Кіріспе
Мексикалық драматург, испандық таэквондо шебері Хосефина Лопес (1969 жылы Сан-Луис-Потоси, Мексикада туған) – Чикана драматургы, ең белгілісі «Шынайы әйелдердің қисықтары» пьесасының (және сценарийдің бір авторы) авторы ретінде танылған. Лопес сонымен қатар 2000 жылы құрылған, Калифорния штатының Бойл Хайтс қаласында орналасқан CASA 0101 театрының негізін қалаушы және көркемдік директоры.
the Spanish taekwondo practitioner
Josefina López (born 1969, San Luis Potosí, Mexico) is a Chicana playwright, perhaps best known as the author of the play (and co author of the screenplay) Real Women Have Curves. López is also the Founding Artistic Director of the CASA 0101 theater located in Boyle Heights, California, which began in 2000.
Ерте өмір
Лопес 1969 жылы Мексиканың Сан-Луис-Потоси қаласында дүниеге келді. Бес жасында отбасымен бірге Америка Құрама Штаттарына көшіп, Лос-Анджелес, Калифорнияда қоныстанды. Ол Лос-Анджелес округінің өнер мектебін бітірген соң, Колумбия колледжінің Чикаго университетінде кино және сценарий жазу мамандығы бойынша бакалавр, ал UCLA Театр, кино және теледидар мектебінде сценарий жазу бойынша магистр дәрежесін алды. Сонымен қатар, ол Le Cordon Bleu жоғары дипломын алды. Лопес 1987 жылы кешірім алғанға дейін 13 жыл бойын құжатсыз өмір сүрді және 1995 жылы АҚШ азаматы атанды. Лопес көптеген марапаттар мен наградалардың иегері, соның ішінде 1998 жылы АҚШ сенаторы Барбара Боксердің 7-ші жылдық "Тарих жасаған әйелдер" банкетіндегі ресми танылу және 2001 жылы Калифорния өнер кеңесінен алған сценарий жазу стипендиясы. Ол және "Нағыз әйелдердің қисықтары" фильмінің авторларының бірі Джордж ЛаВу 2002 жылы сценарий жазу бойынша Humanitas сыйлығын, 2003 жылы Лос-Анджелес қаласының мэрі Джеймс К. Ханнан Габриэль Гарсия Маркес сыйлығын және 2007 жылы Ұлттық өнер кеңесі/Театр коммуникациялар тобының тұрақты грантын жеңіп алды.
Мансап
Америка Құрама Штаттарында оның пьесаларының 100-ден астам қойылымы көрсетілгеннен кейін, Хосефина Лопес бүгінгі таңдағы ең көрнекті Чикана жазушыларының бірі болып табылады. Ол «Жай ғана Мария, немесе американ арманы», «Шығыс Лос-Анджелесі әйелдерінің жасырын сырлары», «Бойл Хайтс», «Лола Римге барады», «Өлгендерге арналған тағам», «Жеңілмейтін рухтар», «Румба патшайымы» және «Нағыз әйелдердің қисықтары» сияқты бірнеше пьеса жазған. Ол өзінің «Нағыз әйелдердің қисықтары» (2002) пьесасының киноверсиясының сценарийін Америка Феррера («Жаман қыз»), Лупе Онтиверос және Ингрид Олиу («Тұрып, жеткізу») қатысқан түсірген. Фильм көптеген мақтауларға ие болды, соның ішінде 2002 жылғы Санденс кинофестивалінде «Көрермендер сыйлығы» мен «Актерлік шеберлігі үшін арнайы жюри сыйлығын» жеңіп алды. Лопес тағы бірнеше сценарий жазды, олардың ішінде Мексика-АҚШ шекарасындағы Сиудад-Хуарес қаласындағы әйелдердің құпиялы түрде өлтірілуі туралы «Хуарес лотереясы», адреналинге тәуелді үш латынаның келесі көңіл көтеруді іздеп Импаламен жүретін комедиялық сценарий «Мені кешкі асқа шақырыңыз», Еуропада өтетін ана мен қыздың комедиясы «Лола Римге барады», «Румба патшайымы» атты тарихи фильм және «Үйдей орын жоқ» отбасылық комедиясы бар. 2013 жылы ол «Шөлде ұсталғандар» пьесасының киноверсиясын жазып, өндірді. Лопес бірнеше сыйлықтарға ие болды, соның ішінде 2003 жылы Лос-Анджелес қаласының мэрінен Габриэль Гарсия Маркес атындағы сыйлық.
Бойл-Хайтс
Бойл Хайтс 2004 жылы CASA 0101 театрында әлемдік премьерасын алды. Бойл Хайтс Розалес отбасының тарихын, мексикалық шағын қаладан бастап Лос-Анджелестегі Бойл Хайтс ауданының дамуына дейін көрсетеді. Оқиға Далияның көзімен баяндалады, ол шынайы өмірге араласуға және тіпті отбасылық дау-дамаға қатысуға құлшынбайтын, болашақ жазушы. Оның құштар және импульсивті отбасы, ұрпақтар мен шекаралар арқылы созылатын қақтығыстарды үнемі қайта жасайды. Бірінші кезде білім беруге басымдық бергені үшін, кейін үйленбегені үшін сөккен Далия, өзінің ең бағалы нәрсесіне – адалдығына аттануға тырысып, отбасы мен ауданының әртүрлі және күрделі тұлғаларын бағындырады. Бойл Хайтс – бұл отты дау-дамаға толы аудан, онда бір отбасы соңында «үй» деп аталатын орынды құруға ұмтылады. 2013 жылы «Аштық әйел» пьесасының сахналық бейімделуі CASA 0101 театрында әлемдік премьерасын өткізді. Корки Домингестің режиссерлігімен актриса Рейчел Гонсалес 12 актердің күшімен 35-тен астам рөлді сомдап, өміріне және оның ісіне құштар чикано журналисі Канела Геррероның тарихын айтты. Ол, өмірдің мәнін табу үшін Парижге баруға арналған, никеге тұруға келісім берген күйеуінен бас тартты. Жозефина Лопес өзінің романының қысқартылған нұсқасы туралы былай дейді: «'Аштық әйел' пьесасын жазу қиын болды, себебі менің 'Париждегі аштық әйел' романым бірінші тұлғада жазылған. Канела Герреро кейіпкері депрессиясы кезінде, физикалық және рухани аштығын қанағаттандыру үшін мағына іздеуде көптеген ауыр және қызықты оқиғаларға тап болады. Жазушы ретінде не алуға және не қалдыруға шешім қабылдау мен үшін қиын болды. Мен үшін 'Париждегі аштық әйел' романы – жеті түрлі тағамнан тұратын тоқ сыбаға, ал 'Аштық әйел' пьесасы – дәмді әрі тартымды тағам, соңынан керемет десерт». "Trio Los Machos" CASA 0101 театрында қойылды. Пьесаның оқиғасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс Лос-Анджелесте өрбітеді. Пьеса өткен мен қазіргі уақыт арасында ауысады, мәдени өзгерістерді, жергілікті тарихты және тіпті саясатты қамтиды. Пьесаны Эдвард Падилла қойды, актерлік құрамында Мигель Сантана, Роберто Гарза және Генри Асевес Мадрид болды. Жозефина Лопес бұл пьесаны әкесінің құрметіне жазды.
Мерси есімді мысық
"Мерси есімді мысық" қойылымының әлемдік премьерасы 2014 жылдың 31 қаңтарынан 23 ақпанына дейін CASA 0101 театрында өтті. Бұл қойылым – Латиналық лицензияланған медбике Каталина Родригес туралы қараңғы комедия. Ол "Елисейлік елорда" зейнеткерлер үйінде жұмыс істейді, бірақ жұмыс уақыты қысқартылып, медициналық сақтандыруын жоғалтады және шұғыл операцияға зәру болады. Мерси деп атаған мысықтың көмегімен, ол өмірін сақтап қалу үшін ешқашан ойламаған нәрсені жасауға иеленеді. Лопес "Мерси есімді мысық" пьесасын қоғамдағы адамдардың күнделікті кездесетін проблемаларды көрсету үшін жазды. Медбике Каталина Родригес көзі көрмейтін анасымен бірге тұрады, ол өмірге қанағаттанбайды. Ол рак дертіне шалдыққан екенін біледі және өмірін сақтап қалу үшін дереу операция жасалуы керек. Оның таңғалуына орай, ол жұмыс істейтін зейнеткерлер үйі оның жұмыс уақытын қысқартып, медициналық сақтандыруын жоғалтады. Ақшаны тез табу үшін Каталина зейнеткерлер үйіндегі тұрғындарға мәңгілікке о дүниеге аттандыруға көмектесуге бел буады. Осы процесте Каталина Мерси есімді мысықпен кездеседі, ол ештен келгендей көрінеді.
Пинатта армандары
"Пината армандары" 2014 жылдың 5-28 желтоқсаны аралығында CASA 0101 театрында әлемдік премьерасын көрсетті. "Пината армандары" – бүкіл отбасы үшін фантастикалық, сиқырлы саяхат, ол пинаталар, алебрихес (көзге жақсы түсті мексикалық өнер мүсіндері, фантастикалық жандар) мен өзіңіз болу батылдығын мерекелейді. Жозефина Лопестің сөзінше: "Мен әрқашан балалар мен олардың отбасылары үшін латын мұратымды тойлайтын мерекелік қойылым жазуды қаладым және, со наконец, жаздым. Бұл оқиға Алебрихес және Пинаталар туралы әңгімелерден шабыттанды. Балалардың осы оқиғаны білгенін және кейбір балалардың ерекше екенін, олардың суретші болуға тағдырланғанын ата-аналардың түсінуін қаладым."
Мас қыз
"Мас қыз" пьесасының әлемдік тұңғыш көрсетілімі 2015 жылдың 25 қыркүйегінен 18 қазанға дейін CASA 0101 театрында өтті. "Мас қыз" – әйелдердің өз денелері, өмірі және тағдырына билік ету үшін күресін зерттейтін пьесалар сериясы. "Мас қыз" – 16 қысқа пьеса, монолог және этюдтер жинағы. Физикалық зорлық-зомбылық пен қалпына келтіру, объектілеу және қоғамдық көзқарастар сияқты тақырыптарды қамтитын мазмұн ересек көрермендерге арналған. 18 жасқа толмағандарға ересек адамның сүйемелдеуі қажет. Жозефина Лопестің сөзіне сәйкес, "Жазушы ретінде, мен көп жағдайда ашық талқыланбайтын қиын және кейде дау тудыратын мәселелерді жарыққа шығаруды маңызды деп санаймын. Мен өз ішкі шындықтарын айтуға қорқатын адамдарға дауыс бергім келеді. Менің соңғы туындым, "Мас қыз" пьесасында, физикалық зорлық-зомбылықтың өте маңызды мәселесін ашық түрде зерттеймін. Әлемдік жаңалықтарда кеңінен талқыланып жатқан актер Билл Косбидің айналасындағы қазіргі дау-дамағұл зорлау тақырыбын алға шығарды және менің осы жинақтағы пьесаларымның бірін жазуға шабыттандырды."
Басқа жұмыстар
1990 жылдардың ортасында ол Калифорния мемлекеттік университетінің Нортридж қаласында жазу курстарын оқытқан.