Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пьер Мамбунду (6 қараша 1946 – 15 қазан 2011) – Габон саясаткері. 1989 жылдан 2011 жылға дейін ол Габон халқының одағы (UPG) оппозициялық партиясының президенті болды.
Pierre Mamboundou (6 November 1946 – 15 October 2011) was a Gabonese politician. He was President of the Union of the Gabonese People (UPG), an opposition party in Gabon, from 1989 to 2011.
АСКТ мансабы мен 1989 жылғы оқиғалар
Мамбунду Муила қаласында дүниеге келген. 1978-1979 жылдары пошта және телекоммуникация басқармасының коммерциялық агенттігін басқарды, 1979-1989 жылдары мәдениет және техникалық ынтымақтастық агенттігінде (ACCT) жұмыс істеді; 1985-1989 жылдары ACCT сыртқы қатынастар директоры болды. 1989 жылы 14 шілдеде Парижде ол оппозициялық партия UPG құрылғанын жариялады. 1989 жылғы қазанда төңкеріс ұйымдастыруға тырысқан деген айыппен сотталды және қамауда болмағандықтан он жылға бас бостандығынан айырылды. Мамбунду 1989 жылы ACCT-дағы лауазымынан да босатылды. Кейін ол Дакардан Габонға оралды, сондықтан президент сайлауына қатыса алмады. Бұрынғы сот үкімі күшін жоймағанмен, ол қайтып оралғаннан кейін тұтқындалған жоқ. Алайда, сайлауға аз уақыт қалғанда, БҰҰ өкілі Алоиз Обаме Мамбундуды Габонды тұрақсыздандыру мақсатымен Конго-Браззавильден қару сатып алуға тапсырыс бергенін айыптады. Мамбунду бұл мәлімдемені "өтіріктер жинағы" деп бағалап, өзін Бонгоның жалғыз сенімді қарсыласы деп атады. Сайлауда ол 16,54% дауыс алып, Бонгодан кейін екінші орынға ие болды. Ол ресми нәтижелерді "сайлау төңкерісі" деп айыптап, халықты "кезеңді жауап беруге" шақырды, яғни үйде қалу ("көлеңке қала") акциясын ұйымдастыруға көтерді. Мамбундудың үйде қалу туралы шақыруы Либревильде көбінесе назарсыз қалды, бірақ Порт-Джентильде "паралич" болғандығы хабарланды. UPG 2001 жылғы желтоқсан айындағы парламент сайлауын бойкоттап, нәтижесінде Мамбунду Ұлттық Ассамблеядағы мандатын жоғалтты. 2002 жылғы 29 желтоқсандағы жергілікті сайлау алдында ол Бонгоны, үкіметті және биліктегі Габон Демократиялық партиясын (PDG) "Габонды құртуға бағытталған үштік" деп айыптады. Ол 2005 жылғы 27 қарашада өткен президент сайлауында тағы да қатысып, 13,6% дауыс жинап, Бонгодан кейін екінші орын алды. Көптеген оппозициялық көшбасшылардан айырмашылығы, Мамбунду Бонго мен PDG-мен келісімге келуден үнемі бас тартты, бұл оның көптеген габондықтар арасындағы беделін арттырды. 2005 жылғы сайлау алдында UPG бас хатшысы Ричард Мулумба Мамбундудың 1998 жылы жеңіске жетпегенін мәлімдеді және мұндай жағдай қайталанбауға уәде берді. UPG пікір сауалдары Мамбундудың ең танымал кандидат екенін көрсетсе, Бонго үшінші орында қалып қойды. Ресми нәтижелер жарияланғаннан кейін, Бонгоның көп дауыспен жеңіске жеткеніне наразылық білдірген Мамбунду мен үшінші орын алған Захари Мибото сайлау нәтижелерінің бұрмаланғанын мәлімдеді. Олар екеуі де Конституциялық сотқа шағымданып, Мамбунду шағымында Конституциялық соттың құрамы конституцияға қайшы екенін және шағым осы орган "жаңадан құрылғаннан кейін ғана" қаралуы керек деп мәлімдеді. 2006 жылғы қаңтар айының басында сот шағымдарды қараған кезде оның заң жөніндегі комиссары Мамбундудың шағымын қабылдамауды ұсынды; Мамбунду бұған ашуланып, мұны "республика үшін ұят" деп атап, залдан шығып кетті. Конституциялық сот төрағасы Мари Мадлен Мборанцуо Мамбундуды "судьяларға қоғамдық наразылық білдіруде" және "ашық қорқытуда" деп айыптады. Мамбундудың және Миботоның шағымдары сотпен бірге қабылданбады.
Mamboundou was born in Mouila. He headed the commercial agency of the Office of Posts and Telecommunications from 1978 to 1979, and he worked at the Agency of Cultural and Technical Cooperation (ACCT) from 1979 to 1989; he was the ACCT's Director of External Relations from 1985 to 1989 In Paris on 14 July 1989, he announced the foundation of the UPG, an opposition party. After being accused of organizing an October 1989 coup plot, he was convicted in absentia and sentenced to ten years in prison. Mamboundou was also dismissed from his post at the ACCT in 1989. He subsequently returned to Gabon from Dakar and therefore could not run in the presidential election. Despite his earlier in absentia conviction, which had not been lifted, he was not arrested upon his return. However, shortly before the election, HCR representative Aloise Obame accused Mamboundou of ordering the purchase of guns in Congo Brazzaville with the purpose of using them to destabilizing Gabon. Mamboundou denounced the claim as a "pack of lies" and described himself as Bongo's only credible opponent. In the election, he officially placed second behind Bongo, receiving 16.54% of the vote. He denounced the official results as an "electoral coup d'etat" and called on the people to begin a "graduated response" by engaging in a stay at home ("ghost city") protest. While Mamboundou's call for people to stay at home was mostly ignored in Libreville, Port Gentil was reportedly "paralysed". The UPG chose to boycott the December 2001 parliamentary election, and consequently Mamboundou lost his seat in the National Assembly. Prior to the 29 December 2002 local elections, he denounced Bongo, the government, and the ruling Gabonese Democratic Party (PDG) as "a trio for the destruction of Gabon". He ran again in the 27 November 2005 presidential election and finished second to Bongo, winning 13.6% of the vote. Unlike many other opposition leaders, Mamboundou had consistently refused to compromise with Bongo and the PDG, increasing his credibility among many Gabonese. Prior to the 2005 election, UPG Secretary General Richard Moulomba claimed that Mamboundou was robbed of victory in 1998 and vowed that it would not happen again. The UPG said that opinion polls showed Mamboundou to be the most popular candidate, with Bongo trailing in third place. After official results were released showing Bongo with an overwhelming majority of the vote, Mamboundou and third place candidate Zacharie Myboto immediately denounced the results as fraudulent. He and Myboto both appealed the results to the Constitutional Court; in his appeal, Mamboundou argued that the composition of the Constitutional Court was unconstitutional and that the appeal should be judged only once that body had been "renewed". When the Court considered the appeals in early January 2006, its Commissioner for Law recommended the dismissal of Mamboundou's complaint; Mamboundou angrily declared that to be "shameful for the Republic" and walked out. Marie Madeleine Mborantsuo, the President of the Constitutional Court, then accused Mamboundou of "public insults against judges" and "clear threats". Mamboundou's appeal was rejected by the Court, along with Myboto's.
2006-2011 жылдардағы оқиғалар
Қару іздеу кезінде қауіпсіздік күштері 2006 жылдың 31 наурызында Авенджедегі UPG штаб-пәтеріне кіріп, партияның 15 мүшесін қамауға алды. (Олар кейіннен айып танылмай босатылды.) Содан кейін Мамбунду Либревильдегі Оңтүстік Африка елшілігіне қашып кетті. Елшіліктен шыққаннан соң, ол 2006 жылдың 19 сәуірінде президент Бонгомен кездесті; ол бұл кездесуді тарихи деп сипаттап, Бонгоның диалогқа ашық екенін айтты. Кейбір сарапшылар оның оппозициялық көзқарасын жұмсартқанын болжады. 2007 жылдың маусымына қарай ол Бонгомен бес рет кездескен еді. Бонго Нденденің дамуына 11 миллиард КФА франк бөлді. Оппозиция өкілі ретінде Мамбунду сайлау процесін реформалау жөніндегі бірлескен үстемдік-оппозициялық комиссияға мүше болды, ол 2006 жылдың мамырында жұмысын бастады және Президенттік үстемдіктен 12, оппозициядан 12 өкілді қамтыды. 2006 жылғы желтоқсандағы парламенттік сайлауда Мамбунду Нгуние провинциясының Дола ауданында орналасқан Нденде сайлау округінен UPG кандидаттығымен Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Ұлттық Ассамблеяда ол сайлаудан кейін UPG Парламенттік тобының төрағасы болды. Конституцияға сәйкес, ол бірден артық сайланатын лауазымды қатар алып жүре алмағандықтан, Ұлттық Ассамблеядағы мандатын сақтап қалу үшін Нденде қаласының мэрі лауазымынан кетуге мәжбүр болды. UPG-ден шыққан Фидель Мулунги Муссаву 2007 жылдың 21 мамырында оның орнына сайланды. 2009 жылдың 19 шілдесінде президент Бонгоның 8 маусымда қайтыс болуынан кейін Мамбунду 2009 жылдың 30 тамызындағы президенттік сайлауға Өзгеріс және жаңғырту коалициясының кандидаттығын алды. Бұл коалицияға UPG-мен қатар Ұлттық құрылысшылар альянсы (ANB), Жаңа Республика үшін одақ (UPRN), Ағаш кесушілердің ұлттық жиналысы (RNB) және Габон социалистік партиясы (PSG) кірді. Мамбунду "Габонға басқарудың жаңа жолы қажет" деді. Сайлау кампаниясы барысында Мамбунду 2009 жылдың 20 тамызында Габонға Сенаттың қажеті жоқ екенін және сайланған жағдайда референдум арқылы Сенатты таратуға ұсыныс жасайтынын мәлімдеді. UPG-нің жетекшісі Мамбунду 2011 жылдың 15 қазанында күтпеген жерден қайтыс болды.
Searching for arms, security forces entered the UPG headquarters in Awendjé on 31 March 2006 and arrested 15 members of the party. (They were later released without charge.) Mamboundou then fled to the South African Embassy in Libreville. After leaving the embassy, he met with President Bongo on 19 April 2006; he described the meeting as historic and said that Bongo was open to dialogue. some argued that he had softened his opposition. By June 2007, he had met with Bongo five times. Bongo agreed to give him 11 billion CFA francs for the development of Ndendé. As a representative of the opposition, Mamboundou was included on the joint majority–opposition commission on the reform of the electoral process, which began its work in May 2006 and included 12 representatives from the Presidential Majority as well as 12 from the opposition. In the December 2006 parliamentary election, Mamboundou was elected to the National Assembly as the UPG candidate in Ndendé constituency, located in the Dola Department of Ngounié Province. In the National Assembly, he became President of the UPG Parliamentary Group after the election. Under the Constitution he could not hold more than one elective office and therefore had to step down as Mayor of Ndendé in order to retain his seat in the National Assembly. Fidèle Mouloungui Moussavou, also from the UPG, was elected to succeed him as Mayor on 21 May 2007. On 19 July 2009, following President Bongo's death on 8 June, Mamboundou was designated as the candidate of the Alliance for Change and Restoration opposition coalition for the 30 August 2009 presidential election. Aside from the UPG, this coalition included the National Alliance of Builders (ANB), the Union for the New Republic (UPRN), the National Rally of Woodcutters (RNB), and the Gabonese Socialist Party (PSG). Mamboundou declared that "Gabon needs another new way to govern". During the electoral campaign, Mamboundou said on 20 August 2009 that Gabon did not need a Senate and that he would seek the abolition of the Senate through referendum if he were elected. Still leading the UPG, Mamboundou died suddenly on 15 October 2011.