rumped thornbill (Acanthiza chrysorrhoa) is a species of passerine bird from the genus Acanthiza. The genus was once placed in the family Pardalotidae but that family was split and it is now in the family Acanthizidae. There are four subspecies of yellow rumped thornbill. It is a small, brownish bird with a distinctive yellow rump and thin dark bill. It inhabits savannah, scrub and forests across most of Australia and eats insects. The species engages in cooperative breeding.
Таксономия
Сары қыртысты тікенді бұтақ 1830 жылы француз натуралистері Жан Рене Констант Куо және Жозеф Пол Гаймар король Джордж шығанағынан алынған мысалдан Saxicola chrysorrhoa деп сипаттады. Түрлік атау ежелгі грек тіліндегі "хрисос" – "алтын" және "оррос" – "құйрық үсті" сөздерінен шыққан. Төрт түршесі белгілі: Батыс Австралияға тән номинативтік хризороа, Тасманияның лиачи, Шығыс Австралияның лиаги және Орталық және Солтүстік Австралияның нормантони. Австралиялық құс бақылаушылары арасында "butterbum" деген әдеттегі атау қолданылады. 2017 жылы митохондриялық және ядролық ДНК қолданылып жасалған генетикалық зерттеу сары қыртысты тікенді бұтақтың тікенді бұтақтар туысының ерте тармағы екенін көрсетті, оның ата-тегі 10 миллион жылдан астам бұрын басқа тікенді бұтақтардан бөлініп шыққан.
Сипаттама
Сары қылтықты тікенек – тікенектің ең ірі түрі, ұзын және салмақты. Оның қысқа құйрығы және ұзын, жіңішке мүсілі бар. Бұл түрдің ерекше сары қылтығы, ақ дақтармен қара маңдайы, сұр бас және мойны, көздің үстінен өтетін ақ жолағы және ақ кеудесі бар. Құрсағы ақ, қанаттарының асты бөлігі ақшыл сары. Қанаттары сұр, ал құйрығы қара. Қауырсындары түршесіне қарай сәл өзгеше болуы мүмкін.
Дауыс
Сары қыртысты тоқылдақ ерекше әнімен ерекшеленеді, ол "шыршайып тұрған, музыкалық, тәтті, жоғары перделі" деп сипатталған. Көбінесе үлкен ұшында қызыл-қоңыр дақтары бар, ақ түсті, сопақ пішіндес үш немесе төрт жұмыртқадан тұратын ұя салады, әрқайсысының өлшемі шамамен ... болады. Аналық құс жұмыртқаларды күтіп жатыр, және ұядан шығуға шамамен 16–18 күн кетеді. Ұядан шыққаннан кейін екі ата-ана да балапандарды тамақтандыруға көмектеседі. Балапан кезеңі шамамен 19 күнге созылады. Бұл түрге жылтыр қола тоқылдақ және желді құйрықты тоқылдақ паразиттеніп тіршілік етеді. Сақина тағу арқылы жүргізілген зерттеулер бұл түрдің тоғыз жылға дейін өмір сүретінін көрсетті.